Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku

Z testwiki
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szablon:Wybory infobox Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku odbyły się 15 i 16 października (I tura) oraz 22 i 23 października 1996 (II tura), zgodnie z postanowieniem prezydenta Václava Havla z 21 grudnia 1995Szablon:R. Wyłoniono w nich wszystkich 81 członków I kadencji Senatu. Stało się jedyny raz po ustanowieniu tego organu, bowiem zgodnie z Konstytucją Republiki Czeskiej senatorowie są wybierani na 6-letnią kadencję, przy czym co 2 lata odnawiana jest 1/3 składu izby (27 deputowanych).

Zwycięzcą wyborów została Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), której przedstawiciele zdobyli najwięcej mandatów oraz największą liczbę głosów w obu turach. Miejsca w izbie wyższej Parlamentu Republiki Czeskiej uzyskali także kandydaci wysunięci przez: Czeską Partię Socjaldemokratyczną (ČSSD), Unię Chrześcijańską i Demokratyczną – Czechosłowacką Partię Ludową (KDU-ČSL), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (ODA), Komunistyczną Partię Czech i Moraw (KSČM) oraz Unię Demokratyczną (DEU), a także jeden kandydat niezależny.

Ordynacja wyborcza

Podstawą do przeprowadzenia wyborów była Ustawa z dnia 27 września 1995 o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej oraz zmianie i uzupełnieniu niektórych innych ustaw (Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů)[1]. Odbyły się one w 81 okręgach jednomandatowych na zasadzie większości bezwzględnej[uwaga 1]. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał w danym okręgu ponad 50% głosów ważnych, po 6 dniach od zakończenia głosowania odbywała się decydująca tura w z udziałem 2 kandydatów z najlepszymi wynikami w I turze[uwaga 2].

Były to jedyne wybory do Senatu Republiki Czeskiej, w których wyłoniono cały skład izby, a także jedyna elekcja Senatu przeprowadzona równocześnie na obszarze całego kraju oraz niezależnie od wyborów samorządowych[2]. Od 1996 co kolejne 2 lata odnawiana jest 1/3 mandatów, czyli głosowania przeprowadzane jest w 27 okręgach. Senatorów wyłonionych w 1996 podzielono z tego względu na 3 klasy, zależnie od długości kadencji i numeru okręgu – w pierwszej deputowanych wybrano na 2 lata (okręgi o numerach 1+3n), w drugiej na 4 lata (okręgi o numerach 2+3n), w trzeciej na 6 lat (okręgi o numerach 3+3n)[uwaga 3].

Podział okręgów wyborczych według długości kadencji senatorów wybranych w 1996[uwaga 3]
Kadencja Numery okręgów
1996–1998 1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28, 31, 34, 37, 40, 43, 46, 49, 52, 55, 58, 61, 64, 67, 70, 73, 76, 79
1996–2000 2, 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29, 32, 35, 38, 41, 44, 47, 50, 53, 56, 59, 62, 65, 68, 71, 74, 77, 80
1996–2002 3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45, 48, 51, 54, 57, 60, 63, 66, 69, 72, 75, 78, 81

Liczba ludności każdego z okręgów nie mogła niższa lub wyższa o 15% od średniej liczby mieszkańców przypadającej na mandat w skali państwa (tzw. normy przedstawicielskiej)[uwaga 4].

Czynne prawo wyborcze przysługiwało każdemu obywatelowi Republiki Czeskiej, który najpóźniej w drugim dniu głosowania (I tura) ukończył 18. rok życia[uwaga 5]. Bierne prawo wyborcze miały osoby z prawem czynnym, które najpóźniej w drugim dniu głosowania ukończyły 40. rok życia[uwaga 6]. Zgłaszać kandydatów mogły partie i ruchy polityczne oraz ich koalicje, ponadto prawo wysunięcia swojej kandydatury przysługiwało każdemu wyborcy, który przedłożył okręgowej komisji wyborczej 1000 podpisów poparcia wyborców zamieszkałych w danym okręgu[uwaga 7].

Pierwsza tura

O mandaty senatorskie ubiegało się 519 kandydatów zgłoszonych przez partie i ruchy polityczne oraz 49 niezależnych. Najwięcej kandydatów wysunęły: Komunistyczna Partia Czech i Moraw (81, jako jedyna we wszystkich okręgach), Obywatelska Partia Demokratyczna (80), Czeska Partia Socjaldemokratyczna (79), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (50) oraz Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (45)[3].

