Ƶ
Ƶƶ – litera alfabetu łacińskiego powstała poprzez dodanie poziomej kreski w środku litery Z lub z.
Przez krótki okres używano jej w alfabecie tatarskim w pierwszej połowie XX wieku. Główne zastosowanie znalazła jedynie w piśmie odręcznym. Obecnie używana w łacińskiej pisowni języka czeczeńskiego, gdzie oznacza głoskę [[spółgłoska szczelinowa zadziąsłowa dźwięczna|[Szablon:Unicode]]]. W dialekcie austriackim języka niemieckiego oznacza w niektórych przypadkach (n.p. Zoo) Z.
Niemcy i Czesi używają często w piśmie odręcznym znaku Ƶ jako litery Z, co pozwala odróżnić literę od cyfry 2. Ponadto, we Włoszech pisze się literę ƶ w wyrazach, gdzie wymawiana jest jako dz (dla odróżnienia od zwykłego z wymawianego jako c). W oficjalnej włoskiej typografii rozróżnienie to nie jest stosowane.
W krojach kaligraficznych stosowanych np. w matematyce spotyka się poziomą kreskę w literze Z (np. ).
W pisowni polskiej znak Ƶ funkcjonuje jako stylizowany wariant znaku Ż[1][2], zwłaszcza w piśmie odręcznym[2]. Jest też stosowany niekiedy w elektronicznym wyświetlaniu zapisów, np. w tablicy z wynikami „Familiady”, stosowanej od 1994[3]. Litera Ƶ może również pojawić się w alternatywnej formie zapisu Dż, w postaci dwuznaku Dƶ.
W logotypie piwa Żywiec jest stosowana litera Ƶ̇ będąca połączeniem obu form Ż i Ƶ[4].
Istnieje też udokumentowany przypadek stosowania litery Ƶ w oznakowaniu drogowym w Polsce – widnieje ona na drogowskazie prowadzącym do miejscowości Wólka Żabna przy drodze wojewódzkiej nr 764[5][6].
Konwencja ta jest stosowana co najmniej od XIX wieku. Konstanty Wolski pisał: Szablon:Cytat Pomimo tego Komisja Ortograficzno-Onomastyczna[7] Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk na pytanie pewnego urzędu, czy Ƶ mogło oznaczać Z lub Ż, odpowiedziała wymijająco[8]
Istnieje pogląd, że Ƶ może oznaczać również Ź: Szablon:Cytat Szablon:Fakt
Kreska przekreślająca literę nie zawsze jest prosta, por. winietę tytułową pierwszych numerów Życia Warszawy.
W standardzie Unicode ten znak jest dostępny odpowiednio na pozycjach:
- wielka litera Ƶ — U+01B5,
- mała litera ƶ — U+01B6.
Analogicznie można użyć zapisu w układzie dziesiątkowym przy odwołaniach znakowych stosowanych np. w HTML:
- wielka litera Ƶ — Ƶ oraz
- mała litera ƶ — ƶ.
Przypisy
Szablon:Przypisy Szablon:Alfabet polski Szablon:Alfabet łaciński