Tekst źródłowy strony Wikiprojekt:Tłumaczenie artykułów/Neptun

{{Wrak po tłumaczeniu|en|Neptune}}
{{inne znaczenia|planety|[[Neptun (ujednoznacznienie)|inne znaczenia tego słowa]]}}
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 85%;"
|+ <big><big>'''Neptun'''</big></big> [[Plik:Neptune symbol (bold).svg|24px|alt=♆|Astronomiczny symbol Neptuna]]

|-
!align="center" colspan="2" bgcolor="#000000"| [[Plik:Neptune.jpg|250px|kliknij obrazek, aby go powiększyć]]<br />
<small><span style="color:white">Zdjęcie wykonane przez sondę kosmiczną Voyager 2 w roku 1989</span></small>
|-
! bgcolor="#97C3F4" align="center" colspan=2| Odkrycie
|-
!align="left"| Odkrywca
| [[Urbain Le Verrier]]<br />
[[John Couch Adams]]<br />
[[Johann Gottfried Galle]]
|-
!align="left"| Data odkrycia
| [[23 września]] [[1846]]
|-
! bgcolor="#97C3F4" align="center" colspan=2| Charakterystyka [[orbita|orbity]] (J2000)
|-
! align="left" | [[Średnia arytmetyczna|Średnia]] odległość<br />od [[Słońce|Słońca]]
| 4 498 252 900 [[kilometr|km]]<br />30,068 963 48 [[Jednostka astronomiczna|j.a.]]
|-
! align="left" | [[Ekscentryczność (fizyka)|Mimośród]]
| 0,008 585 87
|-
! align="left" | [[Peryhelium]]
| 4 459 630 000 km<br />29,811 j.a.
|-
! align="left" | [[Aphelium]]
| 4 536 870 000 km<br />30,327 j.a.
|-
! align="left" | [[Okres orbitalny]]
| 60 223,35 [[doba|dni]]<br />164,88 lat
|-
! align="left" | [[Synodyczny okres obiegu|Okres synodyczny]]
| 367,49 [[doba|dni]]
|-
! align="left" | Średnia prędkość orbitalna
| 5,432 km/[[sekunda|s]]
|-
! align="left" | Maksymalna prędkość orbitalna
| 5,479 km/s
|-
! align="left" | Minimalna prędkość orbitalna
| 5,385 km/s
|-
! align="left" | Nachylenie orbity względem [[ekliptyka|ekliptyki]]
| 1,769[[Stopień (kąt)|°]]<br />(6,43° względem [[równik]]a [[Słońce|słonecznego]])
|-
! align="left" | [[Naturalny satelita|Satelity naturalne]]
| 13
|-
! bgcolor="#97C3F4" align="center" colspan=2| Charakterystyka fizyczna
|-
! align="left" | Średnica w płaszczyźnie [[równik]]a
| 49 500 km<br />
|-
! align="left" | [[Pole powierzchni|Powierzchnia]]
| 7,619×10<sup>9</sup> [[kilometr#Kilometr kwadratowy|km²]]<br />(14,937 Ziem)
|-
! align="left" | [[Objętość]]
| 6,2526×10<sup>13</sup> [[kilometr sześcienny|km³]]
|-
! align="left" |[[masa (fizyka)|Masa]]
| 1,0243×10<sup>26</sup> [[kilogram|kg]]
|-
! align="left" | [[Gęstość]]
| 1,638 [[gram|g]]/cm³
|-
! align="left" | [[Przyspieszenie grawitacyjne]] na równiku
| 11,00 [[Przyspieszenie|m/s²]]<br />(1,122 [[przyspieszenie ziemskie|g]])
|-
! align="left" | [[Prędkość ucieczki]]
| 23,5 km/s
|-
! align="left" |[[Doba gwiazdowa]]
| 0,671 25 dnia (16 h 6 min 36 s)<ref name=facts>{{cytuj stronę
 | imię=Kristen|nazwisko=Erickson| nazwisko2=Wessen|imię2=Alice|nazwisko3=Davis|imię3=Phil
 |nazwisko4=Smith|imię4=Harman|nazwisko5=Harvey|imię5=Samantha|nazwisko6=Martin|imię6=David
 | data=2010-11-11
 | url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune&Display=Facts
 | tytuł=Neptune: Facts & Figures | praca=Solar System Exploration
 | opublikowany=NASA | data dostępu=2010-11-14
 | język=en}}</ref>
|-
! align="left"| Prędkość kątowa
| 2,68 km/h (na równiku)
|-
! align="left" | Nachylenie osi
| 29,58°
|-
! align="left" |[[Deklinacja (astronomia)|Deklinacja]]
| 42,95°
|-
! align="left" |[[Albedo]]
| 0,41
|-
! align="left" | [[Temperatura]] powierzchni*
|
|-
| '''— minimalna''' || 50 [[Kelwin|K]]
|-
| '''— średnia''' || 53 K
|-
| '''— maksymalna''' || Nieznana
|-
! bgcolor="#97C3F4" align="center" colspan=2| Skład atmosfery
|-
! align="left" |[[Ciśnienie atmosferyczne]]
| 100-300 k[[Paskal|Pa]]
|-
| [[Wodór]]
| >84%
|-
| [[hel (pierwiastek)|Hel]]
| >12%
|-
| [[Metan]]
| 2%
|-
| [[Amoniak]]
| 0,01%
|-
| [[Etan]]
| 0,00025%
|-
| [[Etyn|Acetylen]]
| 0,00001%
|-
|}
'''Neptun''' – [[gazowy olbrzym]], ósma, najdalsza<ref group="uwaga">[[24 sierpnia]] [[2006]] r. Międzynarodowa Unia Astronomiczna uznała, że zgodnie z nową definicją, [[134340 Pluton|Pluton]] nie jest planetą, przez co Neptun stał się automatycznie najdalszą planetą [[Układ Słoneczny|Układu Słonecznego]]</ref> planeta od [[Słońce|Słońca]] w [[Układ Słoneczny|Układzie Słonecznym]]. Nazwa planety pochodzi od rzymskiego boga mórz [[Neptun (bóg)|Neptuna]]. Wśród planet Układu Słonecznego jest czwartą pod względem średnicy i trzecią pod względem masy. Neptun jest 17 razy masywniejszy od [[Ziemia|Ziemi]] i trochę masywniejszy od swojego bliźniaka [[Uran]]a, który ma masę 15 razy większą od Ziemi<ref name=mass/>. Krąży wokół Słońca średnio w odległości 30,1 [[Jednostka astronomiczna|j.a.]], około 30 razy większej niż dystans Ziemia-Słońce. Jego symbol astronomiczny to [[Plik:Neptune symbol.svg|20px]], stylizowana wersja [[trójząb|trójzębu]] Neptuna.
Odkryty [[23 września]] [[1846]]<ref name="Hamilton">USUNIĘTY PRZYPIS</ref> Neptun jest jedyną planetą, której istnienie wykazano nie na podstawie obserwacji nieba, ale na drodze przewidywań matematycznych. Niespodziewane zmiany w ruchu orbitalnym Urana doprowadziły astronomów do wniosku, że podlega on [[perturbacja|perturbacjom]] pochodzącym od nieznanej planety. Neptun został następnie zaobserwowany przez [[Johann Gottfried Galle|Johanna Galle]] w miejscu przewidzianym przez [[Urbain Le Verrier|Urbaina Le Verriera]], a jego największy księżyc, [[Tryton (księżyc)|Tryton]], został odkryty wkrótce potem; żaden z pozostałych 12 znanych dziś księżyców Neptuna nie został odkryty aż do XX wieku. Neptun został odwiedzony przez tylko jedną sondę kosmiczną, ''[[Voyager 2]]'', która przeleciała w pobliżu planety 25 sierpnia 1989 roku.

Neptun jest podobny składem do [[Uran]]a, skład obu planet odróżnia je od większych gazowych olbrzymów [[Jowisz]]a i [[Saturn]]a. Atmosfera Neptuna, choć podobnie jak na Jowiszu i Saturnie składa się głównie z [[wodór|wodoru]] i [[Hel (pierwiastek)|helu]] wraz ze śladami węglowodorów i prawdopodobnie [[azot]]u, zawiera większą ilość tzw. "lodów", czyli substancji lotnych w warunkach ziemskich, takich jak woda, [[amoniak]] i [[metan]]. Astronomowie czasami kategoryzują Urana i Neptuna jako "lodowe olbrzymy" w celu podkreślenia tych różnic<ref name=atmo/>. Wnętrze Neptuna, podobnie jak Urana, składa się głównie z lodów i skał<ref name=Podolak1995>{{cytuj pismo
|nazwisko=Podolak|imię=M.
|autor2=A. Weizman |autor3=M. Marley
|tytuł=Comparative models of Uranus and Neptune
|czasopismo=Planetary and Space Science|wolumin=43
|wydanie=12|strony=1517–1522|rok=1995
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995P%26SS...43.1517P
|doi=10.1016/0032-1133(95)00061-5}}</ref>. Ślady metanu w bardziej zewnętrznych obszarach planety przyczyniają się do nadania jej charakterystycznego niebieskiego koloru<ref name=bluecolour>{{cytuj stronę
|imię=Kirk|nazwisko=Munsell
|autor2=Harman Smith |autor3=Samantha Harvey
|data=13 listopada 2007
|url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune&Display=OverviewLong
|tytuł=Neptune overview|praca=Solar System Exploration
|opublikowano=NASA|data dostępu=2010-11-20}}</ref>.

W przeciwieństwie do niemal pozbawionej wyróżniających się struktur atmosfery Urana, atmosferę Neptuna cechuje aktywność i widoczne układy pogodowe. Podczas przelotu w 1989 roku ''Voyager 2'' odkrył na półkuli południowej [[Wielka Ciemna Plama|Wielką Ciemną Plamę]] porównywalną z [[Wielka Czerwona Plama|Wielką Czerwoną Plamą]] na Jowiszu. Takie struktury są napędzane przez najsilniejsze wiatry w Układzie Słonecznym, rekord prędkości wiatru to aż 2100&nbsp;km/h<ref name="Suomi1991">{{cytuj pismo
|nazwisko=Suomi|imię=V. E.
|autor2=S.S. Limaye |autor3=D.R. Johnson |rok=1991
|tytuł=High Winds of Neptune: A possible mechanism
|czasopismo=[[Science (pismo)|Science]]|wolumin=251
|wydanie=4996|strony=929–932|opublikowano=AAAS (USA)
|doi=10.1126/science.251.4996.929
|pmid=17847386
}}</ref>. Ze względu na dużą odległość od Słońca zewnętrzna atmosfera Neptuna jest jednym z najzimniejszych miejsc w Układzie Słonecznym, temperatury na szczytach chmur są bliskie -218 °C (55 K). Jednak w centrum planety temperatura sięga około 5100 °C<ref name=hubbard/><ref name="nettelmann"/>. Neptun ma słaby i niekompletny [[Pierścienie Neptuna|system pierścieni]], które mogły zostać wykryte w latach 60. XX w., ale dopiero w 1989 roku sonda ''Voyager 2'' bezsprzecznie potwierdziła ich istnienie<ref name=ring1 />.

== Historia ==
=== Odkrycie ===
Rysunki [[Galileusz]]a wskazują, że to on jako pierwszy obserwował Neptuna, 28 grudnia 1612 roku i ponownie 27 stycznia 1613 roku, za każdym razem myląc go z gwiazdą stałą, gdy znajdował się bardzo blisko Jowisza — w [[koniunkcja (astronomia)|koniunkcji]] z nim — na nocnym niebie<ref>{{cytuj książkę
|imię=Alan|nazwisko=Hirschfeld
|tytuł=Parallax: The Race to Measure the Cosmos|rok=2001
|opublikowano=Henry Holt|miejsce=Nowy Jork
|isbn=0-8050-7133-4}}</ref>; z tego powodu nie jest on uważany za odkrywcę Neptuna. Podczas tych pierwszych obserwacji w grudniu 1612 roku Neptun nie zmieniał położenia na niebie, ponieważ tego dnia zaczął poruszać się [[ruch wsteczny|ruchem wstecznym]]. Ten pozorny ruch do tyłu pojawia się, gdy Ziemia wyprzedza planetę zewnętrzną w swoim ruchu orbitalnym. W związku z tym, że Neptun dopiero rozpoczynał swój ruch wsteczny, ruch planety był zbyt wolny, aby Galileusz mógł go zaobserwować swoim małym [[teleskop]]em<ref>{{cytuj książkę
|imię=Mark|nazwisko=Littmann|autor2=E.M. Standish
|tytuł=Planets Beyond: Discovering the Outer Solar System
|rok=2004|opublikowano=Courier Dover Publications
|isbn=0-4864-3602-0}}</ref>. Jednak w lipcu 2009 r. fizyk [[University of Melbourne]] David Jamieson ogłosił nowe dowody wskazujące, że Galileusz miał świadomość, że ta "gwiazda" musiała przemieścić się w stosunku do gwiazd stałych<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Galileo discovered Neptune, new theory claims
|imię=Robert Roy|nazwisko=Britt|rok=2009
|opublikowano=MSNBC News|data dostępu=2009-11-10
|url=http://www.msnbc.msn.com/id/31835303}}</ref>.