Pierwsza tura głosowania rozpoczęła się 15 października 1996 (godziny 14–22), a zakończyła kolejnego dnia (godziny 7–14)[uwaga 8]. Frekwencja wyniosła 35,08%; najwyższa była w okręgu nr 27 – Praga 1 (49,72%), najniższa w okręgu nr 5 – Chomutov (20,89%)[4].

Dzięki uzyskaniu bezwzględnej większości głosów mandaty senatorskie w I turze zdobyło 3 kandydatów ODS i 1 przedstawiciel KDU–ČSL. Największy odsetek głosów – 54,13% – uzyskał Jan Koukal z ODS (okręg nr 25 – Praga 6)[5]. W pozostałych 77 okręgach konieczne było przeprowadzenie kolejnej tury wyborów; w 73 na 1. miejscu znajdowali się kandydaci ODS, w 2 – ODA, w 1 – KDU–ČSL i KSČM[6].

Druga tura

W decydującej turze wyborów zmierzyli się kandydaci: Obywatelskiej Partii Demokratycznej (76), Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (48), Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (17), Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (7), Komunistycznej Partii Czech i Moraw (4), Unii Demokratycznej (1) oraz 1 kandydat niezależny[6]. Najwięcej było pojedynków między przedstawicielami pierwszych dwóch z wymienionych partii – 47[7].

Drugą turę przeprowadzono 22 i 23 października 1996 w godzinach analogicznych do poprzedniej rundy głosowania. Frekwencja była niższa niż tydzień wcześniej – 30,63%; najwięcej osób zagłosowało w okręgu nr 20 – Praga 4 (40,94%), najmniej w okręgu nr 70 – Ostrawa-miasto (17,47%)[8].

Zwycięzcą wyborów została ODS, która zdobyła łącznie 32 mandaty. Miejsca w Senacie uzyskały również wszystkie partie, których przedstawiciele znaleźli się w II turze: ČSSD – 25, KDU-ČSL – 13, ODA – 7, KSČM – 2 i DEU – 1, a także kandydat niezależny[9]. Najlepszy procentowo wynik w ponownym głosowaniu – 72,91% – uzyskała Jitka Seitlová z KDU-ČSL (okręg nr 63 – Przerów)[10]. Spośród 77 senatorów wyłonionych w II turze 33 uzyskało najlepszy wynik także tydzień wcześniej, zaś 44 zajęło w I turze 2. pozycję[11].

Wyniki wyborów

Źródło: Český statistický úřad[6][12][4].

Partia zgłaszająca I tura II tura Mandaty
Głosy % Głosy % Szablon:Tooltip Szablon:Tooltip Szablon:Tooltip %
Obywatelska Partia Demokratyczna Szablon:Small Szablon:Nowrap 36,48 Szablon:Nowrap 49,15 3 29 32 39,50
Czeska Partia Socjaldemokratyczna Szablon:Small Szablon:Nowrap 20,28 Szablon:Nowrap 31,80 0 25 25 30,86
Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa Szablon:Small Szablon:Nowrap 9,95 Szablon:Nowrap 10,74 1 12 13 16,05
Obywatelski Sojusz Demokratyczny Szablon:Small Szablon:Nowrap 8,06 Szablon:Nowrap 5,19 0 7 7 8,64
Komunistyczna Partia Czech i Moraw Szablon:Small Szablon:Nowrap 14,27 Szablon:Nowrap 1,96 0 2 2 2,47
Unia Demokratyczna Szablon:Small Szablon:Nowrap 0,89 Szablon:Nowrap 0,64 0 1 1 1,23
Pozostałe partie i ruchy polityczne (26) Szablon:Nowrap 5,82 0 0
Kandydaci niezależni Szablon:Nowrap 4,27 Szablon:Nowrap 0,52 0 1 1 1,23
Ogółem Szablon:Nowrap 100,00 Szablon:Nowrap 100,00 4 77 81 100,00
Głosy nieważne Szablon:Nowrap 1,18 Szablon:Nowrap 0,70
Frekwencja Szablon:Nowrap 35,03 Szablon:Nowrap 30,63

Lista wybranych senatorów

Wytłuszczono imiona i nazwiska oraz odsetek głosów oddanych na kandydatów, którzy zdobyli mandaty w I turze głosowania. W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze.

