Tekst źródłowy strony Stanley Osher

{{Naukowiec infobox
 |imię i nazwisko           = Stanley Osher
 |grafika                   = Stanley Osher.jpg
 |opis grafiki              = Stanley Osher w 1968
 |państwo                   = {{państwo|USA}}
 |wariant flagi             = 
 |data urodzenia            = 24 kwietnia 1942
 |miejsce urodzenia         = [[Nowy Jork]]
 |data śmierci              = 
 |miejsce śmierci           = 
 |stopień lub tytuł naukowy = Profesor
 |jakich nauk               = 
 |specjalność               = metody numeryczne, równania różniczkowe cząstkowe i matematyka stosowana
 |almamater                 = [[Brooklyn College]]
 |aktywność zawodowa        = 
 |jednostka1 typ            = Laboratorium naukowe
 |jednostka1 nazwa          = [[Brookhaven National Laboratory]]
 |okres zatr1               = 1966-1968
 |jednostka2 typ            = Uczelnia
 |jednostka2 nazwa          = [[Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley]]
 |okres zatr2               = 1968-1970
 |jednostka3 typ            = Uczelnia
 |jednostka3 nazwa          = [[Stony Brook University]]
 |okres zatr3               = 1970-1977
 |jednostka4 typ            = Uczelnia
 |jednostka4 nazwa          = [[Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles]]
 |okres zatr4               = od 1977
 |odznaczenia               = 
 |nagrody                   = [[Nagroda Gaussa]] (2014)
 |commons                   = 
 |wikicytaty                = 
 |www                       = https://www.math.ucla.edu/~sjo/
}}
'''Stanley Joel Osher''' (ur. [[24 kwietnia]] [[1942]] w [[Nowy Jork|Nowym Jorku]]) – [[USA|amerykański]] [[matematyk]] i [[fizyk]], laureat [[Nagroda Carla Friedricha Gaussa|Nagrody Carla Friedricha Gaussa]] z 2014 roku. Specjalizuje się w [[Metoda numeryczna|metodach numerycznych]] [[Równanie różniczkowe cząstkowe|równań różniczkowych cząstkowych]] i [[Matematyka stosowana|matematyce stosowanej]].

== Życiorys ==
Urodził się 24 kwietnia 1942<ref>{{Cytuj |tytuł = CURRICULUM VITAE |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = cuhk.edu.hk |url = http://www.ims.cuhk.edu.hk/talkwithmasters/sosher_cv.pdf |język = en}}</ref> w [[Brooklyn|Brooklynie]]<ref>{{Cytuj |tytuł = 2014 Gauss Prize Awarded |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = ams.org |url = https://www.ams.org/journals/notices/201410/rnoti-p1233.pdf |język = en}}</ref>. Studia ukończył w 1962 w [[Brooklyn College]], a doktorat uzyskał w 1966 na [[New York University]] (promotorem jego rozprawy zatytułowanej ''Similarity Properties of Certain Volterra Operators on <math>L_p[0, 1]</math>'' był [[Jacob T. Schwartz]]<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = Stanley Osher - The Mathematics Genealogy Project |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu |url = https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=11645}}</ref>)<ref name=":2">{{Cytuj |tytuł = Stanley Osher |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = math.ucla.edu |url = https://www.math.ucla.edu/~sjo/ |język = en}}</ref>. 

Po doktoracie przez dwa lata pracował w [[Brookhaven National Laboratory]]. W latach 1968-1970 był zatrudniony na [[Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley|Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley]], a w 1970-1977 na [[Stony Brook University]]. Od 1977 jest profesorem [[Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles|Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles]]<ref name=":2" />. 

Wypromował 64 doktorów<ref name=":0" />.

== Publikacje i osiągnięcia ==
Autor ponad 300 artykułów. Swoje prace publikował m.in. w „Journal of Computational Physics”, „Journal of Scientific Computing”, „SIAM Journal on Numerical Analysis”, „[[Bulletin of the American Mathematical Society]]”, „SIAM Journal on Imaging Sciences”, „Communications on Pure and Applied Mathematics”, „[[Journal of the American Mathematical Society]]", „[[Transactions of the American Mathematical Society]]” i „Acta Numerica”<ref>{{Cytuj |tytuł = Stanley Joel Osher - Author Profile - zbMATH Open |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = zbmath.org |url = https://zbmath.org/authors/osher.stanley-j}}</ref>.