W 1821 roku, [[Alexis Bouvard]] opublikował tablice astronomiczne zawierające precyzyjne wyznaczenie [[orbita|orbity]] Urana<ref>{{cytuj książkę
|imię=Alexis|nazwisko=Bouvard|rok=1821
|tytuł=Tables astronomiques publiées par le Bureau des Longitudes de France
|opublikowano=Bachelier|miejsce=Paryż}}</ref>. Kolejne obserwacje wykazały znaczne odchylenia od tych prognoz, co doprowadziło Bouvarda do sformułowania hipotezy, że nieznane ciało zaburza jego orbitę swoją grawitacją<ref name=MNRAS7 />. W 1843 r. [[John Couch Adams]] obliczył orbitę hipotetycznej ósmej planety, na podstawie zaburzeń ruchu Urana. Wysłał swoje obliczenia do królewskiego astronoma sir [[George Biddell Airy|George'a Airy'ego]], który poprosił Adamsa o wyjaśnienie. Adams zaczął przygotowywać odpowiedź, ale nigdy jej nie wysłał i powoli kontynuował prace nad problemem Urana<ref>{{cytuj stronę
|imię=John J.|nazwisko=O'Connor
|autorzy=Edmund F. Robertson |rok=2006
|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/~history/Extras/Adams_Neptune.html
|tytuł=John Couch Adams' account of the discovery of Neptune
|opublikowano=University of St Andrews
|data dostępu=2010-12-06}}
</ref><ref>{{cytuj pismo
|imię=J. C.|nazwisko=Adams
|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1846MNRAS...7..149A&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=42c888df4622238
|tytuł=Explanation of the observed irregularities in the motion of Uranus, on the hypothesis of disturbance by a more distant planet
|czasopismo=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
|wolumin=7|strony=149|data=13 listopada 1846
|data dostępu=2010-11-18
|opublikowano=Blackwell Publishing}}</ref>.

[[Plik:Urbain Le Verrier.jpg|thumb|upright|left|[[Urbain Le Verrier]]]]
W latach 1845-1846, niezależnie od Adamsa, [[Urbain Le Verrier]] wykonał własne obliczenia, ale również nie spotkał się z entuzjazmem u swoich rodaków. Jednak George Airy, widząc w czerwcu 1846 roku pierwsze oszacowania Le Verriera dotyczące położenia hipotetycznej ósmej planety na niebie i ich podobieństwo do oszacowań Adamsa, przekonał dyrektora Obserwatorium Cambridge, Jamesa Challisa, do poszukiwania nowej planety. Challis bezskutecznie przeczesywał niebo przez cały sierpień i wrzesień<ref name=MNRAS7>{{cytuj pismo
|imię=G. B.|nazwisko=Airy
|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1846MNRAS...7..121A&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=42c888df4622238
|tytuł=Account of some circumstances historically connected with the discovery of the planet exterior to Uranus
|czasopismo=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
|wolumin=7|strony=121–144|data=13 listopada 1846
|data dostępu=2010-11-11
|opublikowano=Blackwell Publishing}}
</ref><ref>{{cytuj pismo
|imię=James|nazwisko=Challis
|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1846MNRAS...7..145C&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=42c888df4622238
|tytuł=Account of observations at the Cambridge observatory for detecting the planet exterior to Uranus
|czasopismo=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
|wolumin=7|strony=145–149|data=13 listopada 1846
|data dostępu=2010-11-18
|opublikowano=Blackwell Publishing}}</ref>.

Tymczasem Le Verrier listownie skłonił astronoma [[Johann Gottfried Galle|Johanna Galle]] do wyszukiwania planety przy pomocy refraktora, którym dysponowało obserwatorium w Berlinie. [[Heinrich Louis d'Arrest|Heinrich d'Arrest]], wówczas student w obserwatorium, zasugerował Gallemu, że można porównać niedawno stworzone mapy nieba z obrazerm widocznym przez teleskop i poszukać charakterystycznego dla planety przemieszczenia na tle gwiazd stałych, w okolicy przewidywanej przez Le Verriera. Późnym wieczorem 23 września 1846 roku, w dniu w którym astronomowie otrzymali pismo Le Verriera, Neptun został odkryty w granicach 1° od jego przewidywań i około 12° od położenia wyznaczonego przez Adamsa. Challis później uświadomił sobie, że dwukrotnie obserwował planetę w sierpniu, nie zdając sobie z tego sprawy, ze względu na zbyt niestaranne podejście do tych poszukiwań<ref name=MNRAS7/><ref>{{cytuj pismo
|imię=Johann G.|nazwisko=Galle
|url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1846MNRAS...7..153G&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=42c888df4622238
|tytuł=Account of the discovery of the planet of Le Verrier at Berlin
|czasopismo=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
|wolumin=7|strony=153|data=13 listopada 1846
|data dostępu=2010-12-06
|opublikowano=Blackwell Publishing}}</ref>.

Wkrótce po odkryciu planety rozpoczęła się rywalizacja między Francuzami i Anglikami, kto ma pierwszeństwo i komu przysługuje tytuł odkrywcy. Ostatecznie osiągnięto międzynarodowy [[konsensus]], że Le Verrier i Adams wspólnie zasłużyli na miano odkrywców planety. Jednak kwestia ta została poddana ponownej ocenie przez historyków, po odkryciu w 1998 r. historycznych dokumentów z obserwatorium w Greenwich, tzw. "Neptune papers", które zostały skradzione przez astronoma [[Olin Jeuck Eggen|Olina Eggena]] i były ukrywane przez prawie trzy dekady, by zostać odkrytymi wkrótce po jego śmierci<ref name="Neptdisc">{{cytuj stronę
|url=http://www.ucl.ac.uk/sts/nk/neptune/index.htm
|tytuł=Neptune's Discovery. The British Case for Co-Prediction.
|data dostępu=13 listopada 2010|imię=Nick|nazwisko=Kollerstrom
|rok=2001|opublikowano=University College London
|archiveurl=http://stronę.archive.org/stronę/20051111190351/http://www.ucl.ac.uk/sts/nk/neptune/|archivedate=2005-11-11}}</ref>. Po przejrzeniu dokumentów, niektórzy historycy wskazują, że Adams nie zasługuje na tytuł odkrywcy równoprawnie z Le Verrierem. W 1966 Dennis Rawlins zakwestionował wiarygodność twierdzeń Adamsa o współodkryciu; w 1992 w artykule w założonym przez niego piśmie ''Dio'' stwierdził, że Brytyjczycy chcieli "ukraść" odkrycie<ref>{{cytuj stronę|tytuł=The Neptune Conspiracy: British Astronomy's PostDiscovery Discovery|autor=Dennis Rawlins|rok=1992|praca=Dio|url=http://www.dioi.org/vols/w23.pdf|data dostępu=13 listopada 2010|format=PDF}}</ref>. Nicholas Kollerstrom z [[University College London]] w 2003 stwierdził<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Lost letters' Neptune revelations|autor=McGourty, Christine |praca=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/sci/tech/2936663.stm|data dostępu=2010-11-10|data=2003-11-10}}</ref><ref>Summations following the Neptune documents' 1998 recovery appeared in [http://www.dioi.org/vols/w91.pdf ''DIO 9.1''] (1999) and William Sheehan, Nicholas Kollerstrom, Craig B. Waff (December 2004), [http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000CA850-8EA4-119B-8EA483414B7FFE9F The Case of the Pilfered Planet - Did the British steal Neptune?] ''Scientific American''.</ref>:
{{cytat|Adams wykonał pewne obliczenia, ale raczej nie był przekonany, że Neptun istotnie jest tam gdzie twierdzi.}}

=== Nazwa ===
Wkrótce po odkryciu Neptuna, została przedstawiona po prostu jako "zewnętrzna planeta Uran" lub "planeta Le Verrier". Pierwsza propozycja dla Nazwa pochodzi od Galle, który zaproponował nazwę ''[[Janus (mitologia)|Janus]]''. W Anglii, Challis przedstawiła nazwę ''[[Okeanos]]''<ref>Moore (2000):206</ref>.

Domaganie się prawa do nazwy swego odkrycia, Le Verrier szybko zaproponował dla tej nowej planety nazwę Neptun, fałszywie twierdząc, że ten został oficjalnie zatwierdzony przez francuski [[Bureau des Longitudes]]<ref>Littmann (2004):50</ref>. W październiku, zaproponował nazwać planetę Le Verrier na swoją cześć, w swoich staraniach miał lojalne wsparcie m in od dyrektora obserwatorium, [[François Arago]]. Jednak propozycja ta spotkała się z silnym oporem poza [[Francja|Francją]] <ref>Baum & Sheehan (2003):109–110</ref>. Francuscy nakowcy szybko przywrócili nazwę Herschel dla Urana, i Leverrier dla Neptuna<ref>{{cytuj pismo
|imię=Owen|nazwisko=Gingerich
|tytuł=The Naming of Uranus and Neptune
|czasopismo=Astronomical Society of the Pacific Leaflets
|rok=1958|wolumin=8|strony=9–15
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1958ASPL....8....9G
|data dostępu=2010-15-12}}</ref>.

W dniu 29 grudnia 1846 roku [[Friedrich Georg Wilhelm Struve]]<!--- (1793–1864), or maybe his son Otto Wilhelm von Struve (1819–1905) ---> poparł nazwę Neptun, w [[Rosyjska Akademia Nauk|Rosyjskiej Akademii Nauk]] w [[Petersburg|Sankt Petersburgu]].
<ref>{{cytuj pismo
|url=http://articles.adsabs.harvard.edu//full/seri/AN.../0025//0000164.000.html
 |tytuł=Second report of proceedings in the Cambridge Observatory relating to the new Planet (Neptune)
|rok=1847|czasopismo=Astronomische Nachrichten
|wolumin=25|strony=309|nazwisko=Hind|imię=J. R.
|data dostępu=2010-15-12
|doi=10.1002/asna.18470252102}} Smithsonian/NASA Astrophysics Data System (ADS).</ref>. Wkrótce''Neptun'' został uznany międzynarodowo i stał się oficjalną nazwą planety. 
W [[mitologia rzymska|mitologii rzymskiej]], [[Neptun (bóg)|Neptun]] był bogiem mórz, jego greckim odpowiednikiem był [[Posejdon]]. Mitologiczna nazwa planety wydaje się być w zgodzie z nomenklaturą dotyczacą nazewnictwa innych planet, z których wszystkie, z wyjątkiem Ziemi, zostały nazwane imionami postaci z [[mitologia grecka|mitologii greckiej]] i mitologii rzymskiej<ref name=USGS>{{cytuj stronę
|imię=Jennifer|nazwisko=Blue|data=December 17, 2008
|url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html
|tytuł=Planet and Satellite Names and Discoverers
|opublikowano=USGS|data dostępu=2010-15-12}}</ref>.

Większość współczesnych języków, nawet w krajach, które nie mają bezpośredniego związku z kulturą grecko-rzymską, używa wariantu nazwy "Neptun" okreslenie planety, jednak języki [[język chiński|chiński]], [[język japoński|japoński]] i [[język koreański|koreański]], tłumacza nazwe planety jako jako "gwiezdny król morza"<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Planetary linguistics|opublikowano=nineplanets.org|url=http://nineplanets.org/days.html|data dostępu=2010-15-12}}</ref>.

