Impala zwyczajna

Szablon:Zwierzę infobox Impala zwyczajnaSzablon:R (Aepyceros melampus) – gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), licznie występujący w południowej Afryce.

Taksonomia

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1812 roku niemiecki przyrodnik Martin Lichtenstein nadając mu nazwę Antilope melampusSzablon:R. Holotyp pochodził z Khosis, w dystrykcie Kuruman, w Prowincji Przylądkowej Północnej, w Południowej AfryceSzablon:R.

Ostatnie badania morfologiczne i molekularne nie wyróżniają żadnego podgatunku A. melampus i podnoszą poprzedni podgatunek petersi do rangi odrębnego gatunkuSzablon:R. Niektóre wcześniej opisane podgatunki to: melampus (synonimy pallah i typicus), johnstoni (synonim holubi), suara (synonim rendilis) oraz katangaeSzablon:R. Dowody molekularne wskazują na przynależność regionalną i pewne zróżnicowanie genetyczne między północną a południową częścią środkowej TanzaniiSzablon:R. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowySzablon:R.

Etymologia

• Aepyceros: Szablon:Gr. aipus „wysoki”; κερας keras, κερατος keratos „róg”Szablon:Odn.
• melampus: gr. μελαμπους melampous, μελαμποοδς melampodos „czarnonogi”, od μελας melas, μελανος melanos „czarny”; πους pous, ποδος podos „stopa, noga”Szablon:Odn.

Zasięg występowania

Impala zwyczajna występuje w Kenii, Ugandzie, Rwandzie, Tanzanii, Mozambiku, Malawi, Zambii, Zimbabwe, północnej i wschodniej Botswanie, południowo-wschodniej Angoli, północno-wschodniej Namibii, północno-wschodniej Południowej Afryce i EswatiniSzablon:R. Introdukcje głównie w dawnym rozmieszczeniu w Południowej Afryce, ale także w NamibiiSzablon:R.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) samic 125–130 cm, samców około 130–135 cm, długość ogona 25–30 cm, długość ucha 15 cm, wysokość w kłębie samic 86 cm, samców 91 cm dla populacji południowej, samic 90 cm, samców 98 cm dla populacji północnej; masa ciała samic 43–47 kg, samców 57–60 kg dla populacji południowej, samców 64 kg dla populacji północnejSzablon:R. Wzór zębowy: I $\frac{0}{3}$ C $\frac{0}{1}$ P $\frac{3}{3}$ M $\frac{3}{3}$ (x2) = 40Szablon:R.

Środowisko życia

Impala zwyczajna żyje na zadrzewionej sawannie, gdzie rozległe przestrzenie trawiaste przechodzą w kolczaste zarośla. Występuje w Afryce Środkowej i Południowej.

Rozmnażanie

Ruja występuje na początku pory deszczowej – w kwietniu i maju. Ciąża trwa 180-204 dni. Młode: 1, rzadziej 2. Żyje koło 18 lat.

Tryb życia

Odżywia się trawami i ziołami, liśćmi drzew i krzewów. Aktywna za dnia i nocą. Przebywa w pobliżu wody. Impala przebywa w stadach liczących do 25 osobników, przewodzonych przez samca. W porze suchej tworzą się stada liczące nawet setki osobników. Wrogami impali są lew afrykański (Panthera leo), lampart plamisty (Panthera pardus), gepard grzywiasty (Acinonyx jubatus) i likaon pstry (Lycaon pictus).

Inne

Osiąga prędkość do 60 km/h. W czasie biegu wykonuje skoki w dal 8–9 m i wzwyż 2–3 m.

Ochrona

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)Szablon:R.

Bibliografia

• Szablon:Cytuj pismo