Źródło: Český statistický úřad[6][13].

Okręg wyborczy Imię i nazwisko Partia zgłaszająca Szablon:Tooltip Szablon:Tooltip Kadencja
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 41,74 Szablon:Small 61,31 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 27,03 Szablon:Small 55,04 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 26,97 Szablon:Small 57,81 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname niezależny 26,34 Szablon:Small 53,23 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname KSČM 22,00 Szablon:Small 56,03 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 23,71 Szablon:Small 55,86 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 41,88 Szablon:Small 51,59 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 28,20 Szablon:Small 55,60 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 49,09 Szablon:Small 62,38 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 20,49 Szablon:Small 51,77 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 23,10 Szablon:Small 50,32 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 24,41 Szablon:Small 55,83 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 42,88 Szablon:Small 52,96 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 40,40 Szablon:Small 56,11 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 25,11 Szablon:Small 52,41 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 19,02 Szablon:Small 50,16 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 48,65 Szablon:Small 56,11 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 21,71 Szablon:Small 52,85 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 47,81 Szablon:Small 63,70 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 48,63 Szablon:Small 53,80 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 36,55 Szablon:Small 56,07 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 50,84 Szablon:Small Szablon:Sort 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 40,10 Szablon:Small 62,63 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 48,41 Szablon:Small 62,45 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 54,13 Szablon:Small Szablon:Sort 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 53,79 Szablon:Small Szablon:Sort 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 39,97 Szablon:Small 55,67 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 44,83 Szablon:Small 55,55 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 41,93 Szablon:Small 60,60 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 19,66 Szablon:Small 54,94 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 27,39 Szablon:Small 59,88 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 19,62 Szablon:Small 52,68 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 30,34 Szablon:Small 56,96 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 37,47 Szablon:Small 56,31 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 24,70 Szablon:Small 50,80 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 21,65 Szablon:Small 52,86 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 44,79 Szablon:Small 56,52 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 39,61 Szablon:Small 59,36 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 38,92 Szablon:Small 53,81 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 26,42 Szablon:Small 53,07 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 46,12 Szablon:Small 60,88 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 35,82 Szablon:Small 55,28 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 20,58 Szablon:Small 56,06 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 29,90 Szablon:Small 61,70 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 21,31 Szablon:Small 50,48 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 26,84 Szablon:Small 57,23 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 48,84 Szablon:Small 62,13 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 20,42 Szablon:Small 53,34 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 21,54 Szablon:Small 53,92 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 24,54 Szablon:Small 57,77 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 23,20 Szablon:Small 57,61 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 38,03 Szablon:Small 70,49 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname DEU 21,17 Szablon:Small 59,66 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 23,26 Szablon:Small 69,58 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 35,72 Szablon:Small 59,71 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 37,27 Szablon:Small 50,29 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 22,35 Szablon:Small 59,19 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 37,98 Szablon:Small 54,45 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 46,00 Szablon:Small 58,32 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 50,06 Szablon:Small Szablon:Sort 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 25,21 Szablon:Small 55,02 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 24,69 Szablon:Small 53,85 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODA 26,27 Szablon:Small 72,91 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 26,83 Szablon:Small 62,93 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 19,71 Szablon:Small 54,52 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 23,49 Szablon:Small 52,45 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 34,12 Szablon:Small 50,15 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 25,61 Szablon:Small 56,33 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 28,32 Szablon:Small 52,46 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 37,94 Szablon:Small 51,31 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 24,85 Szablon:Small 52,69 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 23,28 Szablon:Small 52,75 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 23,05 Szablon:Small 61,43 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname Szablon:Sort 26,48 Szablon:Small 59,78 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KSČM 28,16 Szablon:Small 52,25 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 21,49 Szablon:Small 55,18 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 39,92 Szablon:Small 52,02 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname ODS 35,87 Szablon:Small 52,64 1996–2002
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 21,23 Szablon:Small 54,04 1996–1998
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 29,48 Szablon:Small 60,16 1996–2000
Szablon:Sort Szablon:Sortname KDU-ČSL 26,45 Szablon:Small 65,96 1996–2002

Uwagi

Szablon:Uwagi

Przypisy

Szablon:Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Szablon:Wybory w Czechach


Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „uwaga”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="uwaga"/>