=== Status ===
Od jego odkrycia w 1846 roku aż do kolejnego odkrycia Plutona w 1930 roku, Neptun był najdalej znaną planetą. Po odkryciu Neptuna, Pluton został ostatnią planetą, z wyjątkiem 20-letniego okresu pomiędzy 1979 a 1999 r., gdy eliptyczna orbita Plutona znajduje się bliżej Słońca niż orbita Neptuna<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Jan. 21, 1979: Neptune Moves Outside Pluto's Wacky Orbit|praca=wired.com|url=http://www.wired.com/science/discoveries/news/2008/01/dayintech_0121
|autor=Tony Long|rok=2010|data dostępu=2010-11-13}}</ref>. Jednak odkrycie w 1992 roku [[Pas Kuipera|Pasa Kuipera]] doprowadziło do sporu astronomów, czy Pluton powinien być traktowany jako planeta sama w sobie czy jako część większej struktury pasa<ref>{{cytuj stronę|autor=Weissman, Paul R.|tytuł=The Kuiper Belt| work=Annual Review of Astronomy and Astrophysics| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1995ARA&A..33..327W
|data dostępu=2006-10-11}}</ref><ref>{{cytuj stronę|rok=1999|tytuł=The Status of Pluto:A clarification|praca=[[International Astronomical Union]], Press release|url=http://www.iau.org/STATUS_OF_PLUTO.238.0.html|data dostępu=2006-11-25|archiveurl = http://stronę.archive.org/stronę/20060615200253/http://www.iau.org/STATUS_OF_PLUTO.238.0.html |archivedate = June 15, 2006|deadurl=yes}}</ref>. 26 sierpnia 2006 astronomowie na Zgromadzeniu Ogólnym Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Pradze odebrali Plutonowi status planety, co oznacza, że w Układzie Słonecznym jest teraz tylko 8 planeti co Neptun po raz kolejny został ostatnią planetą w Układzie Słonecznym<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.iau.org/static/resolutions/Resolution_GA26-5-6.pdf|tytuł=IAU 2006 General Assembly: Resolutions 5 and 6|data=August 24, 2006|opublikowano=IAU|format=PDF}}</ref>.

== Skład i struktura ==
[[Plik:Neptune Earth Comparison.png|thumb|upright|Porównanie wielkości Neptuna i Ziemi.]]
Neptun ma masę 1,0243{{e|26}}&nbsp;[[kilogram|kg]]<ref name="fact">USUNIĘTY PRZYPIS</ref>, pośrednią między [[Ziemia|Ziemią]] i większymi planetami-olbrzymami: jego masa jest siedemnaście razy większa niż Ziemi, ale ma on tylko 1/19 masy [[Jowisz]]a<ref name=mass>Masa Ziemi to
5,9736{{e|24}}&nbsp;kg. W porównaniu z masą Neptuna:
: <math>\begin{smallmatrix}\frac{M_{Neptun}}{M_{Ziemia}}
\ =\ \frac{1,02 \times 10^{26}}{5,97 \times 10^{24}}
\ =\ 17,09\end{smallmatrix}</math>
Masa Urana to 8,6810{{e|25}}&nbsp;kg. W porównaniu z Ziemią:
: <math>\begin{smallmatrix}\frac{M_{Uran}}{M_{Ziemia}}
\ =\ \frac{8,68 \times 10^{25}}{5,97 \times 10^{24}}
\ =\ 14,54\end{smallmatrix}</math>
Masa Jowisza to 1,8986{{e|27}}&nbsp;kg. W porównaniu z Neptunem:
: <math>\begin{smallmatrix}\frac{M_{Jupiter}}{M_{Neptune}}
\ =\ \frac{1,90 \times 10^{27}}{1,02 \times 10^{26}}
\ =\ 18,63\end{smallmatrix}</math>
Zobacz: {{cytuj stronę
|nazwisko=Williams|imię=David R.
|data=29 listopada 2007
|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/
|tytuł=Planetary Fact Sheet - Metric|opublikowano=NASA
|data dostępu=2010-11-11}}</ref>. Planety [[przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni]] jest zagłuszane jedynie przez [[Jowisz]]a, dzięki czemu grawitacja na powierzchni tylko dwóch planet w Układzie Słonecznym jest wyższa niż grawitacja Ziemi. 
<ref name=unsoeld2001>USUNIĘTY PRZYPIS</ref>. Promień Neptuna wynosi 24764&nbsp;km<ref name=Seidelmann2007>USUNIĘTY PRZYPIS</ref> jest prawie cztery razy większy niż Ziemi. Neptun i [[Uran]] są często uznawane za podklasę gazowych olbrzymów nazywaną lodowymi olbrzymami, ze względu na mniejszy rozmiar i wyższe stężenia "lodów" w stosunku do [[Jowisz]]a i [[Saturn]]a<ref>Zobacz np.: {{cytuj pismo
|imię=Alan P.|nazwisko=Boss
|tytuł=Formation of gas and ice giant planets
|czasopismo=Earth and Planetary Science Letters
|rok=2002|wolumin=202|wydanie=3–4
|strony=513–523|doi=10.1016/S0012-821X(02)00808-7}}</ref>. W poszukiwaniu [[Planeta pozasłoneczna|planet pozasłonecznych]] Neptun został wykorzystany jako wzór: odkryte ciała o podobnej masie są często określane jako "neptunowe"<ref>{{cytuj stronę
|imię=C.|nazwisko=Lovis|data=18 maja 2006
|autorzy=Mayor, M.; Alibert Y.; Benz W.
|url=http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2006/pr-18-11.html
|tytuł=Trio of Neptunes and their Belt
|opublikowano=[[European Southern Observatory|ESO]]
|data dostępu=2010-11-25}}</ref>, podobnie jak astronomowie odnoszą się do większych planet pozasłonecznych określając je jako "jowiszowe".

=== Struktura wewnętrzna ===
Struktura wewnętrzna Neptuna przypomina strukturę [[Uran#Struktura wewnętrzna|Urana]]. Jego atmosfera formuje około od 5 do 10 procent jego masy and roszerza się do być może 10 do 20 procentów zbliżając się do rdzenia, gdzie osiąga ciśnienie około 10 [[Paskal|GPa]]. Zwiększenie stężenia [[metan]]u, [[amoniak]]u i [[woda|wody]] wykryto w dolnych częściach atmosfery<ref name=hubbard/>.
[[Plik:Neptune diagram.svg|325px|thumb|left|Wewnętrzna struktura Neptuna:<br /> 1. Górna atmosfera, wierzchołki chmur<br /> 2. Atmosfera składająca się z wodoru, helu i metanu<br /> 3. Płaszcz złożony z wody, amoniaku i metanu w postaci lodu<br /> 4. Jądro składające się ze skał i lodu]]
Stopniowo ten ciemniejszy i gorętszy region skrapla się w przegrzany ciekły [[Płaszcz ziemski|płaszcz]], gdzie temperatura sięga od 2000&nbsp;K do 5000&nbsp;K. Płaszcz ten ma masę od 10 do 15 mas Ziemi i jest bogaty w wodę, amoniak i metan<ref name=Hamilton/>. Zwyczajowo w planet, mieszanina ta jest określana jako lodowa, nawet jeśli wystepuje tam gorący bardzo gęsty płyn. Płyn ten, który ma dużą przewodność elektryczną, nazywa się czasem oceanem wodnego amoniaku<ref name=Atreya2006>{{cytuj pismo
|nazwisko=Atreya|imię=S.|autor2=P. Egeler|autor3=K. Baines
|tytuł=Water-ammonia ionic ocean on Uranus and Neptune?
|czasopismo=Geophysical Research Abstracts
|wolumin=8|strony=05179|rok=2006|format=pdf
|url=http://www.cosis.net/abstracts/EGU06/05179/EGU06-J-11179-1.pdf}}</ref>.. At a depth of 7000&nbsp;km, the conditions may be such that methane decomposes into diamond crystals that then precipitate toward the core<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Kerr|imię=Richard A.
|tytuł=Neptune May Crush Methane Into Diamonds
|czasopismo=Science|rok=1999|wolumin=286
|wydanie=5437|strony=25
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/286/5437/25a
|data dostępu=2007-11-26
|doi=10.1126/science.286.5437.25a}}</ref>.
Płaszcz może składać się z warstwy [[joniczna woda|jonicznej wody]] gdzie molekuły wody rozpadają się w zupę wodoru i jonów tlenów, i głębiej z [[superjoniczna woda|superjonicznej wody]] gdzie tlen się krystalizuje ale jony wodoru swobodnie latają około kraty tlenu<ref>[http://www.newscientist.com/article/mg20727764.500-weird-water-lurking-inside-giant-planets.html Weird water lurking inside giant planets], New Scientist,01 September 2010, Magazine issue 2776.</ref>.

[[Jądro planety|Jądro]] Neptuna jest zbudowane z [[żelazo|żelaza]], [[nikiel|niklu]] i [[krzemiany|krzemianu]], z wewnętrznym modelem dającym masę około 1,2 jądra Ziemi<ref name=pass43>{{cytuj pismo
|nazwisko=Podolak|imię=M.|autor2=A. Weizman|autor3=M. Marley
|tytuł=Comparative models of Uranus and Neptune
|czasopismo=Planetary and Space Science
|rok=1995|wolumin=43|wydanie=12|strony=1517–1522
|doi=10.1016/0032-1133(95)00061-5}}</ref>. Ciśnienie w centrum wynosi 7 [[Bar (jednostka)|Mbar]] (700 GPa), miliony razy większe niż to na powierzchni Ziemi, zaś temperatura może wynosić 5,400K<ref name=hubbard/><ref name="nettelmann">{{cytuj stronę
|nazwisko=Nettelmann|imię=N.
|autor2=M. French|autor3=B. Holst|autor4=R. Redmer|url=https://www.gsi.de/informationen/wti/library/plasma2006/PAPERS/TT-11.pdf
|format=PDF
|tytuł=Interior Models of Jupiter, Saturn and Neptune
|opublikowano=University of Rostock|data dostępu=2010-11-25
}}</ref>.

=== Atmosfera ===
[[Plik:Neptune-Methane.jpg|thumb|Obraz Neptuna w świetle widzielnym i bliskiej [[podczerwień|podczerwieni]], ukazujący pasma metanu w atmosferze i cztery księżyce planety: Proteusza, Larissę, Galateę i Despoinę.]]
Na dużych wysokościach, atmosfera Neptuna składa się w 80% z wodoru i 19% z helu<ref name=hubbard>{{cytuj pismo
|nazwisko=Hubbard|imię=W. B.
|tytuł=Neptune's Deep Chemistry
|czasopismo=Science|rok=1997
|wolumin=275|wydanie=5304|strony=1279–1280
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/275/5304/1279
|data dostępu=2010-11-19
|doi=10.1126/science.275.5304.1279
|pmid=9064785}}</ref>.Obecne są również śladowe ilości metanu. Wybitne zespoły absorpcji metanu występują w przedziale długości fal powyżej 600&nbsp;nm, w czerwonej i podczerwonej części widma. Podobnie jak w przypadku Uranu, absorpcja czerwonego światła przez [[metan]] znajdujący się w atmosferze nadaje Neptunowi niebieskawy odcień <ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Crisp|imię=D.|autor2=H.B. Hammel
|data=14 czerwca 1995
|url =http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/1995/09/image/a/
|tytuł =Hubble Space Telescope Observations of Neptune
|wydawca = Hubble News Center
| data dostępu = 2007-11-22
}}</ref>, choć intensywna [[lazur]]owa barwa Neptuna różni się od spokojniejszej [[akwamaryna|akwamaryny]] Urana. Ponieważ zawartości metanu w atmosferach Neptuna i Urana są podobne, jakiś dodatkowy składnik atmosferyczny musi wpływać na barwę Neptuna<ref name=bluecolour/>.

Atmosferę Neptuna dzieli sie na dwa główne obszary: [[troposfera|troposferę]], w której temperatura maleje z wysokościa i [[stratosfera|stratosferę]], w której temperatura z wysokością rośnie. Granica pomiędzy tymi obszarami - [[tropopauza]] - ma miejsce przy ciśnieniu  0,1 bara (10 kPa)<ref name=atmo>{{cytuj stronę
|tytuł=The Atmospheres of Uranus and Neptune
|nazwisko=Lunine|imię=Jonathan I.
|opublikowano=Lunar and Planetary Observatory, University of Arizona
|rok=1993|format=PDF
|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?1993ARA%26A..31..217L&amp;data_type=PDF_HIGH&amp;whole_paper=YES&amp;type=PRINTER&amp;filetype=.pdf
|data dostępu=2010-11-10}}</ref>. Wyżej, przy ciśnieniu pomiędzy 10<sup>−5</sup> a 10<sup>−4</sup> mikrobarów (1 do 10&nbsp;Pa) stratosfera przechodzi w [[termosfera|termosferę]] <ref name=atmo />. Termosfera stopniowo przechodzi w [[egzosfera|egzosferę]]. 
[[Plik:Neptune clouds.jpg|right|thumb|Pasma chmur położonych na dużej wysokości rzucają cienie na niższy pokład chmur.]]
Modele wskazują na to, że troposfera Neptuna jest przetykana warstwami chmur o składzie zmieniającym się z wysokością. Chmury górnego piętra pojawiają się przy ciśnieniu poniżej 1 bara, gdzie panuje temperatura odpowiednia do kondensacji metanu. Uważa się, że przy ciśnieniu pomiędzy 1 a pięć barów (100 do 500 kPa), formują się chmury amoniaku i [[siarkowodór|siarkowodoru]]. Chmury o cisnieniu powyżej pięciu barów, chmury mogą składać się z amoniaku, siarkowodoru amonu, siarkowodoru i wody. Chmury z zamarzniętej wody powinny mieć ciśnieniie około 50 bar (5,0 MPa), gdzie temperatura dochodzi do 0 ° C. Poniżej, można znaleźć
chmury amoniaku i siarkowodoru. <ref name=elkins-tanton/>.

