Szablon:Wybory infobox
Wybory do Senatu Republiki Czeskiej w 1996 roku odbyły się 15 i 16 października (I tura) oraz 22 i 23 października 1996 (II tura), zgodnie z postanowieniem prezydenta Václava Havla z 21 grudnia 1995Szablon:R. Wyłoniono w nich wszystkich 81 członków I kadencji Senatu. Stało się jedyny raz po ustanowieniu tego organu, bowiem zgodnie z Konstytucją Republiki Czeskiej senatorowie są wybierani na 6-letnią kadencję, przy czym co 2 lata odnawiana jest 1/3 składu izby (27 deputowanych).
Zwycięzcą wyborów została Obywatelska Partia Demokratyczna (ODS), której przedstawiciele zdobyli najwięcej mandatów oraz największą liczbę głosów w obu turach. Miejsca w izbie wyższej Parlamentu Republiki Czeskiej uzyskali także kandydaci wysunięci przez: Czeską Partię Socjaldemokratyczną (ČSSD), Unię Chrześcijańską i Demokratyczną – Czechosłowacką Partię Ludową (KDU-ČSL), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (ODA), Komunistyczną Partię Czech i Moraw (KSČM) oraz Unię Demokratyczną (DEU), a także jeden kandydat niezależny.
Ordynacja wyborcza
Podstawą do przeprowadzenia wyborów była Ustawa z dnia 27 września 1995 o wyborach do Parlamentu Republiki Czeskiej oraz zmianie i uzupełnieniu niektórych innych ustaw (Zákon ze dne 27. září 1995 o volbách do Parlamentu České republiky a o změně a doplnění některých dalších zákonů)[1]. Odbyły się one w 81 okręgach jednomandatowych na zasadzie większości bezwzględnej[uwaga 1]. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał w danym okręgu ponad 50% głosów ważnych, po 6 dniach od zakończenia głosowania odbywała się decydująca tura w z udziałem 2 kandydatów z najlepszymi wynikami w I turze[uwaga 2].
Były to jedyne wybory do Senatu Republiki Czeskiej, w których wyłoniono cały skład izby, a także jedyna elekcja Senatu przeprowadzona równocześnie na obszarze całego kraju oraz niezależnie od wyborów samorządowych[2]. Od 1996 co kolejne 2 lata odnawiana jest 1/3 mandatów, czyli głosowania przeprowadzane jest w 27 okręgach. Senatorów wyłonionych w 1996 podzielono z tego względu na 3 klasy, zależnie od długości kadencji i numeru okręgu – w pierwszej deputowanych wybrano na 2 lata (okręgi o numerach ), w drugiej na 4 lata (okręgi o numerach ), w trzeciej na 6 lat (okręgi o numerach )[uwaga 3].
Podział okręgów wyborczych według długości kadencji senatorów wybranych w 1996[uwaga 3]
| Kadencja |
Numery okręgów
|
| 1996–1998 |
1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28, 31, 34, 37, 40, 43, 46, 49, 52, 55, 58, 61, 64, 67, 70, 73, 76, 79
|
| 1996–2000 |
2, 5, 8, 11, 14, 17, 20, 23, 26, 29, 32, 35, 38, 41, 44, 47, 50, 53, 56, 59, 62, 65, 68, 71, 74, 77, 80
|
| 1996–2002 |
3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30, 33, 36, 39, 42, 45, 48, 51, 54, 57, 60, 63, 66, 69, 72, 75, 78, 81
|
Liczba ludności każdego z okręgów nie mogła niższa lub wyższa o 15% od średniej liczby mieszkańców przypadającej na mandat w skali państwa (tzw. normy przedstawicielskiej)[uwaga 4].
Czynne prawo wyborcze przysługiwało każdemu obywatelowi Republiki Czeskiej, który najpóźniej w drugim dniu głosowania (I tura) ukończył 18. rok życia[uwaga 5]. Bierne prawo wyborcze miały osoby z prawem czynnym, które najpóźniej w drugim dniu głosowania ukończyły 40. rok życia[uwaga 6]. Zgłaszać kandydatów mogły partie i ruchy polityczne oraz ich koalicje, ponadto prawo wysunięcia swojej kandydatury przysługiwało każdemu wyborcy, który przedłożył okręgowej komisji wyborczej 1000 podpisów poparcia wyborców zamieszkałych w danym okręgu[uwaga 7].
Pierwsza tura
O mandaty senatorskie ubiegało się 519 kandydatów zgłoszonych przez partie i ruchy polityczne oraz 49 niezależnych. Najwięcej kandydatów wysunęły: Komunistyczna Partia Czech i Moraw (81, jako jedyna we wszystkich okręgach), Obywatelska Partia Demokratyczna (80), Czeska Partia Socjaldemokratyczna (79), Obywatelski Sojusz Demokratyczny (50) oraz Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa (45)[3].
