Elektroda drugiego rodzaju

Popularna elektroda II rodzaju – elektroda kalomelowa (konstrukcja tradycyjna)

Elektroda drugiego rodzaju – elektroda odwracalna (równowagowa) z dwoma granicami faz (na których zachodzą szybkie reakcje odwracalne)Szablon:R:

• pierwszą – między metalem i pokrywającą metal warstwą jego trudno rozpuszczalnej soli,
• drugą – między warstwą soli trudno rozpuszczalnej i roztworem soli dobrze rozpuszczalnej, zawierającej ten sam anion.

Obecność tego samego anionu w dobrze rozpuszczalnej soli innego metalu dodatkowo zmniejsza rozpuszczalność soli tworzącej warstwę (zachowanie stałej wartości iloczynu rozpuszczalności). Potencjał elektrody zależy od stężenia tych anionów. Ma stałą wartość dzięki zbuforowaniu jonów potencjałotwórczych. Stałość i odtwarzalność potencjału elektrod drugiego rodzaju umożliwia ich powszechne stosowanie jako elektrod odniesienia w potencjometriiSzablon:R.

Przykłady elektrod II rodzaju

Wśród elektrod drugiego rodzaju wymienia się np.Szablon:R:

• elektrodę chlorosrebrową – Ag, AgCl | Szablon:Chem2
• elektrodę kalomelową – Hg, Szablon:Chem2 | Szablon:Chem2
• elektrodę tlenkowo-rtęciową – Hg, HgO | Szablon:Chem2
• elektrodę siarczano-rtęciową – Hg, Szablon:Chem2 | Szablon:Chem2.

Termodynamika reakcji elektrodowych i potencjał elektrody

Potencjały normalne elektrod II rodzajuSzablon:R

Typ elektrody	E [V]
Pb/Szablon:Chem2/Szablon:Chem2	–0,3505
Ag/AgI/Szablon:Chem2	–0,1519
Ag/AgBr/Szablon:Chem2	0,0711
Ag/AgCNS/Szablon:Chem2	0,0947
Hg/HgO/Szablon:Chem2	0,0976
Hg/Hg2Br2/Szablon:Chem2	0,1392
Ag/AgCl/Szablon:Chem2	0,2224
Hg/Szablon:Chem2/Szablon:Chem2	0,2681
0,1n	0,336
1n	0,281
nasycona	0,242
Hg/Szablon:Chem2/Szablon:Chem2	0,6141

[[Plik:Ag-AgCl Reference Electrode.jpg|thumb|60px|Elektroda [[Elektroda chlorosrebrowa|Ag|AgCl|Szablon:Chem2]]]]

Reakcje potencjałotwórcze ilustruje poglądowy przykład półogniwaSzablon:R:

M | Szablon:Chem2 | Szablon:Chem2, Szablon:Chem2,

gdzie:

M – metal ulegający utlenieniu do kationu M^z+,

Szablon:Chem2 – anion tworzący sól trudno rozpuszczalną z metalem M i dobrze rozpuszczalną – z metalem N.

Reakcją potencjałotwórczą, zachodzącą na pierwszej granicy międzyfazowej (M | Szablon:Chem2), jest odwracalna reakcja utleniania i redukcji metalu M:

Szablon:Chem2

Na drugiej granicy międzyfazowej (Szablon:Chem2 | Szablon:Chem2) kationy M^z+ biorą udział w odwracalnej reakcji powstawania i dysocjacji trudno rozpuszczalnej soli Szablon:Chem2:

Szablon:Chem2

Sumą obu równań jest równanie złożonej reakcji potencjałotwórczej:

Szablon:Chem2

dla której równanie Nernsta przybiera postać charakterystyczną dla elektrod odwracalnych względem anionu (np. elektrody chlorowej):

$E=E^0-\frac{RT}{F}\ln a_{{\text{X}}^{-}}.$

Aktywność anionów soli trudno rozpuszczalnej jest bezpośrednio związana z aktywnością jonów metalu, co wyraża wartość iloczynu rozpuszczalności. W przypadku soli Szablon:Chem2 stężenie M^z+ jest związane ze stężeniem anionu Szablon:Chem2:

$I_r=a_{M^{z+}}.a_{X^{-}}^z,$

a w bardziej ogólnym przypadku:

Szablon:Chem2

co pozwala wyrazić prawo działania mas jako:

$K=\frac{a_{M^{\beta +}(roztw)}^{\alpha }.a_{X^{\alpha -}(roztw)}^{\beta }}{a_{M_{\alpha }{X}_{\beta }(st)}},$

$I_r=a_{M^{\beta +}(roztw)}^{\alpha }.a_{X^{\alpha -}(roztw)}^{\beta }.$

Zobacz też

• elektroda pierwszego rodzaju
• elektroda trzeciego rodzaju