Na dużych wysokościach chmur na Neptunie zaobserwowano Casting Shadows na nieprzezroczystym obszarze niższych chmur. Istnieją także wysokogórskie pasma chmur, które owijają się wokół planety w stałej szerokości geograficznej. Te obwodowe zespoły mają szerokość 50-150 km i leżą około 50-110 km powyżej pokładu chmur<ref name=apj125/>.

Widma Neptuna wskazują, że w dolnej stratosferze jest mętny z powodu kondensacji produktów fotolizy [[UV]] metanu, takich jak etan i acetylen<ref name= atmo /><ref name=hubbard/>. W [[stratosfera|stratosferze]] znajdują się również śladowe ilości [[tlenek węgla|tlenku węgla]] i [[cyjanowodór|cyjanowodoru]]<ref name=atmo /><ref name=Encrenaz2003>{{cytuj pismo|nazwisko=Encrenaz |imię=Therese|tytuł=ISO observations of the giant planets and Titan: what have we learnt?|czasopismo=Planet. Space Sci.|wolumin=51|strony=89–103|rok=2003|doi=10.1016/S0032-1133(02)00145-9| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003P%26SS...51...89E}}</ref>. Stratosfera Neptuna jest cieplejsza od Urana ze względu na podwyższone stężenie węglowodorów.<ref name=atmo/>.

For reasons that remain obscure, the planet's thermosphere is at an anomalously high temperature of about 750&nbsp;K<ref name=Broadfoot19989>{{cytuj pismo|nazwisko=Broadfoot|imię=A.L.|autorzy=Atreya, S.K.; Bertaux, J.L. et al.|tytuł=Ultraviolet Spectrometer Observations of Neptune and Triton|czasopismo=Science|wolumin=246|strony=1459–1456|rok=1999| url=http://www-personal.umich.edu/~atreya/Articles/1989_Voyager_UV_Spectrometer.pdf|format=pdf|doi=10.1126/science.246.4936.1459|pmid=17756000|wydanie=4936}}</ref><ref name=Herbert1999>{{cytuj pismo|nazwisko=Herbert|imię=Floyd|autorzy=Sandel, Bill R. |tytuł=Ultraviolet Observations of Uranus and Neptune|czasopismo=Planet.Space Sci.|wolumin=47|strony=1119–1139|rok=1999| url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999P%26SS...47.1119H |doi=10.1016/S0032-1133(98)00142-1}}</ref>. The planet is too far from the Sun for this heat to be generated by [[ultraviolet]] radiation. One candidate for a heating mechanism is atmospheric interaction with ions in the planet's [[Magnetosphere|magnetic field]]. Other candidates are [[gravity wave]]s from the interior that dissipate in the atmosphere. The thermosphere contains traces of [[carbon dioxide]] and water, which may have been deposited from external sources such as [[meteorite]]s and dust<ref name=elkins-tanton/><ref name=Encrenaz2003/>.

=== Magnetosfera ===
Neptun przypomina Uran również w przypadku buowy magnetosfery, z polem magnetycznym którA jest mocno nachylona do osi obrotu na 47 ° i przesunięta co najmniej 0,55 promienia, czyli około 13500 km od fizycznego centrum planety. Przed lotem [[Voyager 2|Voyagera 2]] w kierunk Neptuna, to hipotezę, że pole magnetyczne Urana pochylony był wynikiem jego bok obrotów. Jednak w porównaniu pól magnetycznych dwóch planet, naukowcy myślą skrajnych orientacji mogą być charakterystyczne dla przepływów we wnętrzach planet. To pole może być generowany przez konwekcję płynu projekty w postaci cienkiej powłoki sferycznej płynów przewodzących prąd elektryczny (prawdopodobnie połączenie amoniaku, metanu i wody <ref name=elkins-tanton>Elkins-Tanton (2006):79–83.</ref> resulting in a [[dynamo]] action<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Stanley|imię=Sabine|autorzy=Bloxham, Jeremy
|tytuł=Convective-region geometry as the cause of Uranus' and Neptune's unusual magnetic fields
|czasopismo=Nature|data=March 11, 2004
|wolumin=428|strony=151–153
|doi=10.1038/nature02376
|pmid=15014493
|wydanie=6979}}</ref>.

Obie części pola magnetycznego na równiku magnetycznym Neptuna jest o
14&nbsp;[[Tesla (jednostka)|mikrotesli]] (0,14&nbsp;[[Gaus|G]])<ref name=Connerney1991>{{cytuj pismo|nazwisko=Connerney|imię=J.E.P.|autor2=Mario H. Acuna|autor3=Norman F. Ness|tytuł=The magnetic field of Neptune|rok=1991|czasopismo=Journal of Geophysics Research|wolumin=96|strony=19,023–42|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1991JGR....9619023C}}</ref>. The dipole [[magnetic moment]] of Neptune is about 2,2{{e|17}}&nbsp;T·m<sup>3</sup> (14&nbsp;μT·''R''<sub>''N''</sub><sup>3</sup>, where ''R''<sub>''N''</sub> is the radius of Neptune). Neptune's magnetic field has a complex geometry that includes relatively large contributions from non-dipolar components, including a strong [[quadrupole]] moment that may exceed the [[Magnetic dipole moment|dipole moment]] in strength. By contrast, Earth, Jupiter and Saturn have only relatively small quadrupole moments, and their fields are less tilted from the polar axis. The large quadrupole moment of Neptune may be the result of offset from the planet's center and geometrical constraints of the field's dynamo generator<ref name=science4936>{{cytuj pismo
|nazwisko=Ness|imię=N.F.
|autor2=M.H. Acuña|autor3=L.F. Burlaga|<!-- [[WP:DUPLIKATY]] autor4=J.E.P. Connerney|-->autor4=R.P. Lepping|autor5=F.M. Neubauer
|tytuł=Magnetic Fields at Neptune
|czasopismo=Science|rok=1989|wolumin=246
|wydanie=4936|strony=1473–1478
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/246/4936/1473?ck=nck
|data dostępu=2010-11-25
|doi=10.1126/science.246.4936.1473
|pmid=17756002}}
</ref><ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Russell|imię=C. T.|autor2=J.G. Luhmann|rok=1997
|url=http://www-ssc.igpp.ucla.edu/personnel/russell/papers/nep_mag.html
|tytuł=Neptune: Magnetic Field and Magnetosphere
|opublikowano=University of California, Los Angeles
|data dostępu=2006-11-10
}}</ref>.

Szok Neptuna łuk, gdzie magnetosfera zaczyna zwalniać wiatru słonecznego, występuje w odległości 34,9 razy promień planety. Magnetopauza, gdzie ciśnienie magnetosfery przeciwwagi wiatru słonecznego, znajduje się w odległości 23-26,5 razy promień Neptuna. Ogon magnetosfery rozciąga się na co najmniej 72 razy promień Neptuna, a bardzo prawdopodobne, o wiele dalej
<ref name=science4936/>.

=== Pierścienie Neptuna ===
{{osobny artykuł|Pierścienie Neptuna}}
Neptun ma układ pierścieni, choć jest on mniej spektakularny niż Saturna. Pierścienie mogą składać się z cząsteczek lodu pokrytych krzemianami lub materiałami na bazie węgla, które najprawdopodobniej dają im czerwony odcień<ref>Cruikshank (1996):703–804</ref>. Trzy główne pierścienie są wąskie i noszą nazwę Pierścieni Adamsa, 63000&nbsp;km od centrum Neptuna, znajduje się pierścień Le Verriera, 53000&nbsp;km, i szerszy, słabszy Pierścień Galle 42000&nbsp;km. Słaby zewnętrzne rozszerzenie Le Verrier Ring zostało nazwany Lassell, jest ograniczone w jego zewnętrznej krawędzi przez Arago Ring na wysokości 57000&nbsp;km<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Blue|imię=Jennifer|data=8 grudnia 2004
|url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append8.html
|tytuł=Nomenclature Ring and Ring Gap Nomenclature
|praca=Gazetteer of Planetary|opublikowano=USGS
|data dostępu=2010-11-28}}</ref>.

Pierwszy z tych pierścieni planetarnych został odkryty w 1968 roku przez zespół kierowany przez [[Edward Guinan|Edwarda Guinana]]
<ref name=ring1>{{cytuj stronę
|nazwisko=Wilford|imię=John N.|data=10 czerwca 1982
|tytuł=Data Shows 2 Rings Circling Neptune
|opublikowano=The New York Times
|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?sec=technology&res=950DE3D71F38F933A25755C0A964948260&n=Top/News/Science/Topics/Space
|data dostępu=2010-11-29}}</ref><ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Guinan|imię=E. F.
|autor2=C.C. Harris|autor3=F.P. Maloney
|tytuł=Evidence for a Ring System of Neptune
|czasopismo=Bulletin of the American Astronomical Society
|rok=1982|wolumin=14|strony=658
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1982BAAS...14..658G
|data dostępu=2010-11-28
}}</ref>, ale później myślał, że to pierścień który może być niepełny
<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Goldreich|imię=P.
|autor2=S. Tremaine|autor3=N.E.F. Borderies
|tytuł=Towards a theory for Neptune's arc rings
|czasopismo=Astronomical pismo
|rok=1986|wolumin=92|strony=490–494
|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/abs/1986AJ.....92..490G
|data dostępu=2010-11-28
|doi=10.1086/114178
}}</ref>.Pierwsze dowody, że pierścienie mogą mieć luki pojawiły się w trakcie zakrycia gwiazd w 1984 roku, kiedy dzwoni ukryte gwiazdy w zanurzeniu, ale nie na wynurzenie
<ref name="Nicholson90">{{cytuj pismo
|autor=P.D. Nicholson|autor2=''et al.''
|tytuł=Five Stellar Occultations by Neptune: Further Observations of Ring Arcs
|czasopismo= Icarus|rok= 1990|wolumin= 87|strony=1
|url= http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1990Icar...87....1N&amp;db_key=AST&amp;data_type=HTML&amp;format=&amp;high=444b66a47d28395
|data dostępu= 2007-12-16
|doi=10.1016/0019-1035(90)90020-A}}</ref>. Images by ''Voyager 2'' in 1989 settled the issue by showing several faint rings. These rings have a clumpy structure<ref name="Planetary Society">{{cytuj stronę
|url=http://www.planetary.org/explore/topics/our_solar_system/neptune/missions.html
|tytuł=Missions to Neptune|rok=2007
|opublikowano=The Planetary Society|data dostępu=2007-10-11}}</ref>, the cause of which is not currently understood but which may be due to the gravitational interaction with small moons in orbit near them<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Wilford|imię=John Noble
|data=15 grudnia 1989
|tytuł=Scientists Puzzled by Unusual Neptune Rings
|opublikowano=Hubble News Desk
|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE7DA1030F936A25751C1A96F948260
|data dostępu=2010-11-29}}</ref>.

