Tekst źródłowy strony Równanie van ’t Hoffa (stała równowagi)

'''Równanie van ’t Hoffa''' – równanie zaproponowane przez [[Jacobus van ’t Hoff|Jacobusa van ’t Hoffa]], będące wynikiem przekształcenia [[Izoterma reakcji|izotermy van ’t Hoffa]]. Wiąże ono temperaturową zmienność [[stała równowagi|stałej równowagi]] <math>(K)</math> [[reakcja chemiczna|reakcji chemicznej]] z jej efektami energetycznymi ([[powinowactwo chemiczne|powinowactwem chemicznym]], <math>A</math>).

Jeżeli w reakcjach nie jest wykonywana praca nieobjętościowa miarą powinowactwa jest [[entalpia swobodna reakcji]] <math>(-\Delta g)</math> lub [[energia swobodna reakcji]] <math>(-\Delta f)</math>{{#tag:ref|Małe litery <math>g, f</math> stosuje się w ujęciu ogólnym, dla wielkości molowych symbole te zapisuje się literami dużymi <math>F, G</math>{{r|ChF}}.|group="uwaga"}}, zależnie od warunków reakcji{{r|Szarawara|Bursa}}:
* <math>p, T = \mathrm{const}</math> (przemiana [[przemiana izobaryczna|izobaryczno]]-[[przemiana izotermiczna|izotermiczna]]):
:: <math>A = -\Delta g = -\sum{\nu_i \mu_i},</math>
* <math>v, T</math> = const (przemiana [[przemiana izochoryczna|izochoryczno]]-[[przemiana izotermiczna|izotermiczna]]):
:: <math>A = -\Delta f = -\sum{\nu_i \mu_i},</math>

gdzie:
: <math>\nu_i</math> – [[współczynnik stechiometryczny]] <math>\nu_i > 0</math> dla [[produkt reakcji|produktów]] i <math>\nu_i < 0</math> dla [[substrat (chemia)|substratów]],
: <math>\mu_i</math> – [[potencjał chemiczny]] zdefiniowany jako:
:: <math>\mu_i = \left( \frac{\partial u}{\partial n_i} \right)_{s, v, n_j \ne i}
= \left( \frac{\partial h}{\partial n_i} \right)_{s, p, n_j \ne i}
= \left( \frac{\partial f}{\partial n_i} \right)_{T, v, n_j \ne i}
= \left( \frac{\partial g}{\partial n_i} \right)_{T, p, n_j \ne i}.</math>

W zależności od warunków prowadzenia reakcji uproszczone równanie van’t Hoffa przyjmuje postać:
* [[izobara van ’t Hoffa|izobary van ’t Hoffa]]:
: <math>\left( \frac{\partial \ln K}{\partial T} \right)_p = \frac{\Delta h^\ominus}{R T^2},</math>
* [[Izochora van ’t Hoffa|izochory van ’t Hoffa]]:
: <math>\left( \frac{\partial \ln K}{\partial T} \right)_v = \frac{\Delta u^\ominus}{R T^2},</math>

gdzie: <math>\Delta h^\ominus</math> i <math>\Delta u^\ominus</math> – standardowa entalpia i energia wewnętrzna reakcji (wyznaczone dla <math>a_i = 1</math>).

== Zobacz też ==
* [[reguła van ’t Hoffa]]

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name="Szarawara">{{cytuj książkę |autor= [[Józef Szarawara]] |tytuł =Termodynamika chemiczna |wydawca = [[Wydawnictwa Naukowo-Techniczne|WNT]] |strony= 272–274, 368–369 |miejsce = Warszawa |rok = 1969}}</ref>
* <ref name="Bursa">{{cytuj książkę |autor = [[Stanisław Bursa]] |tytuł = Chemia fizyczna |wydanie = 2. popr. |strony= 475–477 |wydawca = [[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]] |miejsce = Warszawa |rok = 1979 |isbn = 83-01-00152-6}}</ref>
* <ref name=ChF>{{Cytuj książkę |autor= [[Witold Tomassi]], Helena Jankowska |tytuł = Chemia fizyczna |data = 1980 |wydawca = Wydawnictwa Naukowo-Techniczne |miejsce = Warszawa |isbn = 83-204-0179-8 |strony = 35–36}}</ref>
}}

[[Kategoria:Termodynamika chemiczna]]
[[Kategoria:Prawa i równania chemiczne]]