Kuks (górnictwo)
Kuks (niem. Kux) – pojęcie z zakresu prawa górniczego, oznaczające udziałSzablon:Odn gwarka, który stanowił części nadania górniczegoSzablon:Odn; połowa kuksa to grenisSzablon:Odn.
Gwarkowie, którzy dysponowali swoimi kuksami, byli zrzeszeni w bractwach górniczych zwanych również gwarectwamiSzablon:Odn. W Polsce takie stowarzyszenia powstawały od 1363 rokuSzablon:Odn.
Gwarectwa tzw. starego prawa (według landrechtu pruskiego z 1794 rokuSzablon:Odn) dzieliły się na 128 kuksówSzablon:Odn, co wynikało z podziału pola górniczego, zaś gwarectwa tzw. nowego prawa (Das Allgemeine Berggesetz für die Preußischen Staaten, uchwalone 24 czerwca 1865 rokuSzablon:Odn) dzieliły się na 100, 1000Szablon:OdnSzablon:Odn lub na wielokrotności tysiąca, lecz nie więcej niż 10 000Szablon:Odn.
Przykładowy podział kuksów na Śląsku według starego prawa wyglądał następująco:
- 122 kuksy gwareckieSzablon:OdnSzablon:Odn
- pozostałe tzw. „wolne kuksy”Szablon:Odn:
- 2 kuksy przypadały właścicielowi gruntu, na którym prowadzono eksploatację (tylko w przypadku osiągniętego zysku)Szablon:Odn
- 2 kuksy przeznaczano na utrzymanie szkół i kościołówSzablon:Odn
- 2 kuksy przypadały kasie Spółce BrackiejSzablon:Odn
Cechą charakterystyczną udziałów w postaci kuksów jest brak ustalonej wartości nominalnej, jak w przypadku akcjiSzablon:Odn.
W II połowie XX wieku udziały w postaci kuksów były oficjalnie notowane na giełdzie papierów wartościowych w Düsseldorfie (niem. Börse Düsseldorf)Szablon:Odn.