The outermost ring, Adams, contains five prominent arcs now named ''Courage'', ''Liberté'', ''Egalité&nbsp;1'', ''Egalité&nbsp;2'' and ''Fraternité'' (Courage, Liberty, Equality and Fraternity)<ref>{{cytuj książkę
|imię=Arthur N.|nazwisko=Cox|rok=2001
|tytuł=Allen's Astrophysical Quantities
|opublikowano=Springer|isbn=0387987460}}</ref>. Istnienie łuków trudno było wytłumaczyć,  prawa ruchu nie przewidują, że łuki nie rozkładają się w jednolitym pierścienu w bardzo krótkich terminach. Astronomowie uważają, że teraz łuki zapędziły w ich obecnej formie przez efekty grawitacyjne [[Galatea (księżyc)|Galatea]], księżyc tylko wewnątrz z pierścieniem<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Munsell|imię=Kirk|data=13 listopada 2007
|autorzy=Smith, Harman; Harvey, Samantha
|url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune&Display=Rings
|tytuł=Planets: Neptune: Rings
|praca=Solar System Exploration|opublikowano=NASA
|data dostępu=2010-11-29
}}</ref><ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Salo|imię=Heikki|autorzy=Hänninen, Jyrki
|tytuł=Neptune's Partial Rings: Action of Galatea on Self-Gravitating Arc Particles
|czasopismo=Science|rok=1998|wolumin=282
|wydanie=5391|strony=1102–1104
|url=http://www.scienceonline.org/cgi/content/full/282/5391/1102
|data dostępu=2010-11-29
|doi=10.1126/science.282.5391.1102
|pmid=9804544}}</ref>.

Obserwacje z Ziemi w 2005 roku wydają się wskazywać na Neptuna pierścienie są o wiele bardziej niestabilne niż wcześniej sądzono. Zdjęcia wykonane z WM Keck Observatory w 2002 i 2003 pokazują znaczny rozkład w pierścieniach, w porównaniu ze zdjęciami wykonanymi przez sondę Voyager 2. W szczególności, wydaje się, że Liberté łuku może zniknąć w ciągu zaledwie jednego wieku<ref>{{cytuj stronę
|url=http://www.newscientist.com/channel/space/mg18524925.900
|tytuł=Neptune's rings are fading away
|data=March 26, 2005|autor=Staff
|opublikowano=New Scientist|data dostępu=2007-11-11}}</ref>.

== Klimat ==
Jedną z różnic między Uranem i Neptunem jest poziom aktywności meteorologicznych. Gdy sonda Voyager 2 przeleciała Urana w roku 1986, planeta była dość bezbarwna. W przeciwieństwie do Neptuna gdzie podczas mosji Voyagera 2 w 1989 roku występowały znaczące zjawiska pogodowe<ref name=spot />.
[[Plik:Neptune storms.jpg|thumb|upright|right|[[Wielka Ciemna Plama]] (góra), Scooter (środkowa biała chmura)<ref name=scooter>{{cytuj stronę
|imię=Sue|nazwisko=Lavoie|data=January 8, 1998
|tytuł=PIA01142: Neptune Scooter
|url=http://photopismo.jpl.nasa.gov/catalog/PIA01142
|opublikowano=NASA|data dostępu=2006-11-26}}</ref>, i [[Mała Ciemna Plama]] (dół), with contrast exaggerated.]]

Pogoda na Neptunie charakteryzuje się bardzo dynamicznymi burzami i wiatrem który osiąga prędkość prawie 600&nbsp;m/s—prawie osiągając przepływ [[supersonic]]<ref name="Suomi1991" />. Bardziej typowo, poprzez śledzenie ruchu trwały chmur, prędkości wiatru Wykazano, że od 20&nbsp;m/s w kierunku wschodnim do 325&nbsp;m/s w zachodnim<ref name="Hammel1989">{{cytuj pismo
|nazwisko=Hammel|imię=H. B.
|autorzy=Beebe, R. F.; De Jong, E. M.; Hansen, C. J.; Howell, C. D.; Ingersoll, A. P.; Johnson, T. V.; Limaye, S. S.; Magalhaes, J. A.; Pollack, J. B.; Sromovsky, L. A.; Suomi, V. E.; Swift, C. E.
|tytuł=Neptune's wind speeds obtained by tracking clouds in ''Voyager 2'' images
|czasopismo=Science|rok=1989|wolumin=245
|strony=1367–1369
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1989Sci...245.1367H
|data dostępu=2010-11-27
|doi=10.1126/science.245.4924.1367
|pmid=17798743
|wydanie=4924}}</ref>.Siła wiatrów wynosi od 400&nbsp;m/s w górnch warstwach do 250&nbsp;m/s na biegunach<ref name=elkins-tanton/>. Większość wiatrów na Neptunie wieje w przeciwnym kierunku do kierunku obrotu planety
<ref name=burgess2>Burgess (1991):64–70.</ref>. Ogólny obraz wiatru pokazał prograde obrotu na dużych szerokościach geograficznych i obrót wsteczny na niższych szerokościach geograficznych. Różnica w kierunku przepływu jest uważana za "skin effect" a nie z powodu żadnych głębszych procesów atmosferycznych
<ref name=atmo />. At 70° S latitude, a high-speed jet travels at a speed of 300&nbsp;m/s<ref name=atmo />.

Bogactwo [[metan]]u, [[etan]]u i [[etyn]] na równiku Neptuna jest 10-100 razy większe niż na biegunach. Jest to interpretowane jako dowód na wznoszenie się na równiku i osiadania w pobliżu biegunów<ref name=atmo />.{{Clarify|data=March 2010}}<!-- Please clarify why this is evidence. -->

W 2007 r. okazało się, że temperatura w górnej troposferze na południowym biegunie Neptuna wynosiła około 10 ° C więcej niż w pozostałej części Neptuna, która średnio wynosi około −200 °C (70 K)<ref>{{cytuj stronę|tytuł=Evidence for methane escape and strong seasonal and dynamical perturbations of Neptune's atmospheric temperatures|autor=Orton, G. S., Encrenaz T., Leyrat C., Puetter, R. and Friedson, A. J.|praca=Astronomy and Astrophysics|url=http://www.aanda.org/index.php?option=article&access=doi&doi=10.1051/0004-6361:20078277
|rok=2007|data dostępu=2010-11-10}}</ref>. The warmth differential is enough to let methane, which elsewhere lies frozen in Neptune's upper atmosphere, leak out as gas through the south pole and into space. The relative "hot spot" is due to Neptune's [[axial tilt]], which has exposed the south pole to the [[Sun]] for the last quarter of Neptune's year, or roughly 40 Earth years. As Neptune slowly moves towards the opposite side of the Sun, the south pole will be darkened and the north pole illuminated, causing the methane release to shift to the north pole<ref>{{cytuj stronę
|imię=Glenn|nazwisko=Orton|autorzy=Encrenaz, Thérèse
|url=http://www.eso.org/public/outreach/press-rel/pr-2007/pr-41-11.html
|tytuł=A Warm South Pole? Yes, On Neptune!
|opublikowano=ESO|data=September 18, 2007
|data dostępu=2007-09-20}}</ref>.

Ze względu na zmiany sezonowe, w pasmach chmur na południowej półkuli Neptuna zaobserwowano zwiększenie wielkości i albedo. Zjawisko to po raz pierwszy zaobserwowano w 1980 r. i ma trwać do około 2020 roku. Długi okres orbitalny Neptuna powoduje że zmiany pór rokubędą trwały czterdzieści lat<ref name=villard>{{cytuj stronę
|nazwisko=Villard|imię=Ray|autorzy=Devitt, Terry
|data=May 15, 2003
|tytuł=Brighter Neptune Suggests A Planetary Change Of Seasons
|opublikowano=Hubble News Center
|url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2003/17/text/
|data dostępu=2010-11-26}}</ref>.

=== Burze ===
[[Plik:Neptune's Great Dark Spot.jpg|thumb|left|Wielka Ciemna Plama, zdjęcie wykonane przez sondę ''Voyager 2'']]
W 1989 roku Wielka Ciemna Plama, system anty-Cykloniczny burza obejmujące 13000 × 6600&nbsp;km<ref name=spot>{{cytuj stronę
|nazwisko=Lavoie|imię=Sue|data=lutego 16, 2000
|url=http://photopismo.jpl.nasa.gov/catalog/PIA02245
|tytuł=PIA02245: Neptune's blue-green atmosphere
|opublikowano=NASA JPL|data dostępu=2010-11-28}}</ref>, został odkryty przez sondę NASA kosmiczną Voyager 2. Burza przypomina [[Wielka Czerwona Plama|Wielką Czerwoną Plamę]] na [[Jowisz]]u. Pięć lat później, 2 listopada 1994 r. Kosmiczny Teleskop Hubble'a nie dostrzegł Wielkiej Ciemnej Plamy na planecie. Zamiast tego, burza podobna do Wielkiej Ciemnej Plamy została znaleziona napółnocnej półkuli planety<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Hammel|imię=H. B.
|autorzy=Lockwood, G. W.; Mills, J. R.; Barnet, C. D.
|tytuł=Hubble Space Telescope Imaging of Neptune's Cloud Structure in 1994
|czasopismo=Science|rok=1995|wolumin=268
|wydanie=5218|strony=1740–1742
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/268/5218/1740
|doi=10.1126/science.268.5218.1740
|data dostępu=2010-11-11|pmid=17834994}}</ref>.

Kolejna burza to biała chmura Scooter, znajdująca się dalej na południu niż Wielka Ciemna Plama. Jej nazw to ze względu na fakt, że kiedy po raz pierwszy wykryta kilka w miesięcy przed 1989 r. podczas misji ''Voyagera 2'' poruszała się szybciej niż Wielka Ciemna Plama<ref name=burgess2/>. Późniejsze obrazy ujawniły się jeszcze szybsze chmury. Cykliczna burza [[Mała Ciemna Plama]] występuje na biegunie południowym południowych, jest drugą najbardziej intensywną burzą obserwowaną podczas spotkania w 1989 r. Początkowo było zupełnie ciemna, ale gdy ''Voyager 2'' zbliżył się do planety, dostrzegł jasny rdzeń i może być dostrzegany w większości zdjęć o najwyższej rozdzielczości<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Lavoie|imię=Sue|data=29 stycznia 1996
|url=http://photopismo.jpl.nasa.gov/catalog/PIA00064
|tytuł=PIA00064: Neptune's Dark Spot (D2) at High Resolution
|opublikowano=NASA JPL|data dostępu=2010-11-11}}</ref>.

Ciemne plamy Neptuna wystepują w troposferze na wysokości niższej niż większość jaśniejszych chmur, tak więc pojawiają się jako dziury w górnych pokładach chmur<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=S. G.|imię=Gibbard
|autorzy=de Pater, I.; Roe, H. G.; Martin, S.; Macintosh, B. A.; Max, C. E.
|tytuł=The altitude of Neptune cloud features from high-spatial-resolution near-infrared spectra
|czasopismo=Icarus|rok=2003|wolumin=166
|wydanie=2|strony=359–374
|doi=10.1016/j.icarus.2003.07.006
|url=http://cips.berkeley.edu/research/depater_altitude.pdf
|format=PDF|data dostępu2008-11-26}}</ref>, więc pojawiają się jako dziury w górnych pokładach chmur. Ponieważ są one stabilne cechy, które mogą utrzymywać się przez kilka miesięcy, są uważane za wirowe
<ref name=apj125/>. Często jaśniejsze wiążą się z ciemnymi plamami , tworząc trwałe chmury metanu, które znajdują się koło warstwy tropopauzy. 
r<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Stratman|imię=P. W.
|autorzy=Showman, A. P.; Dowling, T. E.; Sromovsky, L. A.
|tytuł=EPIC Simulations of Bright Companions to Neptune's Great Dark Spots
|czasopismo=Icarus|rok=2001|wolumin=151
|wydanie=2|strony=275–285|doi=10.1006/icar.1998.5918
|url=http://www.lpl.arizona.edu/~showman/publications/stratman-etal-2001.pdf
|format=PDF|data dostępu2008-11-26}}</ref>. Utrzymywanie się chmur towarzyszących pokazuje, że niektóre byłe ciemne plamy, mogą nadal istnieć jako cyklony, mimo że nie są już widoczne w postaci ciemnej. Ciemne plamy mogą rozpraszać podczas migracji zbyt blisko równika lub ewentualnie z powodu innych nieznanych mechanizmów. 
<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Sromovsky|imię=L. A.
|autorzy=Fry, P. M.; Dowling, T. E.; Baines, K. H.
|tytuł=The unusual dynamics of new dark spots on Neptune
|czasopismo=Bulletin of the American Astronomical Society
|rok=2000|wolumin=32|strony=1005
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2000DPS....32.0903S
|data dostępu=2010-11-11}}</ref>.

