Błąd bezwzględny

Błąd bezwzględny – różnica pomiędzy wartością zmierzoną $x$ a wartością rzeczywistą $x_0$

$\mathrm{\Delta }x=x-x_0,$

przy czym wartość rzeczywista zwykle nie jest znana. Może być ona określona w sposób przybliżony, na przykład jako wynik teoretycznych obliczeń, średnia arytmetyczna z dużej liczby pomiarów, założony parametr w procesie technologicznym albo wynik pomiaru przyrządem o znacznie większej dokładności.

Pomiar zawsze obarczony jest błędem pomiarowym, ponieważ dokonywany jest za pomocą przyrządu pomiarowego (np. woltomierza, amperomierza, suwmiarki) o skończonej dokładności.

Wartość błędu może zostać również obliczona według podanej klasy miernika analogowego. Błąd bezwzględny pomiaru oblicza się wówczas z wykorzystaniem wzoru:

$\mathrm{\Delta }x=\frac{kl\cdot Z}{100},$

gdzie:

$kl$ – klasa,

$Z$ – zakres.

Oznacza to, że w każdym punkcie podziałki danego miernika może wystąpić błąd mieszczący się w granicach wartości mierzonej

$⟨x-\mathrm{\Delta }x,x+\mathrm{\Delta }x⟩.$

Jeżeli przyrząd pomiarowy wyposażony jest w podziałkę i nie jest podana klasa przyrządu (np. linijka, kątomierz, mechaniczna waga szalkowa, mechaniczny stoper), niepewność pojedynczego pomiaru nie może być mniejsza od wartości wyznaczonej przez najmniejszą odległość między działkami podziałki.

W błędach systematycznych

W przypadku błędu systematycznego, jeżeli jego wartość jest przewidywalna i znana (na przykład wynika ze znanej zmiany temperatury), wartość błędu bezwzględnego ze zmienionym znakiem jest nazywana „poprawką”. Po dodaniu poprawki do wyniku pomiaru $x$ otrzymuje się wartość skorygowaną o błąd systematyczny. Poprawka może mieć wartość ujemną lub dodatnią, w zależności od czynnika wpływającego na zmianę wartości pomiaru.

W błędach losowych

W przypadku błędów losowych, inaczej niż w błędach systematycznych, nie jest istotne, czy odchylenie wyniku pomiaru od wartości oczekiwanej nastąpiło w górę, czy w dół, dlatego rozpatruje się moduł błędu bezwzględnego:

$|\mathrm{\Delta }x|=|x-x_0|.$

Zobacz też

• błąd systematyczny
• błąd względny
• niepewność pomiaru

Bibliografia

• Szablon:Cytuj książkę