Pierwsza tura głosowania rozpoczęła się 15 października 1996 (godziny 14–22), a zakończyła kolejnego dnia (godziny 7–14)[uwaga 8]. Frekwencja wyniosła 35,08%; najwyższa była w okręgu nr 27 – Praga 1 (49,72%), najniższa w okręgu nr 5 – Chomutov (20,89%)[4].
Dzięki uzyskaniu bezwzględnej większości głosów mandaty senatorskie w I turze zdobyło 3 kandydatów ODS i 1 przedstawiciel KDU–ČSL. Największy odsetek głosów – 54,13% – uzyskał Jan Koukal z ODS (okręg nr 25 – Praga 6)[5]. W pozostałych 77 okręgach konieczne było przeprowadzenie kolejnej tury wyborów; w 73 na 1. miejscu znajdowali się kandydaci ODS, w 2 – ODA, w 1 – KDU–ČSL i KSČM[6].
Druga tura
W decydującej turze wyborów zmierzyli się kandydaci: Obywatelskiej Partii Demokratycznej (76), Czeskiej Partii Socjaldemokratycznej (48), Unii Chrześcijańskiej i Demokratycznej – Czechosłowackiej Partii Ludowej (17), Obywatelskiego Sojuszu Demokratycznego (7), Komunistycznej Partii Czech i Moraw (4), Unii Demokratycznej (1) oraz 1 kandydat niezależny[6]. Najwięcej było pojedynków między przedstawicielami pierwszych dwóch z wymienionych partii – 47[7].
Drugą turę przeprowadzono 22 i 23 października 1996 w godzinach analogicznych do poprzedniej rundy głosowania. Frekwencja była niższa niż tydzień wcześniej – 30,63%; najwięcej osób zagłosowało w okręgu nr 20 – Praga 4 (40,94%), najmniej w okręgu nr 70 – Ostrawa-miasto (17,47%)[8].
Zwycięzcą wyborów została ODS, która zdobyła łącznie 32 mandaty. Miejsca w Senacie uzyskały również wszystkie partie, których przedstawiciele znaleźli się w II turze: ČSSD – 25, KDU-ČSL – 13, ODA – 7, KSČM – 2 i DEU – 1, a także kandydat niezależny[9]. Najlepszy procentowo wynik w ponownym głosowaniu – 72,91% – uzyskała Jitka Seitlová z KDU-ČSL (okręg nr 63 – Przerów)[10]. Spośród 77 senatorów wyłonionych w II turze 33 uzyskało najlepszy wynik także tydzień wcześniej, zaś 44 zajęło w I turze 2. pozycję[11].
Wyniki wyborów
Źródło: Český statistický úřad[6][12][4].
| Partia zgłaszająca
|
I tura
|
II tura
|
Mandaty
|
| Głosy
|
%
|
Głosy
|
%
|
Szablon:Tooltip
|
Szablon:Tooltip
|
Szablon:Tooltip
|
%
|
| Obywatelska Partia Demokratyczna Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
36,48
|
Szablon:Nowrap |
49,15
|
3 |
29 |
32 |
39,50
|
| Czeska Partia Socjaldemokratyczna Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
20,28
|
Szablon:Nowrap |
31,80
|
0 |
25 |
25 |
30,86
|
| Unia Chrześcijańska i Demokratyczna – Czechosłowacka Partia Ludowa Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
9,95
|
Szablon:Nowrap |
10,74
|
1 |
12 |
13 |
16,05
|
| Obywatelski Sojusz Demokratyczny Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
8,06
|
Szablon:Nowrap |
5,19
|
0 |
7 |
7 |
8,64
|
| Komunistyczna Partia Czech i Moraw Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
14,27
|
Szablon:Nowrap |
1,96
|
0 |
2 |
2 |
2,47
|
| Unia Demokratyczna Szablon:Small
|
Szablon:Nowrap |
0,89
|
Szablon:Nowrap |
0,64
|
0 |
1 |
1 |
1,23
|
| Pozostałe partie i ruchy polityczne (26)
|
Szablon:Nowrap |
5,82
|
— |
—
|
0 |
— |
0 |
—
|
| Kandydaci niezależni
|
Szablon:Nowrap |
4,27
|
Szablon:Nowrap |
0,52
|
0 |
1 |
1 |
1,23
|
|
|
| Ogółem
|
Szablon:Nowrap
|
100,00
|
Szablon:Nowrap
|
100,00
|
4
|
77
|
81
|
100,00
|
| Głosy nieważne
|
Szablon:Nowrap
|
1,18
|
Szablon:Nowrap
|
0,70
|
|
| Frekwencja
|
Szablon:Nowrap
|
35,03
|
Szablon:Nowrap
|
30,63
|
Lista wybranych senatorów
Wytłuszczono imiona i nazwiska oraz odsetek głosów oddanych na kandydatów, którzy zdobyli mandaty w I turze głosowania. W nawiasach podano miejsce zajęte przez danego kandydata w I turze.
