Tekst źródłowy strony Prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały)

{{Inne znaczenia|prawa Gay-Lussaca dla gazu doskonałego|[[Prawo stosunków objętościowych|prawo Gay-Lussaca dotyczące reakcji chemicznej]]}}

'''Prawo Gay-Lussaca''' – jedno z praw dotyczących zachowania się [[gaz doskonały|gazu doskonałego]] podczas zmiany jego stanu. Prawo [[Joseph Gay-Lussac|Gay-Lussaca]] opisuje [[przemiana izobaryczna|przemianę izobaryczną]] (przy stałym ciśnieniu) takiego gazu i stwierdza, że podczas przemiany stosunek [[Objętość|objętości]] gazu do jego [[temperatura|temperatury]] jest stały<ref name="epwn">{{Encyklopedia PWN | id = 3904344 | tytuł = Gay-Lussaca prawo | data dostępu = 2021-10-08}}</ref>:
:: <math>\frac{V}{T} = \mathrm{const}</math>

lub
:: <math>V \sim T,</math>

gdzie:
: <math>V</math> – objętość gazu,
: <math>T</math> – [[temperatura]].

Prawo Gay-Lussaca (zwane też prawem Gay-Lussaca-Charles’a) jest wnioskiem z [[Równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego)|równania stanu gazu doskonałego]] – jego odkrywcy sformułowali je jednak na drodze uogólnienia obserwacji empirycznych.
Prawo to odkrył [[Jacques Alexandre Charles|J.A. Charles]] na podstawie doświadczeń rozpoczętych w 1787 r. a ostatecznie sformułował Gay-Lussac na podstawie opublikowanych przez siebie danych w 1802 r.

Wraz z pozostałymi prawami gazowymi zostało wykorzystane przy wyprowadzeniu równania stanu gazu doskonałego zwanego [[Równanie Clapeyrona (stan gazu doskonałego)|równaniem Clapeyrona]].

Prawo Gay-Lussaca można obecnie łatwo wyprowadzić przy wykorzystaniu równania Clapeyrona i założeniu stałego ciśnienia:
:: <math>\frac{V}{T} = \frac{n R}{p} = \mathrm{const},</math>

gdzie:
: <math>n</math> – liczba [[mol]]i gazu ([[liczność materii]])
: <math>p</math> – [[ciśnienie]] gazu
: <math>R</math> – (uniwersalna) [[stała gazowa]]
: <math>\mathrm{const}</math> – stała dla określonej ilości gazu i ustalonego ciśnienia

== Zobacz też ==
* [[prawo Grahama]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{Cytuj stronę | url = http://www.chemia.sos.pl/index.php/content/view/10/2/ | tytuł = Prawa gazowe | opublikowany = chemia.sos.pl | archiwum = https://web.archive.org/web/20080928220512/http://www.chemia.sos.pl/index.php/content/view/10/2/ | zarchiwizowano = 2008-09-28}}

{{Prawa gazowe}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Prawa gazowe]]