Wskaźnik aktywności tektonicznej

Wskaźnik aktywności tektonicznej – wskaźnik ilościowy charakteryzujący rzeźbę progów tektonicznych. Został stworzony w celu oceny porównawczej ruchów progów. Wyróżniamy 3 wskaźniki:

Wskaźnik krętości

Bezwymiarowy parametr, który jest stosunkiem długości podstawy progu $(L_{MF})$ do długości odcinka prostego łączącego skrajne punkty progu $(L_S)$

$W_K=L_{MF}/L_S.$

Opis tego wskaźnika zakłada, że mniejsza aktywność powoduje przewagę erozji, czyli próg jest bardziej rozcinany i zwiększa się jego krętość. Im bardziej aktywny próg, tym niższa wartość wskaźnika (poniżej 1,5).

Wskaźnik wydłużenia zlewni

Jest to stosunek średnicy koła o powierzchni równej powierzchni zlewni $(A)$ do maksymalnej długości zlewni. Obliczany jest dla zlewni górskich położonych na zapleczu progu tektonicznego

$R_e=2(A/\pi {)}^{0,5}/L.$

Interpretacją tego wskaźnika jest to, że na obszarach aktywnych tektonicznie przeważają zlewnie wydłużone $(R_e<0,5),$ osłabienie aktywności powoduje łączenie się sąsiednich zlewni, co daje jej kolisty kształt.

Wskaźnik szerokości dolin

Wskaźnik ten przedstawia się wzorem $V_F=2V_{fw}/[(E_{ld}-E_{sc})+(E_{rd}-E_{sc})],$ gdzie $V_{fw}$ – szerokość dna doliny, $E_{ld}$ – wysokość górnego załomu na lewym zboczu, $E_{rd}$ – wysokość górnego załomu na prawym zboczu, $E_{sc}$ – wysokość dna doliny. Wskaźnik o niskich wartościach $V_F(<1)$ charakteryzuje doliny typu jary i kaniony, które obecne są na progach o dużej aktywności tektonicznej. Płaskodenne szerokie doliny występują obszarach o małej aktywności, a wartości wskaźnika są bardzo wysokie.

Bibliografia

• P. Migoń, Geomorfologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 40–42.
• Bull W.B., McFadden L.D., 1977. Tectonic geomorphology north and south of the garlock Fault, California. [w:] D.O. Doehring (red.), Geomorphology in Arid Regions, New York, s. 115–138.
• Badura J. i in., Morfometria strefy sudeckiego uskoku brzeżnego między Złotym Stokiem a Dobromierzem, „Przegląd Geologiczny” 2003, t. 52, z. 12, s. 1048–1057.