Tekst źródłowy strony Struna

{{Inne znaczenia|źródła dźwięku|[[Struna (ujednoznacznienie)|inne znaczenia]]}}
[[Plik:Cuenca guitare q12r 3.jpg|thumb|190px|Struny [[Gitara|gitary]]]]
'''Struna''' – źródło [[dźwięk]]u ([[wibrator (muzyka)|wibrator]]) w [[chordofony|chordofonach]] (instrumentach strunowych). Struny mogą być wykonane z [[metal (materiałoznawstwo)|metalu]], włókien naturalnych (m.in. [[jedwab]]), tworzywa sztucznego (przeważnie [[nylon]]), lub odpowiednio spreparowanych jelit zwierzęcych ([[Chordofony smyczkowe|instrumenty smyczkowe]]).

== Zasada działania ==
W drgającej strunie powstaje [[fala stojąca]]. Ponieważ końce struny są umocowane, powstają tam [[węzeł fali|węzły fali]]. Możliwe są tylko takie [[drgania]], dla których długość struny jest równa połowie długości [[fala|fali]] lub jej wielokrotności.

[[Ton podstawowy]] generuje drganie o największej [[Długość fali|długości fali]] – z pojedynczą strzałką w połowie długości struny, lecz [[barwa dźwięku|barwę dźwięku]] tworzy suma krótszych fal tzw. [[Harmoniczna|harmonicznych]]. Ważny jest zatem rozkład częstotliwości w [[Widmo akustyczne|widmie akustycznym]]. Muzyk może w pewnym zakresie kontrolować liczbę tonów harmonicznych poprzez technikę [[flażolet]]ów. Wysokość tonu podstawowego zależy od [[siła naciągu|siły naciągu]] struny <math>N</math> i od grubości i gęstości materiału, z którego zrobiona jest struna, a mianowicie jest proporcjonalna do pierwiastka kwadratowego z ilorazu <math>N/{\tau},</math> gdzie <math>\tau</math> oznacza [[Gęstość liniowa|gęstość liniową]] struny.

== Liczby strun w różnych instrumentach ==
* [[mandolina]] – 8 strun (4 pary), strojone w parach jak skrzypce.
* [[gitara]] – 6 lub 7 strun (choć spotykane są także gitary 8- i więcej strunowe), od dołu: (''H''<sub>1</sub>)-''E''-''A''-''d''-''g''-''h''-''e''<sup>1</sup>
* [[gitara basowa]] – od 4 do 6 strun, od dołu: (''H''<sub>2</sub>)-''E''<sub>1</sub>-''A''<sub>1</sub>-''D''-''G''-(''c'')
* [[banjo]] – od 4 do 5 strun
* [[harfa]] – różnie w zależności od rodzaju instrumentu – współczesna harfa koncertowa ma 47 strun
* [[lira]] – 4 do 10 strun
* [[lutnia]] – od 6 do 16 strun
* [[fortepian]] – od 1 do 3 strun (czasami 4) na jeden klawisz, w zależności od rejestru danego dźwięku, modelu instrumentu, oraz epoki historycznej w jakiej fortepian został zbudowany. Liczba strun waha się pomiędzy 220 a 240 (czasem więcej).
* [[ukulele]] – 4 struny
* [[Chordofony smyczkowe|instrumenty smyczkowe]] – 4 struny
{{Siostrzane projekty
 |cytaty = Struna
 |słownik = struna
 |commons = Category:Strings (music)
}}
** [[skrzypce]] – od dołu: ''g''-''d''<sup>1</sup>-''a''<sup>1</sup>-''e''<sup>2</sup>
** [[altówka]] – od dołu: ''c''-''g''-''d''<sup>1</sup>-''a''<sup>1</sup>
** [[wiolonczela]] – od dołu: ''C''-''G''-''d''-''a''
** [[kontrabas]] – od dołu: ''E''<sub>1</sub>-''A''<sub>1</sub>-''D''-''G''<br />są też odmiany z dodatkową struną, zwykle ''C''<sub>1</sub> (bądź też z urządzeniem przestrajającym strunę E<sub>1</sub> do C<sub>1</sub>) – występują w dużych orkiestrach symfonicznych, np. w filharmoniach; rzadsze są odmiany bez struny ''E''<sub>1</sub>, istnieje też (rzadko) wersja strojona kwintowo C<sub>1</sub>-''G''<sub>1</sub>-''D''-''A.'' Czasami (odmiana Wagnerowska) ta 5-ta struna może być nastrojona na H<sub>2</sub>.

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Budowa chordofonów]]