Potencjał osmotyczny

Potencjał osmotyczny, Ψ_π – ciśnienie jakie trzeba przyłożyć, aby zapobiec osmotycznemu przepływowi wody przez błonę półprzepuszczalną. Wartość potencjału osmotycznego dla roztworu związków niedysocjujących może być wyliczona na podstawie wzoruSzablon:R:

${\mathrm{\Psi }}_{\pi }=\frac{nRT}{V},$

gdzie:

$n$ – liczba moli,

$R$ – stała gazowa,

$T$ – temperatura w kelvinach,

$V$ – objętość roztworu,

Dla roztworu związków dysocjujących wzór ma postaćSzablon:R:

${\mathrm{\Psi }}_{\pi }=\frac{nRTi}{V},$

gdzie:

$i$ – stała dysocjacji.

Liczbowo potencjał osmotyczny jest taki sam jak ciśnienie osmotyczne, ma jednak odwrotny znakSzablon:R. W roztworach rozdzielonych błoną półprzepuszczalną woda przemieszcza się z roztworu o niższym stężeniu do roztworu o wyższym stężeniu. Przemieszczaniu temu można zapobiec, zwiększając ciśnienie po stronie roztworu o wyższym stężeniu. Ciśnienie z jaką zasysana jest woda, jest określane jako siła ssąca i jest tożsama z potencjałem osmotycznymSzablon:R.