Tekst źródłowy strony Tarcie ślizgowe

'''Tarcie ślizgowe''' (tarcie suwne) – [[Tarcie (fizyka)|tarcie]] występujące na styku dwóch ciał stałych (jest [[Tarcie zewnętrzne|tarciem zewnętrznym]]), gdy ciała przesuwają się względem siebie lub gdy ciała spoczywają względem siebie, a istnieje [[siła]] dążąca do przesunięcia ciał. Tarcie ślizgowe jest zjawiskiem powszechnym i występuje zawsze gdy styk ciał przenosi siłę nacisku, odpowiada ono za wiele zjawisk, występuje w większości urządzeń mechanicznych.

== Prawa tarcia ==
Podstawowe prawidłowości zachodzące dla tarcia suwnego znał już [[Leonardo da Vinci]], pisał o nich [[Guillaume Amontons]], a zbadał je dokładnie i upowszechnił [[Charles Coulomb]]. Prawa te są prawami empirycznymi, zostały sformułowane całkowicie na drodze obserwacji i doświadczeń. Dlatego nie są zawsze spełnione dokładnie.

=== Pierwsze prawo tarcia ===
Siła tarcia ślizgowego między dwoma ciałami jest proporcjonalna do składowej normalnej siły utrzymującej ciała w zetknięciu, co wyraża wzór:
:: <math>T=\mu N,</math>

gdzie:
: <math>N</math> – siła dociskająca powierzchnie trące, prostopadła do powierzchni styku ciał,
: <math>\mu</math> – współczynnik tarcia.

Jeżeli ciała pozostają w spoczynku względem siebie, to siła tarcia równoważy działającą siłę. Wzór powyższy określa maksymalną wartość siły tarcia statycznego. Gdy ciała poruszają się względem siebie wzór określa wartość siły tarcia. Współczynniki [[Tarcie zewnętrzne|tarcia kinetycznego]] i [[Tarcie spoczynkowe|statycznego]] są zazwyczaj różne.

Siła tarcia statycznego ma kierunek działania siły równoległej do trących powierzchni i przeciwny do niej zwrot. Siła tarcia kinetycznego ma kierunek ruchu wzajemnego ciał, a zwrot przeciwny do zwrotu ruchu.

=== Drugie prawo tarcia ===
Siła tarcia ślizgowego nie zależy od wielkości powierzchni zetknięcia ciał.

=== Trzecie prawo tarcia ===
Z chwilą wprowadzenia ciała w ruch, siła tarcia nie zależy od prędkości.

== Zobacz też ==
* [[Tarcie (fizyka)|tarcie (pojęcie fizyczne)]]
* [[tarcie toczne]]

[[Kategoria:Wielkości dynamiczne]]
[[Kategoria:Tribologia]]