III Sonata fortepianowa (Chopin)

Sonata fortepianowa h-moll op. 58 – trzecia sonata na fortepian skomponowana przez Fryderyka Chopina w 1844Szablon:OdnSzablon:Odn.
Historia
Nad Sonatą h-moll Chopin pracował w okresie piątego pobytu w posiadłości George Sand w Nohant od 29 maja do 28 listopada 1844Szablon:Odn. W międzyczasie, w drugiej połowie lipca, Chopin przebywał w Paryżu z okazji przyjazdu jego siostry Ludwiki wraz z jej mężem Józefem, którzy udali się do Nohant 9 sierpniaSzablon:Odn, wyjechali zaś razem 28 sierpnia razem z Chopinem, który po ponownym krótkim pobycie w Paryżu wrócił do Nohant 3 wrześniaSzablon:Odn. 21 grudnia autor przekazał utwór, wraz z Berceuse Des-dur op. 57, wydawcy Maurice’owi SchlesingerowiSzablon:Odn, ten postanowił jednak zakończyć działalność wydawniczą[1]. Oba dzieła zostały opublikowane 23 czerwca następnego roku w oficynie MeissonnieraSzablon:Odn. Utwór dedykowany został hrabinie Émilie de PerthuisSzablon:OdnSzablon:Odn.
W praktyce koncertowej utwór stał się popularny w okresie międzywojennymSzablon:Odn. Sam kompozytor nie wykonywał op. 58 podczas swoich paryskich występówSzablon:Odn. Sonata wchodziła w skład repertuaru, który Jane Stirling grała podczas nauki u ChopinaSzablon:Odn.
Budowa
Utwór składa się z czterech częściSzablon:OdnSzablon:OdnSzablon:Odn:
- Allegro maestoso – allegro sonatoweSzablon:Odn; metrum Szablon:Odn; 204 taktySzablon:Odn
- Scherzo (Molto vivace) – w formie ABASzablon:Odn; metrum Szablon:Odn; 216 taktówSzablon:Odn
- Largo – w formie ABASzablon:Odn; o charakterze nokturnuSzablon:Odn; metrum Szablon:Odn; 120 taktówSzablon:Odn
- Finale (Presto, non tanto agitato) – w formie rondaSzablon:OdnSzablon:Odn; metrum Szablon:Odn; 286 taktówSzablon:Odn
Umieszczenie scherza jako drugiej części cyklu sonatowego jest typowe dla twórczości ChopinaSzablon:Odn.
Recepcja
Zdaniem Hugona Leichtentritta II temat z I części to „jeden z najpiękniejszych lirycznych pomysłów, jakimi fortepian poszczycić się może”Szablon:RefnSzablon:Odn.
Prace nad kompozycją zostały przedstawione przez Jarosława Iwaszkiewicza w utworze pt. Lato w NohantSzablon:Odn.
Nagrania
Sonatę op. 58 w całości nagrali m.in. Percy Grainger (1926), Alfred Cortot (1931), Moriz Rosenthal (1939), Alexander Brailowsky (1939), Dinu Lipatti (1946), Jacques Abram (1949), Heinrich Neuhaus (1950), Robert Casadesus (ok. 1950), Guiomar Novaes (ok. 1950), Alexander Uninsky (ok. 1950), Lew Oborin (ok. 1952), Victor Schiøler (ok. 1952), Witold Małcużyński (ok. 1953)Szablon:Odn, Stefan Askenase (ok. 1953), Alexander Brailowsky (ok. 1955), Artur Rubinstein (ok. 1955), Adam Harasiewicz (ok. 1958), Claudio Arrau (ok. 1960), Jan Ekier (ok. 1960), Wilhelm Kempff (ok. 1960), Nikita Magaloff (ok 1965), Garrick Ohlsson (1970)Szablon:Refn, Jeffrey Swann (1970)Szablon:U, Alexis Weissenberg (ok. 1970), Martha Argerich (ok. 1970) i Vlado Perlemuter (ok. 1980)Szablon:Odn.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj
- Szablon:Cytuj