Niezgodność Dobzhansky’ego-Mullera
Niezgodność Dobzhansky’ego-MulleraSzablon:Odn, niezgodność Batesona-Dobzhansky’ego-MulleraSzablon:R – niedopasowanie do siebie alleli różnych loci będące przyczyną izolacji postzygotycznej gatunków.
Ewolucja przebiega przez wiele różnych procesów, między innymi dzięki specjacji, czyli powstawaniu nowych gatunków. W wyniku tego procesu powstają z poprzednio jednej populacji dwa odrębne od siebie gatunkiSzablon:Odn, które można rozumieć jako odrębne grupy organizmów, mogące swobodnie krzyżować się między sobą, ale nie z przedstawicielami innych podobnych grupSzablon:Odn. Skoro wcześniej przepływ genów zachodził pomiędzy osobnikami należącymi do ancestralnej populacji, a teraz ma być ograniczony, to musiały wytworzyć się jakieś bariery, które ten przepływ ograniczająSzablon:Odn. Wyróżnia się bariery zapobiegające kojarzeniom, w szczególności izolację ekologiczną, czasową i przestrzenną, izolację behawioralną, a także izolację przez zapylaczy, bariery prezygotyczne, jak bariera mechaniczna, różnice w zachowaniach związanych z kopulacją i izolacja gametyczna, w końcu zaś bariery postzygotyczne. Te ostatnie zachodzą już, jak sama nazwa wskazuje, po powstaniu zygoty, a więc nowego, mieszańcowego organizmu. Ograniczają jego dostosowanie. Wyróżnia się tutaj zewnętrzne bariery postzygotyczne, jak stabilność ekologiczna i sterylność behawioralna, oraz bariery postzygotyczne wewnętrzne, jak zmniejszona żywotność bądź sterylność mieszańcówSzablon:Odn.
Sterylność mieszańców obserwował w latach 30. XX wieku Theodosius DobzhanskySzablon:R.
Zmniejszona żywotność mieszańców powodowana jest niedopasowaniem do siebie występujących u nich alleli. Przykładowo, populacja ancestralna mogła cechować się genotypem a następnie podzielić się na dwie populacje potomne. W wyniku utrwalających się mutacji, w tych populacjach dominują odmienne genotypy – w pierwszej oraz w drugiej. Różnice genotypów charakterystycznych dla populacji różnią się w więcej niż jednej parze alleli. W przypadku dojścia do hybrydyzacji, organizm potomny będzie miał genotyp Szablon:Odn. Połączenia czy mogą zwiększać dostosowanie, dlatego też utrwaliły się w swoich populacjach – przeszły test doboru naturalnego. W przypadku jednak, gdy allele i razem takiego testu nie przeszłySzablon:R, może się okazać, że nie współpracują dobrze ze sobąSzablon:Odn. Mogą zachodzić pomiędzy nimi procesy epistatyczne, których skutkiem może być np. zmniejszenie żywotności organizmu lub redukcja jego płodnościSzablon:R. Taką właśnie niezgodność określa się mianem niezgodności Dobzhansky’ego-MulleraSzablon:Odn.
Co więcej, z biegiem czasu upływającego od rozdzielenia się populacji, niezgodności te ulegają akumulacji. Jej tempo jest wprost proporcjonalne do kwadratu tempa pojawiania się mutacji w obu rozdzielonych populacjach. Gromadzenie się niezgodności powoduje efekt kuli śnieżnejSzablon:R.