Rudawka malajska
Szablon:Zwierzę infobox Rudawka malajskaSzablon:R, kalongSzablon:R, pies latającySzablon:R (Pteropus vampyrus) – gatunek ssaka z podrodziny Pteropodinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae). Występuje w południowo–wschodniej Azji w Archipelagu Sundajskim, w Brunei, w Kambodży, na Filipinach, w TajlandiiSzablon:R.
Taksonomia
Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę Vespertilio vampyrusSzablon:R. Holotyp pochodził z Jawy, w IndonezjiSzablon:R.
Pteropus vampyrus należy do grupy gatunkowej vampyrusSzablon:R. Pteropus intermedius wyodrębniany przez niektóra źródła do rangi gatunkuSzablon:R jest uważany za konspecyficzny z P. vampyrus, ale wymaga pełnego przeglądu taksonomicznegoSzablon:R. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunkówSzablon:RSzablon:U. Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia poniższa tabelka:
| Podgatunek | Oryginalna nazwa | Autor i rok opisu | Miejsce typowe |
|---|---|---|---|
| P. v. edulis | Pteropus edulis | É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1810 | Timor.Szablon:Odn. |
| P. v. lanensis | Pteropus lanensis | Mearns, 1905 | Pantar, niedaleko jeziora Lanao, na wysokości Szablon:Konwerter, w prowincji Lanao del Sur, w Mindanao, w FilipinachSzablon:Odn. |
| P. v. natunae | Pteropus vampyrus natunae | K. Andersen, 1908 | Panjang, północne Wyspy NatunaSzablon:Odn. |
| P. v. pluton | Pteropus pluton | Temminck, 1853 | Bali, IndonezjaSzablon:Odn. |
| P. v. sumatrensis | Pteropus sumatrensis | Ludeking, 1862 | Sumatra, IndonezjaSzablon:Odn. |
Etymologia
- Pteropus: Szablon:Gr. pteropous „skrzydłostopy”, od πτερον pteron „skrzydło”; πους pous, ποδος podos „stopa”Szablon:Odn.
- vampyrus: Szablon:W języku „wampir”Szablon:Odn.
- edulis: Szablon:Łac. „jadalny”Szablon:R.
- lanensis: jezioro Lanao, Mindanao, Filipiny.
- pluton: w mitologii rzymskiej Pluton to władca podziemi (tj. czarny, styksowy)[1].
- sumatrensis: Sumatra, Indonezja[2].
Zasięg występowania
Rudawka malajska występuje w południowo-wschodniej Azji zamieszkując w zależności od podgatunkuSzablon:R:
- P. vampyrus vampyrus – Jawa.
- P. vampyrus edulis – Timor, Małe Wyspy Sundajskie.
- P. vampyrus lanensis – Filipiny.
- P. vampyrus natunae – Borneo i Wyspy Natuna.
- P. vampyrus pluton – zachodnie Małe Wyspy Sundajskie.
- P. vampyrus sumatrensis – południowa kontynentalna część południowo-wschodniej Azji i półwysep Tajsko-Malajski, Sumatra, Kepulauan Lingga, Bangka i południowe Wyspy Mentawai (Sipora, Północna Pagai i Południowa Pagai).
Zapis z Shaanxi w Chińskiej Republice Ludowej jest prawdopodobnie obcym osobnikiemSzablon:R.
Morfologia
Długość ciała 225–290 mm, ogona brak, długość ucha 35–45 mm, długość tylnej stopy 52–68 mm, długość przedramienia 175–230 mmSzablon:R; rozpiętość skrzydeł 1320-1500 mmSzablon:R; masa ciała 07–1,4 kgSzablon:R. Grzbiet w kolorze czarnobrązowym i szarobrązowym, brzuch rudySzablon:R. Głowa i szyja koloru żółtordzawegoSzablon:R. Duża, solidna czaszka z 34 zębami. Wzór zębowy: [3]. Błona lotna koloru brunatnoczarnegoSzablon:R.
Ekologia
Tryb życia
Nocny tryb życia, potrzebuje dużych przestrzeniSzablon:R. Żyje w tropikalnych lasach i nad obszarami bagiennymi w dużych koloniach liczących niekiedy tysiące osobnikówSzablon:R. O świcie powraca w miejsce swojego odpoczynku i dzień przesypia wisząc na drzewachSzablon:R. W poszukiwaniu pokarmu potrafi przelecieć ponad 50 kmSzablon:R. Żeruje w nocy, odżywia się kwiatami, nektarem i owocami np. bananów lub mangoSzablon:R. Odpoczywają wisząc na gałęzi głową w dół, ze skrzydłami owiniętymi wokół ciałaSzablon:R. Długość życia w niewoli wynosi 15-30 lat, natomiast w środowisku naturalnym do 15 latSzablon:R.
Rozmnażanie
Rozród odbywa się w zależności od miejsca występowania raz w rokuSzablon:R. Samce tworzą haremy liczące do 10 samicSzablon:R. Ciąża trwa 6 miesięcy, na świat przychodzi najczęściej jedno młode o masie ciała 133 gSzablon:R. W początkowym okresie matka nosi młode ze sobą. Okres laktacji trwa od 2 do 3 miesięcySzablon:R. Dojrzałość płciową osiągają po 2 latach życiaSzablon:R.
Znaczenie dla ekosystemu
Podobnie jak większość nietoperzy z rodziny Pteropodidae, rudawka malajska pełni w ekosystemie ważną rolę zapylacza[4]. Jej duże rozmiary sprawiają, że jest często jedynym zapylaczem zdolnym do przenoszenia dużych nasion i ziaren pyłku niektórych roślin, szczególnie na ubogich w faunę wyspach Archipelagu Malajskiego[5]. Co więcej, podobnie jak inne migrujące nietoperze rudawka zapewnia przepływ genów pomiędzy izolowanymi populacjami różnych gatunków roślin[6]. Oznacza to, że gatunek ten prawdopodobnie odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu bioróżnorodności na swoim obszarze występowania[7].
Status
Od 2022 roku rudawka jest klasyfikowana jako gatunek zagrożony przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody. Spełnia on kryteria tego oznaczenia, ponieważ prawdopodobnie doświadcza znacznego spadku populacji[8]. Jest to spowodowane dużą liczbą polowań na tego ssaka. Odbywają się one głównie w celach konsumpcyjnych, jak również medycznych. Zwierzęta są także zabijane dla sportu[9].
Uwagi
Przypisy
- ↑ Szablon:The Key to Scientific Names
- ↑ Szablon:The Key to Scientific Names
- ↑ Lekagul B., J. A. McNeely. 1977. Mammals of Thailand. Association for the Conservation of Wildlife, Bangkok, Thailand.
- ↑ Szablon:Cytuj pismo
- ↑ Szablon:Cytuj pismo
- ↑ Szablon:Cytuj pismo
- ↑ Szablon:Cytuj pismo
- ↑ Szablon:IUCN
- ↑ Szablon:Cytuj stronę
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Linnaeus”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Brünnich”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Blumenbach”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Desmarest”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Temminck1837”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Temminck1853”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Wagner”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Ludeking”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Gray”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Dobson”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Mearns”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Kuroda”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „miiz”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Burgin&inni”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „msw”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Giannini&inni”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „ms642”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „corbet&hill”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „locality”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „msz”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „adw”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „msw2”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
Błąd rozszerzenia cite: Znacznik <ref> o nazwie „Jaeger”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.