Natężenie oświetlenia

Plik:Lux meter.jpg

„Luksomierz” – miernik natężenia oświetlenia

Natężenie oświetlenia – gęstość strumienia świetlnego padającego na daną powierzchnię, równa granicy ilorazu strumienia świetlnego $\mathrm{\Phi }$ padającego na powierzchnię i pola $S$ tej powierzchni, przy $S$ dążącym do 0:

$E=\frac{d\mathrm{\Phi }}{dS}.$

Punktowe źródło światła o światłości $I,$ wywołuje natężenie oświetlenia w punkcie powierzchni określone wzorem:

$E=\frac{I}{r^2}\cos \alpha ,$

gdzie:

$E$ – natężenie oświetlenia,

$\alpha$ – kąt między normalną do powierzchni a wektorem skierowanym na źródło światła,

$r$ – odległość punktu powierzchni od źródła światła.

Jednostką natężenia oświetlenia w układzie SI jest luks (lx) równy lumenowi na metr kwadratowy (cd·sr·m⁻²).

Natężenie oświetlenia miejsca pracy (Polska)

Natężenie oświetlenia miejsca pracy określają polskie normy. W normie tej przyjęto, że wymagane natężenie oświetlenia w celu dostrzeżenia rysów ludzkiej twarzy w normalnych warunkach oświetleniowych, powinno być nie mniejsze niż 20 lx i jest to najmniejsze natężenie oświetlenia wymieniane przez normę. W typowych pracach biurowych, takich jak: pisanie ręczne, pisanie na maszynie, czytanie, obsługiwanie klawiatury wymagane jest natężenie oświetlenia 500 lx, dla prac precyzyjnych przewyższa 1000 lx. W słoneczny letni dzień natężenie oświetlenia w miejscach niezacienionych osiąga wartość 100.000 lx.

Dla orientacji – według normy PN-EN 12 464-1: 2004 zalecane natężenie oświetlenia:

• rozpoznanie rysów twarzy – 20 lx
• wykonywanie prostych czynności – 50 lx
• kuźnia (kucie swobodne), warsztat – 200 lx
• obsługa komputera, prace biurowe – 500 lx
• montaż precyzyjny, mikromechanika, zakład jubilerski – 1000 lx

oraz dla porównania (wartości orientacyjne zależne od różnych czynników, np.: pory roku i dnia, stopnia zachmurzenie czy czystości powietrza):

• oświetlenie powierzchni ziemi przez Księżyc w pełni w pogodną noc – 0,2 lx
• oświetlenie uliczne w nocy – 5–10 lx
• pomieszczenie od zacienionej strony w środku dnia – 300 lx
• oświetlenie słoneczne terenu na zewnątrz (zachmurzone niebo) – 5000 lx
• słoneczny letni dzień (czyste niebo na równiku) – 100 000–110 000 lx.

Bibliografia

Dla części „Natężenie oświetlenia miejsca pracy”:

• Pracki Piotr: Projektowanie oświetlenia wnętrz, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2011.