Parsek

Parsek – jednostka odległości używana w astronomii. Jest to odległość, dla której kąt paralaksy (równy połowie kąta całkowitej rocznej zmiany) położenia Ziemi widzianej prostopadle do płaszczyzny orbity wynosi 1 sekundę łuku. Parsek można równoważnie opisać jako odległość, z jakiej połowa wielkiej osi orbity ziemskiej (czyli 1 au) jest widoczna jako łuk (na firmamencie obserwującego) o długości 1 sekundy kątowej.

Definicja

Słowo parsek zostało wprowadzone przez brytyjskiego astronoma Herberta Turnera w 1913 roku jako zbitka pierwszych sylab słów paralaksa i sekunda. Parsek oznacza się skrótem pc, dawniej psSzablon:R.

Graficzna ilustracja parseka

$1\mathrm{p}\mathrm{c}=\frac{1\mathrm{a}\mathrm{u}}{\tan 1^{″}}\approx \frac{1\mathrm{a}\mathrm{u}}{1^{″}}\approx 206264,8\mathrm{a}\mathrm{u}$

W przeliczeniu na inne jednostki:

1 pc ≈ 3,2616 roku świetlnego ≈ 206265 jednostek astronomicznych ≈ 3,086Szablon:E m

Odległość wyrażona w parsekach jest odwrotnością paralaksy heliocentrycznej danego obiektu wyrażonej w sekundach łuku.

Często stosowane jednostki pochodne to

• w astronomii galaktycznej:
  • miliparsek (mpc) = Szablon:10^ pc
  • kiloparsek (kpc) = Szablon:10^ pc
• w astronomii pozagalaktycznej i kosmologii:
  • megaparsek (Mpc) = Szablon:10^ pc
  • gigaparsek (Gpc) = Szablon:10^ pc

Przykładowe odległości

• Odległość od Słońca do Proxima Centauri (V645 Centauri) – 1,29 pc.
• Średnica Drogi Mlecznej – ok. 30 kpc.
• Grubość Drogi Mlecznej (dysk) – ok. 300 pc.
• Odległość Drogi Mlecznej od Galaktyki Andromedy – ok. 770 kpc.

Zobacz też

• pozaukładowe jednostki miary
• układ SI