=== Wewnętrzne ciepło ===
Pogoda Neptuna jest bardziej zróżnicowana w porównaniu do Urana przypuszczalnie częściowo ze względu na jego wyższą temperaturę  wewnętrzną  <ref name=heat>{{cytuj stronę|tytuł=Heat Sources within the Giant Planets|autor=Williams, Sam|praca=University of California, Berkeley |rok=2004|url=http://64.233.179.104/scholar?hl=en&lr=&q=cache:jc66Q17QyAwJ:www.cs.berkeley.edu/~samw/projects/ay249/z_heat_sources/Paper.doc+neptune+uranus+weather+heat
|data dostępu=2010-11-10}}</ref>. Chociaż Neptun leży dwa razy dalej od Słońca niż Uran otrzymuje tylko 40% ilości światła słonecznego.
<ref name=atmo />,  obie planety mają mniej więcej równe powierzchnię<ref name=heat />.W górnych regionach troposfery Neptuna osiągna niską temperaturę −221,4 °C (51,7 K). Na głębokości, gdzie w atmosferze [[ciśnienie]] wynosi 1 bar (100 kPa), a temperatura wynosi -201,15 ° C (72,0 K)<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Lindal|imię=Gunnar F.
|tytuł=The atmosphere of Neptune - an analysis of radio occultation data acquired with Voyager 2
|czasopismo=Astronomical pismo
|rok=1992|wolumin=103|strony=967–982
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1992AJ....103..967L
|data dostępu=2010-11-25
|doi=10.1086/116119}}</ref>. W głebszych warstwach gazu, jednak temperatura wzrasta stopniowo. Podobnie jak w przypadku Urana, źródło tego ciepła jest nieznane, ale rozbieżność jest większa: Uran tylko promieniuje 1,1 razy więcej energii niż otrzymuje od Słońca<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Class 12 - Giant Planets - Heat and Formation
|praca=3750 - Planets, Moons & Rings|rok=2004
|opublikowano=Colorado University, Boulder
|url=http://lasp.colorado.edu/~bagenal/3750/ClassNotes/Class12/Class12.html
|data dostępu=2010-11-13}}</ref>; while Neptune radiates about 2.61 times as much energy as it receives from the Sun<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Pearl|imię=J. C.|autorzy=Conrath, B. J.
|tytuł=The albedo, effective temperature, and energy balance of Neptune, as determined from Voyager data
|czasopismo=Journal of Geophysical Research Supplement|rok=1991
|wolumin=96|strony=18,921–18,930
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1991JGR....9618921P
|data dostępu=2010-11-20}}</ref>. Neptun jest najdalszą planetą od Słońca, ale jego energia wewnętrzna jest wystarczająca do wytworzenia najszybszych wiatrów z planet w Układzie Słonecznym. Istnieje kilka możliwych wyjaśnień, w tym [[radiogeniczne]] ogrzewanie z jądrze planety
<ref name=williams>{{cytuj pismo
|nazwisko=Williams|imię=Sam
|tytuł=Heat Sources Within the Giant Planets
|data=24 listopada 2004|opublikowano=UC Berkeley
|url = http://64.233.179.104/scholar?hl=en&lr=&q=cache:jc66Q17QyAwJ:www.cs.berkeley.edu/~samw/projects/ay249/z_heat_sources/Paper.doc+%22Heat+Sources+Within+the+Giant+Planets%22
|format=DOC|data dostępu=2010-11-20}}</ref>, conversion of methane under high pressure into hydrogen, [[diamond]] and longer [[hydrocarbon]]s (the hydrogen and diamond would then rise and sink, respectively, releasing [[gravitational potential energy]])<ref name=williams/><ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Scandolo|imię=Sandro|autorzy=Jeanloz, Raymond
|tytuł=The Centers of Planets|czasopismo=American Scientist
|rok=2003|wolumin=91|wydanie=6|strony=516
|doi=10.1511/2003.6.516}}</ref>, and [[convection]] in the lower atmosphere that causes [[gravity wave]]s to break above the tropopause<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=McHugh|imię=J. P.|rok=1999
|tytuł=Computation of Gravity Waves near the Tropopause
|czasopismo=American Astronomical Society, DPS meeting #31, #53.07
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999DPS....31.5307M
|data dostępu=2010-11-19}}
</ref><ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=McHugh|imię=J.P.|autor2=A.J. Friedson
|rok=1996|strony=1078
|tytuł=Neptune's Energy Crisis: Gravity Wave Heating of the Stratosphere of Neptune
|czasopismo=Bulletin of the American Astronomical Society
|url=http://adsabs.harvard.edu/full/1996DPS....28.0507L
|data dostępu=2010-11-19}} {{Martwy link|data=wrzesień 2010|bot=H3llBot}}</ref>.

== Orbita i obrót ==
Średnia odległość między Neptuna i Słońca wynosi 4,50&nbsp;miliardów&nbsp;km (ok. 30,1&nbsp;j.a.), jeden pełny obrót trwa 164,79&nbsp;lat. 12 lipca 2011, Neptun wykona swój pierwszy pełny obrót od czasu odkrycia planety w 1846 roku<ref name="fact2">{{cytuj stronę
|imię=K.| last=Munsell|autorzy=Smith, H.; Harvey, S.
|url = http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune&Display=Facts
|tytuł = Neptune: Facts & Figures
|data = 13 listopada 2007
|wydawca = NASA| data dostępu = 2007-11-14}}</ref><ref name=Horizons2011>{{cytuj stronę
|autor=Anonymous|data=9 lutego 2007
|url=http://home.comcast.net/~kpheider/nept2011.txt
|tytuł=Horizons Output for Neptune 2010–2011
|data dostępu=2010-10-28}}—Numbers generated using the Solar System Dynamics Group, Horizons On-Line Ephemeris System.</ref>, mimo że nie będzie widoczny na niebie, ponieważ Ziemia będzie w innym miejscu na orbicie .

Eliptycznej orbicie Neptuna jest nachylony 1,77° w stosunku do Ziemi. Ze względu na [[ekscentryczności orbity|ekscentryczność]] z 0,011, odległość między Neptuna od Słońca zmienia się o 101&nbsp;milionów&nbsp;km między [[peryhelium]] i [[aphelium]], odpowiednio najbliższym i najbardziej odległym od Słońca punktem wzdłuż drogi orbitalnej planety<ref name=horizons>USUNIĘTY PRZYPIS</ref>.

Oś obrotu Neptuna ma nachylenie 28,32°<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Williams|imię=David R.|data=6 stycznia 2005
|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/planetfact.html
|tytuł=Planetary Fact Sheets|opublikowano=NASA
|data dostępu=2010-11-28}}</ref>, które jest podobne do nachylenia Ziemi (23°) i Marsa (25°). W wyniku tego planeta doświadcza zmian sezonowych. Jednak długi okres orbitalny Neptuna oznacza, że zmiana pory roku trwa czterdzieści lat ziemskich<ref name=villard/>. Jej okres obrotu wokół własnej osi (dzień) wynosi w przybliżeniu 16,11&nbsp;godziny<ref name="fact2" />. Jego oś obrotu jest porównywalna do Ziemskie, zmiany długości jego dni w ciągu swojego długiego roku nie jest wcale bardziej ekstremalna.

Ponieważ Neptun nie jest to ciało stałe, atmosfera ulega [[Rotacja różnicowa|rotacji różnicowej]]. Szeroki w strefie równikowej obraca się z okresem około 18 godzin, który jest wolniejszy niż 16,1 godziny obrotu na biegunach. Natomiast odwrotni w regionach polarnych, gdzie okres obrotu wynosi 12&nbsp;godzin. Ta różnica w obrocie jest najbardziej widoczna spośród planet w Układzie Słonecznym<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Hubbard|imię=W.B.
|autor2=W.J. Nellis|autor3=A.C. Mitchell|autor4=N.C. Holmes|autor5=P.C. McCandless|autor6=S.S. Limaye
|tytuł=Interior Structure of Neptune: Comparison with Uranus
|czasopismo=Science|rok=1991|wolumin=253
|wydanie=5020|strony=648–651
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/253/5020/648
|data dostępu=2010-11-28
|doi=10.1126/science.253.5020.648
|pmid=17772369}}</ref>, and it results in strong latitudinal wind shear<ref name=apj125>{{cytuj pismo
|nazwisko=Max|imię=C.E.
|autor2=B.A. Macintosh|autor3=S.G. Gibbard|autor4=D.T. Gavel|autor5=H.G. Roe|autor6=I. de Pater|autor7=Andrea M. Ghez|autor8=D.S. Acton|autor9=O. Lai|autor10=P. Stomski|autor11=P.L. Wizinowich
|tytuł=Cloud Structures on Neptune Observed with Keck Telescope Adaptive Optics
|czasopismo=The Astronomical pismo,
|rok=2003|wolumin=125|wydanie=1|strony=364–375
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2003AJ....125..364M
|data dostępu=2010-11-27
|doi=10.1086/344943
}}</ref>.

=== Rezonanse orbitalne ===
{{osobny artykuł|Pas Kuipera|Trojańczycy}}
[[Plik:TheKuiperBelt classes-en.svg|right|thumb|250px|A diagram showing the major orbital resonances in the Kuiper belt caused by Neptune: the highlighted regions are the 2:3 resonance (plutinos), the nonresonant [[Classical Kuiper belt object|"classical belt"]] (cubewanos), and the 1:2 resonance ([[twotino]]s).]]
Orbita Neptuna ma głęboki wpływ na region, bezpośrednio za nią, zwany [[Pas Kuipera|Pasem Kuipera]]. Pas Kuipera to pierścień małych lodowych światów, podobnych do [[pas planetoid|pasa planetoid]], ale znacznie większych, rozciągający się za orbitą Neptuna od 30&nbsp;j.a. do około 55&nbsp;j.a. od Słońca<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Collisional Erosion in the Primordial Edgeworth-Kuiper Belt and the Generation of the 30–50 AU Kuiper Gap
|imię=S. Alan|nazwisko=Stern
|opublikowano=Geophysical, Astrophysical, and Planetary Sciences, Space Science Department, Southwest Research Institute
|url=http://www.pismos.uchicago.edu/doi/full/10.1086/304912
|rok=1997|data dostępu=2007-11-01}}</ref>. w taki sam sposób, że grawitacja Jowisza dominuje w pasie asteroid, kształtuje jego strukturę, tak grawitacja Neptuna dominuje w Pasie Kuipera. W cazasie istnienia Układu Słonecznego, niektóre regiony pasa Kuipera destabilizaowały grawitację Neptuna, tworząc luki w strukturzę Pasa Kuipera. Przykładowo luka występuje regionie od 40 do 42 j.a.<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Large Scattered Planetesimals and the Excitation of the Small Body Belts
|imię=Jean-Marc|nazwisko=Petit|autor2=Alessandro Morbidelli|autor3=Giovanni B. Valsecchi
|url=http://www.oca.eu/morby/papers/6166a.pdf
|rok=1998|data dostępu=2010-11-11|format=PDF}}</ref>

Nie mają jednak istnieją orbity w tych regionach, w których puste obiekty mogą przetrwać do dzisiejszych czasów Układu Słonecznego. Te rezonanse występują, gdy okres obiegu Neptuna jest precyzyjny część tego obiektu, takich jak 1:2, lub 3:4. Jeśli, powiedzmy, obiekt obiega Słońce raz na dwie orbity Neptuna, to tylko pełne pół orbity Neptuna powraca do pierwotnego położenia. Najbardziej zaludniony rezonans w pasie Kuipera, z ponad 200 znanych obiektów<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=List Of Transneptunian Objects
|opublikowano=Minor Planet Center
|url=http://www.minorplanetcenter.org/iau/lists/TNOs.html
|data dostępu=2010-10-25}}</ref>, 2/3 obiektów jest w rezonansie. Obiekty w tym rezonansie mają pełne 2 na 3 orbity Neptuna, są znane jako [[plutino]] dlatego, największym z obiektów Pasa Kuipera, jest [[Pluton]]<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Jewitt|imię=David|rok=2004
|url=http://www2.ess.ucla.edu/~jewitt/kb/plutino.html
|tytuł=The Plutinos|opublikowano=UCLA
|data dostępu=2010-11-11}}</ref>. Mimo, że Pluton regularnie przecina orbitę Neptuna, stosunek rezonansu 2:3 powoduje, że nigdy nie zderzają się
<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Varadi|imię=F.
|tytuł=Periodic Orbits in the 3:2 Orbital Resonance and Their Stability
|czasopismo=The Astronomical pismo
|rok=1999|wolumin=118|strony=2526–2531
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999AJ....118.2526V
|data dostępu=2010-11-28
|doi=10.1086/301088}}</ref>. Obszary rezonanzów 3:4, 3:5, 4:7 i 2:5 są mniej popularne<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Beyond Pluto: Exploring the outer limits of the solar system |autor=John Davies|opublikowano=Cambridge University Press|rok=2001|strony=104}}</ref>.

