Odstęp QT

Odstęp QT – fragment zapisu elektrokardiograficznego od początku załamka Q do końca załamka T, obejmujący wspólny czas trwania zespołu QRS, odcinka ST i załamka T. Czas jego trwania i morfologia zapisu odpowiada depolaryzacji i repolaryzacji mięśniówki komór. Nieprawidłowy odstęp QT stwarza predyspozycję do występowania groźnych dla życia komorowych zaburzeń rytmu.
Odstęp QT
Odstęp QT obejmuje wspólny czas trwania zespołu QRS, odcinka ST i załamka T niezależnie od tego czy zespół QRS rozpoczyna się od załamka Q czy RSzablon:Odn. Długość odstępu QT zależy od rytmu serca, a także w minimalnym stopniu od płci i wieku badanej osobySzablon:Odn i odpowiada w zapisie elektrokardiograficznym czasowi od rozpoczęcia depolaryzacji mięśnia komór do zakończenia okresu ich repolaryzacjiSzablon:Odn.
Skorygowany odstęp QT
Dla celów diagnostycznych najczęściej używany jest wzór BazettaSzablon:Odn (od nazwiska jego twórcy fizjologa Henry’ego Cuthberta BazettaSzablon:R)
gdzie:
- – skorygowany odstęp QT
- – odstęp od początku zespołu QRS do początku następnego zespołu QRS mierzony w sekundach.
Wartości QT skorygowane według wzoru Bazetta są zawyżone przy częstotliwości rytmu serca powyżej 100/min, natomiast zaniżone przy wartościach rytmu serca poniżej 50/minSzablon:Odn.
Inne wzory stosowane w obliczeniu QTcSzablon:Odn:
- wzór Fridericii (od nazwiska jego twórcy duńskiego lekarza Louisa Sigurda FridericiiSzablon:R)
- wzór Framigham (od nazwy badania, podczas którego został opracowany)Szablon:R
- wzór Hodgesa (od nazwiska jego twórcy M. HodgesaSzablon:R)
- wzór Ashmana (od nazwiska jego twórcy amerykańskiego lekarza Richarda AshmanaSzablon:R)
- gdzie = 0,390 dla kobiet i 0,380 dla mężczyzn, a = 0,07
Obliczenia skorygowanego odstępu QT
- Odstęp QT może różnić się długością trwania między poszczególnymi odprowadzeniami, wtedy kiedy końcowa część załamka T leży na linii izoelektrycznej w niektórych odprowadzeniach. W takim przypadku jako właściwy należy przyjąć najdłuższy zmierzony odcinek QT.
- Załamek T może się łączyć z załamkiem U tworząc połączenie nie leżące w linii izoelektrycznej. W takim przypadku należy przyjąć jako koniec odstępu QT początek załamka U.
- Załamek T może się łączyć z załamkiem P tworząc połączenie nie leżące w linii izoelektrycznej. W takim przypadku należy przyjąć jako koniec odstępu QT początek załamka PSzablon:Odn.
Automatyczna analiza EKG, gdy wskazuje na wydłużenie QT, wymaga manualnej weryfikacjiSzablon:R.
Norma skorygowanego odstępu QT
| QTc (ms) | Dzieci (1–15 lat) | Kobiety | Mężczyźni |
|---|---|---|---|
| prawidłowe | <440 | <450 | <430 |
| graniczne | 440–460 | 450–460 | 430–450 |
| wydłużone | >460 | >460 | >450 |
Nieprawidłowy odstęp QT
Nieprawidłowy odstęp QT stwarza predyspozycję do występowania groźnych dla życia komorowych zaburzeń rytmuSzablon:Odn. Podczas ostrej fazy zawału mięśnia sercowego oraz po przebytym zawale mięśnia sercowego wydłużenie odstępu QT najczęściej powoduje częstoskurcz komorowy. W przypadku wrodzonego wydłużenia odstępu QT oraz wydłużenia odstępu QT związanego ze stosowaniem leków najczęściej występują torsade de pointes, migotanie komór lub torsade de pointes przechodzące w migotanie komórSzablon:Odn.
Wrodzone skrócenie odstępu QT
Nabyte skrócenie odstępu QT
- hiperkalcemia
- hiperkaliemia
- wysiłek fizyczny
Wrodzone wydłużenie odstępu QT
Nabyte wydłużenie odstępu QT
- choroby ośrodkowego układu nerwowego
- krwiak śródczaszkowy
- nadciśnienie śródczaszkowe
- przerzuty nowotworowe do mózgu
- tętniak tętnic mózgowych
- zakrzep śródczaszkowy
- guz chromochłonny
- hipotermia
- jadłowstręt psychiczny
- leki przeciwarytmiczne z grupy I (chinidyna, dyzopiramid, prokainamid, apryndyna)
- leki przeciwarytmiczne z grupy III (amiodaron i sotalol)
- leki psychotropowe (imipramina, tiorydazyna)
- uszkodzenie i niedokrwienie mięśnia sercowego
- zaburzenia elektrolitowe
- zatrucie fosforanami organicznymiSzablon:Odn
- zawał mięśnia sercowego