Tekst źródłowy strony Tumbler (obróbka wibrościerna)

{{inne znaczenia|urządzenia do polerowania|[[Tumbler (szklanka)|tumbler]] – rodzaj szklanki}}
[[Plik:Case Tumbler.jpg|thumb|Tumbler wibracyjny]]
[[Plik:Tumbler rot.jpg|thumb|Tumbler rotacyjny]]
'''Tumbler''' – przeniesiona z angielskiego nazwa urządzenia do mechanicznego czyszczenia i polerowania niewielkich przedmiotów w procesie [[obróbka wibrościerna|obróbki wibrościernej]] (''wibracyjno-ściernej'') lub [[obróbka wibrościerna|rotościernej]] (''obróbki rotacyjno-ściernej, bębnowania''). Tumblery stosowane są najczęściej w [[Złotnictwo|jubilerstwie]] do polerowania biżuterii metalowej, elementów z tworzyw sztucznych, naturalnych kości i kamieni szlachetnych, w ręcznej [[Elaboracja|elaboracji]] do czyszczenia uprzednio odstrzelonych [[Łuska (nabój)|łusek]] oraz do [[Gratowanie|gratowania]].

'''Tumbler wibracyjny''' jest zintegrowanym z zespołem napędowym [[wibracje|wibrującym pojemnikiem]]. Ze względu na sposób wzbudzenia wibracji wyróżnia się typy tumblerów wibracyjnych:
* mimośrodowy – misa tumblera osadzona jest [[Mimośród (technika)|mimośrodowo]] na osi wysokoobrotowego silnika;
* mimośrodowo bezwładnościowe – misa tumblera połączona jest sztywno z silnikiem, na którego osi znajduje się mimośrodowo osadzony element o odpowiednio dobranej bezwładności;
* elektromagnetyczne – misa tumblera połączona jest sztywno z elementem [[Ferromagnetyzm|ferromagnetycznym]] znajdującym się w polu dwóch [[elektromagnes]]ów (czasem trzech, w przypadku zasilania z [[Układ trójfazowy|sieci trójfazowej]] lub stosowania [[fazownik]]ów).

'''Tumbler rotacyjny''' (''obrotowy''). Polerki bębnowe przypominają swoją budową laboratoryjne [[Młyn kulowy|młyny kulowe]], lecz różnią się od nich zasadniczo prędkością obrotową bębna i używanym do obróbki wsadem. W młynie kulowym prędkość obrotowa jest na tyle duża, by ciężkie kule były unoszone możliwie wysoko [[Siła odśrodkowa|siłą odśrodkową]] i nabierały maksymalnej [[Energia potencjalna|energii potencjalnej]] koniecznej do skutecznego rozdrobnienia mielonego materiału. W tumblerze polerowanie następuje w wyniku tarcia drobnych elementów ściernych o czyszczone przedmioty i prędkość powinna być tak dobrana by zapewnić jedynie intensywne mieszanie. Stosowane w przemyśle urządzenia podobnej konstrukcji o dużych gabarytach nazywane [[Mieszarka bębnowa|mieszarkami bębnowymi]]. Doświadczalny wzór na optymalne obroty bębna o średnicy poniżej jednego [[jard]]a:
:: <math>N = -0{,}02 \times D_{cal} + \frac{90}{D_{cal}} + 20,</math>

gdzie:
* <math>N</math> – obroty bębna,
* <math>D_{cal}</math> – średnica bębna w calach,

w jednostkach metrycznych:
:: <math>N = -0{,}08 \times D_{cm} + \frac{230}{D_{cm}} + 20,</math>

gdzie:
* <math>D_{cm}</math> – średnica bębna w centymetrach.

Dla najczęściej stosowanych bębnów o średnicy pomiędzy 15cm a 30 cm wystarczająco dokładny jest wzór przybliżony:
:: <math>N = 40 - 0{,}5 \times D_{cm}.</math>

Odmianą tumblerów rotacyjnych są '''tumblery bezwładnościowe'''. Urządzenie takie jest zespołem dwóch tumblerów osadzonych prostopadle do ramienia na końcach wirującej belki. Dzięki sile odśrodkowej zwiększa się nacisk materiału ściernego na obrabiane przedmioty, co pozwala również na kilkukrotne zwiększenie obrotów bębna. Stosowanie tumblerów bezwładnościowych pozwala skrócić czas obróbki 20-50 razy.

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |autor=C. Rodney James |tytuł=The ABCs of Reloading |wydawca=Krause Pubns Inc |miejsce=Iola, WI, USA |wydanie=9 |rok=2011 |isbn=978-1-44021-396-0 |język=en}}
* {{cytuj książkę |autor=E. Paul Degarmo, J.T. Black, Ronald A. Kohser |tytuł=Materials and Processes in Manufacturing |wydawca=Wiley |rok=2003 |wydanie=9 |isbn = 0-471-65653-4 |język=en}}

[[Kategoria:Jubilerstwo]]
[[Kategoria:Budowa amunicji]]
[[Kategoria:Obróbka ścierna]]