Neptun posiada dużą liczbę planetoid trojańskich zajmujących się  na linii [[Słońce]]-Neptun w odległości L<sub>4</sub> [[Punkt libracyjny|punkt Lagrange'a]]]— grawitacyjnie stabilnych regionach wiodących ITS na orbicie
<ref>{{cytuj stronę |tytuł=Resonance Occupation in the Kuiper Belt: Case Examples of the 5:2 and Trojan Resonances
|imię=E. I.|nazwisko=Chiang|autorzy=Jordan, A. B.; Millis, R. L.; M. W. Buie; Wasserman, L. H.; Elliot, J. L.; Kern, S. D.; Trilling, D. E.; Meech, K. J.; Wagner, R. M.
 |rok=2003 |url=http://www.pismos.uchicago.edu/doi/full/10.1086/375207 |data dostępu=2007-11-17}}</ref>. Trojańczniycy Neptuna mogą być postrzegane jako będace w rezonansie z Neptunem w stosunku 1:1. Trojańczycy mają niezwykle stabilne orbity i mogą mieć krążyć Obok Neptuna i uniknąć schwytania. Pierwszy i jedyny obiekt, jaki jest związany z końcem  Neptuna L <sub>5</sub> punkt Lagrange'a jest [[2008 LC18]]
<ref name="Sheppard">{{cytuj pismo
 | nazwisko = Sheppard | imię = Scott S. | autor link = Scott S. Sheppard | autor2 = Chadwick A. Trujillo
 | tytuł = Detection of a Trailing (L5) Neptune Trojan | pismo = [[Science (pismo)|Science]] | wolumin = 329 | wydanie = 5997 | strony = 1304
 | wydawca = [[American Association for the Advancement of Science|AAAS]]
 | data = 2010-09-10
 | url = http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/science.1189666
 | issn = | doi = 10.1126/science.1189666
 | data dostępu = 2010-09-22}}</ref>.

== Powstanie i migracja ==
{{osobny artykuł|Powstanie i ewolucja Układu Słonecznego|Migracja planetarna}}

[[Plik:Lhborbits.png|thumb|400px|A simulation showing the outer planets and Kuiper Belt: a) before Jupiter and Saturn reached a 2:1 resonance; b) after inward scattering of Kuiper Belt objects following the orbital shift of Neptune; c) after ejection of scattered Kuiper Belt bodies by Jupiter]]
Powstanie lodowych gigantów, Urana i Neptuna, okazało się trudne do dokładnego odtworzenia. Aktualne modele sugerują, że gęstość materii w zewnętrznych obszarach Układu Słonecznego, była zbyt niska, aby umożliwić tworzenie takich dużych zbiorników według tradycyjnie przyjętej metody akrecji rdzenia i różnych hipotez i teorii wyjaśniających ich tworzenie. Jednym z nich jest to że lodowe olbrzymy nie zostały stworzone przez rdzeń akrecji, ale przez niestabilny dysk protoplanetarny, a później było ich atmosfery przez promieniowanie zniszczonej drogi z pobliskiej masywnej gwiazdy OB<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Formation of gas and ice giant planets
|imię=Alan P.|nazwisko=Boss|data=2002-09-30|url=http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&_udi=B6V61-46SVX4B-1&_user=10&_rdoc=1&_fmt=&_orig=search&_sort=d&view=c&_acct=C000050221&_version=1&_urlVersion=0&_userid=10&md5=8356c9b57117437b185f44aca5ae71d0
|data dostępu=2010-11-11
|praca=Earth and Planetary Science Letters
|opublikowano=ELSEVIER}}</ref>.

Alternatywnych koncepcji jest to, że powstały bliżej Słońca, w którym gęstość materii była wyższa, a następnie po usunięciu gazowego dysku protoplanetarnego na skutek [[Migracja planetarna|migracji]] osiągnęły swoją obecną orbitę<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=The formation of Uranus and Neptune among Jupiter and Saturn
|imię=Edward W. |nazwisko=Thommes
|współautorzy=Martin J. Duncan, Harold F. Levison
|rok=2001|url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0111290
|data dostępu=2010-11-11}}</ref>. Hipoteza  migracji po utworzeniu jest obecnie majbardziej prawdopodobna ze względu na jego zdolność do lepszego wyjaśnienia obłożenie populacji małych obiektów obserwowanych w regionie transneptunowych
<ref>{{cytuj stronę
|tytuł=Orbital shuffle for early solar system
|imię=Kathryn|nazwisko= Hansen|opublikowano=Geotimes
|url=http://www.geotimes.org/june05/stronęExtra060705.html
|data=7 czerwca, 2005|data dostępu=2010-11-26}}</ref>. Obecnie powszechnie akceptowane wyjaśnienie<ref name="Crida2009">
 {{cytuj pismo
 |nazwisko=Crida
 |imię=A.
 |rok=2009
 |tytuł=Solar System formation
 |czasopismo=Invited review talk on Solar System formation, at the JENAM 2008 conference. Proceeding to appear in "Reviews in Modern Astronomy, 21"
 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2009arXiv0903.3008C
}}</ref><ref name="Desch07">{{cytuj pismo|nazwisko=Desch|imię=S. J.|rok=2007|tytuł=Mass Distribution and Planet Formation in the Solar Nebula|czasopismo=The Astrophysical pismo|wolumin=671|strony=878–893|url=http://www.iop.org/EJ/abstract/0004-637X/671/1/878|doi=10.1086/522825}}</ref><ref name="Smith2009">{{cytuj pismo|nazwisko=Smith|imię=R.|autorzy=L. J. Churcher; M. C. Wyatt; M. M. Moerchen; C. M. Telesco|rok=2009|tytuł=Resolved debris disc emission around $\eta $ Telescopii: a young solar system or ongoing planet formation?|czasopismo=Astronomy and Astrophysics|wolumin=493|strony=299–308|doi=10.1051/0004-6361:200810706}}</ref> szczegółów tej hipotezy jest znany jako model z Nicejski, który bada wpływ migracji Neptuna i pozostałych planet na struktury pasa Kuipera.

== Księżyce ==
{{osobny artykuł|Księżyce Neptuna}}
: ''Dla chronologii dat odkryć, zobacz [[Chronologiczny wykaz odkryć planet, planet karłowatych i ich księżyców w Układzie Słonecznym]]''
[[Plik:Voyager 2 Neptune and Triton.jpg|thumb|Neptun (na górze) i Tryton (na dole)]]
[[Plik:Neptune-visible.jpg|thumb|Natural color view of Neptune with Proteus (top), Larissa (lower right) and Despina (left), from the Hubble Space Telescope]]

Neptun posiada 13 księżyców<ref name="fact"/>. Największy jak dotąd, zawierające nie więcej niż 99,5 procenta masy na orbicie wokół Neptuna<ref>Mass of Triton: 2.14{{e|22}}&nbsp;kg. Łączna masa 12 innych znanych księżyców Neptuna
: 7.53{{e|19}} kg, tj. 0.35 percent. Masa pierścieni jest znikoma.</ref> a tylko jedna ogromna [[elipsoida obrotowa]], jest [[Tryton (księżyc)|Tryton]], odkryty przez [[William Lassell|Williama Lassella]] 17&nbsp;dni po odkryciu Neptuna. W przeciwieństwie do innych dużych księżyców planet w Układzie Słonecznym, Tryton porusza się ruchem wstecznym, wskazując, że prawdopodobnie był kiedyś planetą karłowatą w pasie Kuipera<ref>{{cytuj pismo
|imię=Craig B.|nazwisko=Agnor|autorzy=Hamilton, Douglas P.
|tytuł=Neptune's capture of its moon Triton in a binary–planet gravitational encounter
|czasopismo=Nature|rok=2006
|volumin=441|wydanie=7090|strony=192–194
|doi=10.1038/nature04792
|url= http://www.nature.com/nature/pismo/v441/n7090/abs/nature04792.html
|data dostępu=2010-11-28
|opublikowano=Nature Publishing Group
|pmid=16688170}}</ref>. Jest to na tyle blisko Neptuna że jest zamknięty w [[obrót synchroniczny|obrocie synchronicznym]], i jest powoli przyciągany do wewnątrz ze względu na siły pływów i ostatecznie zostanie rozdarty, za około 3,6 mld lat, kiedy osiągnie [[Granica Roche'a|Granicę Roche'a]]<ref>{{cytuj pismo
|imię= Christopher F.|nazwisko=Chyba
|autorzy=Jankowski, D. G.; Nicholson, P. D.
|tytuł = Tidal evolution in the Neptune-Triton system
|czasopismo = Astronomy and Astrophysics
|rok = 1989|wolumin = 219
|wydanie = 1–2|strony=L23–L26
|url = http://adsabs.harvard.edu/abs/1989A&A...219L..23C
|data dostępu = 2010-12-11
|opublikowano=EDP Sciences}}</ref>. W 1989 roku Tryton był najzimniejszym obiektem w Układzie Słonecznym, którego temperatura została zmierzona<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Wilford|imię=John N.|opublikowano=The New York Times
|data=29 sierpnia 1989
|tytuł=Triton May Be Coldest Spot in Solar System
|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=950DE4DC1138F93AA1575BC0A96F948260
|data dostępu=2010-11-29}}</ref>, with estimated temperatures of −235 °C (38 K)<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=R. M.|imię=Nelson
|autorzy=Smythe, W. D.; Wallis, B. D.; Horn, L. J.; Lane, A. L.; Mayo, M. J.
|tytuł=Temperature and Thermal Emissivity of the Surface of Neptune's Satellite Triton
|czasopismo=Science|rok=1990|volumin=250
|wydanie=4979|strony=429–431
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/250/4979/429
|data dostępu=2010-11-29
|opublikowano=AAAS (USA)
|doi=10.1126/science.250.4979.429
|pmid=17793020}}</ref>.

Drugi ze znanych księżyców Neptuna (w kolejności odkrywania), nieregularny księżyc [[Nereida (księżyc)|Nereida]], ma jedną z najbardziej ekscentrycznych orbit satelitów w Układzie Słonecznym. The eccentricity of 0,7512 gives it an [[apoapsis]] that is seven times its [[periapsis]] distance from Neptune<ref><math>\begin{smallmatrix}\frac{r_{a}}{r_{p}} = \frac{2}{1-e}-1 = 2/0,2488-1=7,039.\end{smallmatrix}</math></ref>.

[[Plik:Proteus (Voyager 2).jpg|thumb|upright|left|Księżyc Neptuna [[Proteusz (księżyc)|Proteusz]]]]
Od lipca do września 1989, Voyager 2 odkrył sześć nowych księżyców Neptuna<ref name="science4936">{{cytuj pismo
|nazwisko=Stone|imię=E. C.|autor2=E.D. Miner
|tytuł=The Voyager 2 Encounter with the Neptunian System
|czasopismo=Science|rok=1989|volumin=246
|wydanie=4936|strony=1417–1421
|url=http://www.sciencemag.org/cgi/content/abstract/246/4936/1417
|data dostępu=2010-11-29
|opublikowano=AAAS (USA)
|doi=10.1126/science.246.4936.1417
|pmid=17755996}}</ref>. Spośród tych, o nieregularnym kształcie Proteusz jest znany z tak duże jak ciało jego gęstość można bez wciągnięta w kulisty kształt jej własnej grawitacji
<ref name=Brown>{{cytuj stronę
|url=http://stronę.gps.caltech.edu/~mbrown/dwarfplanets/
|tytuł=The Dwarf Planets
|imię=Michael E.|nazwisko=Brown|autor link=Michael E. Brown
|opublikowano=California Institute of Technology, Department of Geological Sciences
|data dostępu=2010-11-09}}</ref>. Drugi najbardziej masywny księżyc Neptuna, to tylko jedna czwarta jeden procent masy Trytona. Neptun na najmniej znane cztery księżyce- [[Najada (księżyc)|Najada]], [[Thalassa (księżyc)|Thalassa]], [[Despina (księżyc)|Despina]] i [[Galatea (księżyc)|Galatea]] znajdują się blisko orbity wewnątrz pierścieni Neptuna. Następny najdalej wysunięty, Larissa, został odkryty w 1981 roku, kiedy miała przesłonić gwiazdy. To zakrycie zostało mu przypisane przez łuki pierścieni, ale gdy Voyager 2 obserwował Neptuna w 1989 roku, okazało się, że zostały spowodowane przez księżyc. Pięć nowych nieregularnych księżyców zostało odkrytych w latach 2002-2003 a ich odkrycie zostało ogłoszone w 2004<ref>{{cytuj pismo
|autor=Holman, Matthew J. et al.
|data=August 19, 2004|url=http://www.nature.com/nature/pismo/v430/n7002/abs/nature02832.html
|tytuł=Discovery of five irregular moons of Neptune
|czasopismo=Nature|wolumin=430|strony=865–867
|data dostępu=2010-11-09
|opublikowano=Nature Publishing Group
|doi=10.1038/nature02832
|pmid=15318214
|wydanie=7002}}
</ref><ref>{{cytuj stronę
|autor=Staff
|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3578210.stm
|tytuł=Five new moons for planet Neptune
|data=18 sierpnia 2004
|opublikowano=BBC News |data dostępu=2007-11-11}}</ref>. Podobnie jak Neptun jego księżyce zostały nazwane nazwami mniejszych bóstw morskich. <ref name=USGS/>.

