Tekst źródłowy strony Uciąg na palu

[[Plik:Bollard pull idealized.jpg|thumb|Zasada pomiaru uciągu]]
[[Plik:Bollard pull preparation.JPG|thumb|Przygotowania do próby uciągu]]

'''Uciąg na palu''' – maksymalna [[siła]], jaką wytwarza układ silnik–kadłub–[[Śruba napędowa|śruba]] przy zerowej prędkości i z którą holownik może działać teoretycznie w sposób ciągły (praktycznie, ze względu na ograniczenia pracy silnika z maksymalną mocą, przez kilkanaście minut).
 

Jest to jedna z podstawowych wielkości charakteryzujących [[holownik]].

Dla holowników rzecznych uciąg wynosi kilka [[Tona (siła)|T]] (ton-siły), czyli kilkadziesiąt [[niuton|kN]], natomiast potężne holowniki ratownicze i [[AHTS]] mogą mieć uciąg na palu wynoszący ponad 200 T, czyli 2000 kN (AHTS ''Far Samson'', zbudowany w 2009, ma 423 T<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.farstad.com/fleet/subsea-vessels/subsea-fleet-list/far-samson | tytuł = ''Far Samson'' | opublikowany = Farstad Shipping | język = en | data dostępu = 2016-04-19 | archiwum = https://web.archive.org/web/20140224024652/https://www.farstad.com/fleet/subsea-vessels/subsea-fleet-list/far-samson | zarchiwizowano = 2014-02-24 }}</ref>).

Uciąg na palu wyznacza się na specjalnych stanowiskach. Próba musi być przeprowadzona przy dobrej pogodzie, na głębokości przekraczającej dziesięciokrotnie [[zanurzenie]] holownika. Linę holowniczą mocuje się do [[siłomierz]]a, po czym statek napręża ją i pracuje pełną mocą. Po ustabilizowaniu się wskazań dokonuje się odczytu<ref>[http://www.dieselduck.info/machine/02%20propulsion/2010%20GL%20on%20Bullard%20Pull.pdf ''Bollard Pull''], dieselduck</ref>.
== Wyznaczanie przybliżone ==
Dla statków, dla których nie przeprowadzono pomiaru uciągu na palu, można wyliczyć przybliżoną wartość. W użyciu jest kilka wzorów wiążących uciąg z mocą. Na przykład:
* [[United States Navy|US Navy]] używa wzoru:

<math>BP=SHP * F / 2204</math>

gdzie BP to uciąg, SHP to moc mierzona na wale (w [[Koń mechaniczny|koniach mechanicznych]]), F to współczynnik wynoszący: 22 dla statków ze stałą śrubą bez dyszy, 24 dla statków ze [[Śruba nastawna|śrubą nastawną]], 26 dla statków ze stałą śrubą w dyszy Korta i 32 dla statków ze śrubą nastawną w dyszy Korta.  Wynik w tonach-siły.
* [[GL Noble Denton]] wylicza uciąg ze wzoru 

<math>BP=1,1\surd BHP</math>

gdzie BP to uciąg, a BHP moc (mierzona na [[Hamownia|hamowni]]). Dla statków z dyszą Korta, wynik należy zwiększyć o 10 %<ref>{{Cytuj |autor = Michael Hancox |tytuł = Towing |isbn = 1870945638 |miejsce = Ledbury-Houston |wydawca = Oilfield Publications Limited |s = 259}}</ref>


== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Żegluga]]