Tekst źródłowy strony Winna-Poświętna

{{Polska miejscowość infobox
 |nazwa                  = Winna-Poświętna
 |rodzaj miejscowości    = wieś
 |zdjęcie                = Kościół parafialny św. Doroty w Winnej Poświętnej 02.jpg
 |opis zdjęcia           = 
 |alt zdjęcia            = 
 |województwo            = podlaskie
 |powiat                 = [[Powiat wysokomazowiecki|wysokomazowiecki]]
 |gmina                  = [[Ciechanowiec (gmina)|Ciechanowiec]]
 |sołectwo               = 
 |miejscowość podstawowa = 
 |wysokość               = 
 |liczba ludności        = 55{{r|pwl|nsp}}
 |rok                    = 2011
 |strefa numeracyjna     = 86
 |kod pocztowy           = 18-230{{r|poczta}}
 |tablice rejestracyjne  = BWM
 |SIMC                   = 0395903{{r|teryt}}
 |kod mapy               = Ciechanowiec (gmina)
 |współrzędne            = 52°40'52"N 22°35'06"E<ref name="prng">{{PRNG Miejscowości|148340|data=2023-11-05}}</ref>
 |commons                = Category:Winna-Poświętna
 |www                    = 
}}
'''Winna-Poświętna''' – [[wieś]] w [[Polska|Polsce]] położona w [[województwo podlaskie|województwie podlaskim]], w [[powiat wysokomazowiecki|powiecie wysokomazowieckim]], w [[Ciechanowiec (gmina)|gminie Ciechanowiec]]{{r|teryt|roz}}.

{|class="wikitable" width="60%"
|+Integralne części wsi Winna-Poświętna{{r|teryt|roz}}
|-
! SIMC !! Nazwa !! Rodzaj 
|-
|0395932 || Winna-Wydziory || część wsi
|}

[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miejscowość administracyjnie należała do [[województwo łomżyńskie|województwa łomżyńskiego]].
Z tą wsią był związany był [[Jan Krzysztof Kluk|ks. Krzysztof Kluk]]

Wieś jest siedzibą [[Kościół łaciński|rzymskokatolickiej]] parafii [[Parafia św. Doroty w Winnej Poświętnej|św. Doroty]].

== Historia ==
Pierwotnie część [[szlachta|szlacheckiej]] wsi Winna nad rzeczką Winną, obecnie zwaną [[Kukawka (struga)|Kukawką]]. Powstała przed rokiem [[1432]] z wydzielenia gruntów [[pleban|plebańskich]], tzw. ''poświętnego''<ref name=SgKP1>{{SgKP|VIII|551|Winna 2(1)}}</ref>. Wtedy też wymieniony właściciel części wsi Jakub Krzyszczek.<ref name="Fundacje kościelne">T. Jaszczołt, Fundacje kościelne na Podlasiu do końca XV w. [w:] Kościoły a państwo na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim, str. 25</ref>

Pierwszy kościół fundowany najprawdopodobniej przez [[rycerz]]y [[herb]]u [[Trzaska (herb szlachecki)|Trzaska]] i [[Cholewa (herb szlachecki)|Cholewa]] między rokiem [[1416]] a 1432. W roku [[1470]] i [[1471]] wymieniony [[wikariusz]] Maciej, w [[1480]] wikariusz Jan, a w [[1481]] [[pleban]] Maciej.<ref name="Fundacje kościelne"/>

W wieku [[XVI wiek|XVI]] [[parafia]] ''wińska'' była połączona z ciechanowiecką, stąd nazwa ''ciechanowiecko-wińska''<ref name=SgKP2>{{SgKP|XV_cz.2|690|Winna}}</ref>.

Kolejny kościół drewniany, zbudowany w roku [[1696]] przez [[proboszcz]]a Mamińskiego.

Pod koniec [[XIX wiek|XIX]] w. wieś należała do [[gmina|gminy]] [[Skórzec (gmina w województwie białostockim)|Skórzec]]. Ziemia [[włościanie|włościańska]] liczyła 167, a kościelna 32 <math>\tfrac{1}{2}</math> [[dziesięcina (miara powierzchni)|dziesięcin]] powierzchni. W parafii było 3035 [[Związek wyznaniowy|wiernych]]{{r|SgKP1}}

W roku [[1921]] ''Winna Poświątna''. We wsi naliczono 15 budynków z przeznaczeniem mieszkalnym i 1. ''inny zamieszkały'' oraz 94. mieszkańców: 43. mężczyzn i 51 kobiet. Wszyscy zadeklarowali [[Narodowość polska|narodowość polską]] i wyznanie [[Rzymskokatolicyzm|rzymskokatolickie]].<ref name="Skorowidz miejscowości RP">Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie pierwszego powszechnego spisu ludności z dnia 30 września 1921 r., Województwo białostockie, Powiat wysokomazowiecki, Gmina Skórzec</ref>

== Współcześnie ==
Winna-Poświętna tworzy wspólne sołectwo z:
* Winną Starą, która w roku [[2011]] liczyła 14 mieszkańców
* Winną-Wilki, w roku [[2011]] 20 mieszkańców

== Obiekty [[zabytek|zabytkowe]] ==
* [[kościół (budynek)|kościół]] parafialny pw. św. Doroty
* [[dzwonnica]] zbudowana jednocześnie z kościołem, poświęcona w [[1717]] r.
* na [[cmentarz]]u przykościelnym:
** [[nagrobek|nagrobki]] klasycystyczne, m.in. Emilii z Kobylskich Smorczewskiej
** w ogrodzeniu wmurowane tablice [[Epitafium|epitafijne]] z 2 ćw. XIX w., m.in. Katarzyny z Markowskich, Benedykta Czarnockiego, Michała Koca
* na cmentarzu grzebalnym nagrobki piaskowcowe, żeliwne i granitowo-żeliwne z XIX w.<ref>Katalog zabytków sztuki, Województwo łomżyńskie, Pod redakcją M. Kałamajskiej-Saeed, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, PAN Instytut Sztuki, Warszawa 1986, str. 81-87</ref>

== Przypisy ==
{{Przypisy|
* <ref name=pwl>{{Polska w liczbach|id=wies_Winna_Poswietna|nazwa=Wieś Winna-Poświętna w liczbach|data dostępu=2021-01-27}}</ref>
* <ref name=nsp>{{cytuj stronę | url = http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx|tytuł = GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.}}</ref>
* <ref name=poczta>{{Poczta Polska|2013|s=1458|data dostępu=2022-11-28}}</ref>
* <ref name=teryt>[http://eteryt.stat.gov.pl/eTeryt/rejestr_teryt/udostepnianie_danych/baza_teryt/uzytkownicy_indywidualni/wyszukiwanie/wyszukiwanie.aspx?contrast=default GUS. Wyszukiwarka TERYT]</ref>
* <ref name=roz>''Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części'' ({{Dziennik Ustaw|2013|200}})</ref> 
}}

== Linki zewnętrzne ==
* {{SgKP|XIII|551|Winna (1)}}

{{Gmina Ciechanowiec}}

[[Kategoria:Winna-Poświętna]]