== Obserwacje ==
Neptun nigdy nie jest widoczny gołym okiem, jego obserwowana wielkość gwiazdowa wynosi pomiędzy +7,7 a +8,0<ref name="fact"/><ref name=ephemeris>{{cytuj stronę
|nazwisko=Espenak|imię=Fred|data=20 czerwca 2005
|url=http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/TYPE/TYPE.html
|tytuł=Twelve Year Planetary Ephemeris: 1995–2006
|opublikowano=NASA|data dostępu=4 grudnia 2010}}</ref>, czyli mniej niż jasność [[galileuszowe księżyce Jowisza|księżyców galileuszowych Jowisza]], [[Planeta karłowata|planety karłowatej]] [[1 Ceres]] i [[planetoida|planetoid]] [[4 Westa]], [[2 Pallas]], [[7 Iris]], [[3 Juno]] i [[6 Hebe]]<ref>Zajrzyj do odpowiednich artykułów zawierających wielkości
.</ref>. Przez Teleskop lub lornetkę silną można obserwować Neptuna jako mały niebieski dysk, podobny z wyglądu do Urana<ref>Moore (2000):207.</ref>.

Ze względu na odległość Neptuna od Ziemi, [[średnica kątowa]] planety ma zakres od 2,2 do 2,4 sekundy kątowej, najmniej z planet Układu Słonecznego. Mały rozmiar pozorny utrudniał wizualne obseerwacje. Większość danych teleskopowych było dość ograniczonych aż do pojawienia się [[Kosmiczny Teleskop Hubble'a|Kosmicznego Teleskopu Hubble'a]] oraz dużych teleskopów naziemnych [[Optyka adaptatywna|adaptatywnych]] 
<ref>Zobacz :{{cytuj pismo
|nazwisko=Cruikshank|imię=D. P.
|tytuł=On the rotation period of Neptune
|czasopismo=Astrophysical pismo, Part 2 - Letters to the Editor
|data=1 marca 1978|wolumin=220
|strony=L57–L59
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1978ApJ...220L..57C
|data dostępu=2010-11-01
|opublikowano=University of Chicago Press
|doi=10.1086/182636}}</ref><ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Max|imię=C.
|tytuł=Adaptive Optics Imaging of Neptune and Titan with the W.M. Keck Telescope
|czasopismo=Bulletin of the American Astronomical Society
|rok=1999|wolumin=31|strony=1512
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1999BAAS...31.1512M
|data dostępu= 20 listopada 2010
|opublikowano=American Astronomical Society}}</ref>.

Widziany z Ziemi, Neptun przechodzi przez widoczny ruch wsteczny co 367 dni, w wyniku ruchu na tle gwiazd w opozycji.  Pętla ta jest obecnie blisko pozycji w której została odkryta w 1846. W opozycji do Ziemi znalazła się w kwietniu i lipcu 2010 r. oraz w październiku i listopadzie 2011<ref name=Horizons2011/>.

Obserwacja Neptuna w zakresie częstotliwości radiowych wynika, że planeta jest źródłem zarówno ciągłej emisji i nieregularnych wybuchów. Uważa się że oba źródła pochodzą z wirującego pola magnetycznego planety<ref name=elkins-tanton/>. W części widma [[podczerwień|podczerwieni]], Neptuna pojawiają się jasne burze chłodnym tle, dzięki czemu rozmiar i kształt tych elementów może być łatwo obserwowany<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko= Gibbard|imię=S. G.
|autorzy=Roe, H.; de Pater, I.; Macintosh, B.; Gavel, D.; Max, C. E.; Baines, K. H.; Ghez, A.
|tytuł=High-Resolution Infrared Imaging of Neptune from the Keck Telescope
|czasopismo=Icarus|rok=1999|wolumin=156|strony=1–15
|url=http://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0019103501967661
|data dostępu=20 listopada 2010
|opublikowano=Elsevier
|doi=10.1006/icar.2001.6766}}</ref>.

== Badania ==
Voyager 2 był najbliżej Neptuna 25 sierpnia 1989<ref>{{cytuj stronę|url=http://pds-rings.seti.org/voyager/mission/index.html|tytuł=Voyager Mission Description|język=en|data dostępu=2010-11-13}}</ref>. Ponieważ było to ostatnia duża planeta którą statek mógł odwiedzić, to zdecydował się na przelot w pobliżu księżyca Trytona, bez względu na konsekwencje, podobnie jak to, co uczynił ''[[Voyager 1]] ''<nowiki> "</nowiki> przelatując koło [[Saturn]]a i jego księżyca [[Tytan (księżyc)|Tytana]]. Obrazy przekazywane z powrotem na Ziemię z Voyager 2 stały się podstawą całonocnego programu 1989 PBS, Neptun All Night<ref>{{cytuj stronę
|nazwisko=Phillips|imię=Cynthia|data=August 5, 2003
|url=http://www.seti.org/about-us/voices/phillips-110503.php
|tytuł=Fascination with Distant Worlds
|data dostępu=2010-11-11|opublikowano=[[SETI Institute]]| archiveurl = http://stronę.archive.org/stronę/20071103094424/http://www.seti.org/about-us/voices/phillips-110503.php| archivedate = November 3, 2007}}</ref>.

[[Plik:Triton moon mosaic Voyager 2 (large).jpg|right|thumb|A ''Voyager 2'' mosaic of Triton]]
Podczas spotkania, sygnały z sondy potrzebowały 246 minut&nbsp; minut aby dotrzeć do Ziemi. Stąd podczas większości czasu misji Voyagera 2 podczas badania Neptuna sonda wykonywała jedynie komendy fabryczne. Statek niemal wykonał spotkanie z [[Nereid (księżyc)|Nereid]] w odległości 4400&nbsp;km od atmosfery Neptuna 25 sierpnia, a następnie tego samego dnia przeszedł w pobliżu największego księżyca planety Trytona<ref name=burgess>Burgess (1991):46–55</ref>.

Sonda zweryfikowała istnienie pola magnetycznego wokół planety i odkryła, że pole jest odsunięte od środka i pochylone w sposób podobny do pola wokół Urana. Pytanie o okres rotacji planety zostało rozstrzygnięte na podstawie pomiarów emisji radiowej. '''Voyager 2''' wykazał również, że Neptun miał zaskakująco aktywny system pogodopwy.Odkrył również sześć nowych księżyców, a planeta okazała się mieć więcej niż jeden pierścień<ref name="science4936"/><ref name=burgess/>.

W 2003 r. został złożony wniosek do NASA "Vision Misje Studies" w sprawie realizacji "Neptune Orbiter with Probes" podczas misji Cassini ma nauki bez rozszczepienia poziomu opartego na energii elektrycznej lub napędu. Praca jest wykonywana w związku z JPL w [[California Institute of Technology]]<ref>{{cytuj pismo
|nazwisko=Spilker|imię=T. R.|autorzy=Ingersoll, A. P.
|tytuł=Outstanding Science in the Neptune System From an Aerocaptured Vision Mission
|czasopismo=Bulletin of the American Astronomical Society
|rok=2004|wolumin=36|strony=1094
|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2004DPS....36.1412S
|data dostępu=2010-11-26
|opublikowano=American Astronomical Society}}</ref>. Nie zostanie uruchomiona przed 2035- i może być odłożona [http://solarsystem.nasa.gov/missions/future1.cfm NASA's Strategic Exploration Plan] na czas nieokreślony.

==Kultura==
W mitologii rzymskiej Neptun był bogiem morza, zaś jego atrybut [[trójząb]] jest astrologicznym symbolem planety. Z kolei w [[Astrologia|astrologii]] odpowiada za [[Ryby (gwiazdozbiór)|ryby]].<ref>{{cytuj stronę|url=http://www.sollunari.pl/emanacje-neptuna|tytuł=Emancje Neptuna|data dostępu=2010-12-21}}</ref>
Odkryty w roku 1940 [[pierwiatesk chemiczny]] w [[USA]] przez [[Edwin Mattison McMillan|Edwina McMillana]] i [[Philip Abelson|Philipa Abelsona]] otrzymał nazwę Neptun<ref>{{cytuj stronę|url=http://prc.aps.org/abstract/PRC/v74/i4/e044602|tytuł=Synthesis of the isotopes of elements 118 and 116 in the 249Cf and 245Cm+48Ca fusion reactions|data dostępu=2010-12-21}}</ref>.

== Zobacz też ==
* [[Gorący neptun]]
* [[Neptun (pierwiastek)]]
* [[Lista planetoid trojańskich Neptuna|Trojańczycy Neptuna]] – planetoidy krążące w punktach Lagrange'a na orbicie Neptuna

* [[Planety w astrologii#Neptun|Neptun w astrologii]]
* [[Neptun w fikcji]]
* [[Kolonizacja Neptuna]]
* ''[[The Planets]]'' – Neptune is one of the seven movements in Gustav Holst's orchestral suite, ''The Planets''

{{-}}

== Uwagi ==
{{Uwagi}}

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name=unsoeld2001>{{cytuj książkę|autor=Unsöld, Albrecht; Baschek, Bodo|tytuł=The New Cosmos: An Introduction to Astronomy and Astrophysics|edition=5th|opublikowano=Springer|rok=2001|page=47|isbn=3540678778}} See Table 3.1.</ref>
}}

== Dalsza literatura ==
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Baum|imię=Richard|nazwisko2=Sheehan|imię2=William
|rok=2003
|tytuł=In Search of Planet Vulcan: The Ghost in Newton's Clockwork Universe
|opublikowano=Basic Books|isbn=0738208892}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Burgess|imię=Eric|rok=1991
|tytuł=Far Encounter: The Neptune System
|opublikowano=[[Columbia University Press]]|isbn=0-231-07412-}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Cruikshank|imię=Dale P.|tytuł=Neptune and Triton
|opublikowano=[[University of Arizona Press]]|rok=1996
|isbn=0-8165-1525-5}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Elkins-Tanton|imię=Linda T.|rok=2006
|tytuł=Uranus, Neptune, Pluto, and the Outer Solar System
|opublikowano=Chelsea House|miejsce=New York
|isbn=0-8160-5197-6}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Littmann|imię=Mark|rok=2004
|tytuł=Planets Beyond, Exploring the Outer Solar System
|opublikowano=Courier Dover Publications
|isbn=0486436020}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Miner|imię=Ellis D.|nazwisko2=Wessen|imię2=Randii R.
|tytuł=Neptune: The Planet, Rings, and Satellites
|rok=2002|opublikowano=Springer-Verlag
|isbn=1-85233-216-6}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Moore|imię=Patrick|autor link=Patrick Moore
|tytuł=The Data Book of Astronomy|rok=2000
|wydawca = [[CRC Press]]|isbn=0-7503-1120-3}}
*{{cytuj książkę
|nazwisko=Standage|imię=Tom
|tytuł=The Neptune File|rok=2001
|wydawca = Penguin}}

== Linki zewnętrzne ==
* [http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/neptunefact.html NASA's Neptune fact sheet]
* [http://www.nasa.gov/worldbook/neptune_worldbook.html "Neptune."] Smith, Bradford A. ''World Book Online Reference Center''. 2004. World Book, Inc. (NASA.gov)
* [http://www.nineplanets.org/neptune.html Neptune] from Bill Arnett's nineplanets.org
* [http://www.astronomycast.com/astronomy/episode-63-neptune/ Neptune] [[Astronomy Cast]] episode #63, includes full transcript.
* [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Neptune Neptune Profile] at [http://solarsystem.nasa.gov NASA's Solar System Exploration site]
* [http://www.projectshum.org/Planets/neptune.html Planets – Neptune] A kid's guide to Neptune.

{{Układ Słoneczny}}

[[:Kategoria:Neptun| ]]
[[:Kategoria:Gazowe olbrzymy]]
[[:Kategoria:Astronomical objects discovered in 1846]]