Źródło: Český statistický úřad[6][13].
| Okręg wyborczy
|
Imię i nazwisko
|
Partia zgłaszająca
|
Szablon:Tooltip
|
Szablon:Tooltip
|
Kadencja
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
41,74 Szablon:Small |
61,31 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
27,03 Szablon:Small |
55,04 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
26,97 Szablon:Small |
57,81 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
niezależny |
26,34 Szablon:Small |
53,23 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KSČM |
22,00 Szablon:Small |
56,03 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
23,71 Szablon:Small |
55,86 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
41,88 Szablon:Small |
51,59 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
28,20 Szablon:Small |
55,60 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
49,09 Szablon:Small |
62,38 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
20,49 Szablon:Small |
51,77 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
23,10 Szablon:Small |
50,32 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
24,41 Szablon:Small |
55,83 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
42,88 Szablon:Small |
52,96 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
40,40 Szablon:Small |
56,11 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
25,11 Szablon:Small |
52,41 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
19,02 Szablon:Small |
50,16 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
48,65 Szablon:Small |
56,11 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
21,71 Szablon:Small |
52,85 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
47,81 Szablon:Small |
63,70 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
48,63 Szablon:Small |
53,80 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
36,55 Szablon:Small |
56,07 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
50,84 Szablon:Small |
Szablon:Sort |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
40,10 Szablon:Small |
62,63 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
48,41 Szablon:Small |
62,45 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
54,13 Szablon:Small |
Szablon:Sort |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
53,79 Szablon:Small |
Szablon:Sort |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
39,97 Szablon:Small |
55,67 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
44,83 Szablon:Small |
55,55 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
41,93 Szablon:Small |
60,60 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
19,66 Szablon:Small |
54,94 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
27,39 Szablon:Small |
59,88 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
19,62 Szablon:Small |
52,68 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
30,34 Szablon:Small |
56,96 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
37,47 Szablon:Small |
56,31 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
24,70 Szablon:Small |
50,80 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
21,65 Szablon:Small |
52,86 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
44,79 Szablon:Small |
56,52 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
39,61 Szablon:Small |
59,36 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
38,92 Szablon:Small |
53,81 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
26,42 Szablon:Small |
53,07 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
46,12 Szablon:Small |
60,88 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
35,82 Szablon:Small |
55,28 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
20,58 Szablon:Small |
56,06 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
29,90 Szablon:Small |
61,70 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
21,31 Szablon:Small |
50,48 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
26,84 Szablon:Small |
57,23 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
48,84 Szablon:Small |
62,13 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
20,42 Szablon:Small |
53,34 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
21,54 Szablon:Small |
53,92 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
24,54 Szablon:Small |
57,77 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
23,20 Szablon:Small |
57,61 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
38,03 Szablon:Small |
70,49 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
DEU |
21,17 Szablon:Small |
59,66 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
23,26 Szablon:Small |
69,58 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
35,72 Szablon:Small |
59,71 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
37,27 Szablon:Small |
50,29 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
22,35 Szablon:Small |
59,19 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
37,98 Szablon:Small |
54,45 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
46,00 Szablon:Small |
58,32 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
50,06 Szablon:Small |
Szablon:Sort |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
25,21 Szablon:Small |
55,02 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
24,69 Szablon:Small |
53,85 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODA |
26,27 Szablon:Small |
72,91 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
26,83 Szablon:Small |
62,93 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
19,71 Szablon:Small |
54,52 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
23,49 Szablon:Small |
52,45 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
34,12 Szablon:Small |
50,15 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
25,61 Szablon:Small |
56,33 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
28,32 Szablon:Small |
52,46 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
37,94 Szablon:Small |
51,31 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
24,85 Szablon:Small |
52,69 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
23,28 Szablon:Small |
52,75 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
23,05 Szablon:Small |
61,43 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
Szablon:Sort |
26,48 Szablon:Small |
59,78 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KSČM |
28,16 Szablon:Small |
52,25 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
21,49 Szablon:Small |
55,18 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
39,92 Szablon:Small |
52,02 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
ODS |
35,87 Szablon:Small |
52,64 |
1996–2002
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
21,23 Szablon:Small |
54,04 |
1996–1998
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
29,48 Szablon:Small |
60,16 |
1996–2000
|
| Szablon:Sort |
Szablon:Sortname |
KDU-ČSL |
26,45 Szablon:Small |
65,96 |
1996–2002
|
Uwagi
Szablon:Uwagi
Przypisy
Szablon:Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Szablon:Wybory w Czechach
Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref> dla grupy o nazwie „uwaga”, ale nie odnaleziono odpowiedniego znacznika <references group="uwaga"/>