Nagrodę Gaussa otrzymał za ważny wkład w kilka dziedzin matematyki stosowanej oraz za dalekosiężne wynalazki, które zmieniły nasze pojmowanie pojęć fizycznych i matematycznych, dając nowe narzędzia do zrozumienia świata<ref name=":1">{{Cytuj |tytuł = Carl Friedrich Gauss Prize for Applications of Mathematics 2014 {{!}} International Mathematical Union (IMU) |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = www.mathunion.org |url = https://www.mathunion.org/imu-awards/carl-friedrich-gauss-prize/carl-friedrich-gauss-prize-applications-mathematics-2014}}</ref>.

Wniósł ogromny wkład w metody numeryczne równań różniczkowych cząstkowych (np. metody ENO i WENO) oraz zastosowania matematyki np. w modelowanie płynów i materiałów, [[Przetwarzanie obrazów cyfrowych|przetwarzanie obrazu]] oraz [[Grafika komputerowa|grafikę komputerową]]<ref name=":1" />.

== Wyróżnienia ==
Osher był wielokrotnie nagradzany. Otrzymał m.in.:

* 2016   William Benter Prize in Applied Mathematics<ref>{{Cytuj |tytuł = William Benter Prize in Applied Mathematics |data dostępu = 2024-08-20 |opublikowany = www.cityu.edu.hk |url = http://www.cityu.edu.hk/rcms/WBP/laureates_2016.html}}</ref>
* 2014   Nagrodę Gaussa<ref name=":1" />
* 2005   Ralph E. Kleinman Prize<ref>{{Cytuj |tytuł = Ralph E. Kleinman Prize - Prize History |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = siam.org |url = https://www.siam.org/programs-initiatives/prizes-awards/major-prizes-lectures/ralph-e-kleinman-prize/prize-history/ |język = en}}</ref>
* 2003   Pioneer Prize<ref>{{Cytuj |tytuł = ICIAM Pioneer Prize winners {{!}} ICIAM |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = iciam.org |url = https://iciam.org/iciam-pioneer-prize-winners}}</ref>   

W roku 1994 był prelegentem sekcyjnym, a w 2010 plenarnym na [[Międzynarodowy Kongres Matematyków|Międzynarodowym Kongresie Matematyków]]<ref>{{Cytuj |tytuł = ICM Plenary and Invited Speakers {{!}} International Mathematical Union (IMU) |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = www.mathunion.org |url = https://www.mathunion.org/icm-plenary-and-invited-speakers?combine=Osher}}</ref>.

Jest członkiem m.in. [[National Academy of Sciences]] (od 2005<ref>{{Cytuj |tytuł = Stanley Joel Osher – NAS |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = https://www.nasonline.org/ |url = https://www.nasonline.org/directory-entry/stanley-joel-osher-nudtfl/ |język = en-US}}</ref>), [[Amerykańska Akademia Sztuk i Nauk|American Academy of Arts and Sciences]] (od 2009<ref>{{Cytuj |tytuł = Stanley J. Osher {{!}} American Academy of Arts and Sciences |data = 2024-07-02 |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = www.amacad.org |url = https://www.amacad.org/person/stanley-j-osher |język = en}}</ref>), [[Amerykańskie Towarzystwo Matematyczne|Amerykańskiego Towarzystwa Matematycznego]] (od 2013<ref>{{Cytuj |tytuł = Fellows of the American Mathematical Society |data dostępu = 2024-08-19 |opublikowany = American Mathematical Society |url = http://www.ams.org/cgi-bin/fellows/fellows.cgi |język = en}}</ref>) i [[National Academy of Engineering]] (od 2018<ref>{{Cytuj |tytuł = Dr. Stanley Joel Osher |data dostępu = 2024-08-21 |opublikowany = NAE Website |url = https://www.nae.edu/178165/Dr-Stanley-Joel-Osher |język = en}}</ref>). 

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Laureaci Nagrody Carla Friedricha Gaussa}}

{{Kontrola autorytatywna}}

{{SORTUJ:Osher, Stanley}}
[[Kategoria:Urodzeni w 1942]]
[[Kategoria:Amerykańscy matematycy XX wieku]]
[[Kategoria:Amerykańscy matematycy XXI wieku]]
[[Kategoria:Prelegenci ICM]]
[[Kategoria:Członkowie National Academy of Sciences]]
[[Kategoria:Laureaci Nagrody Carla Friedricha Gaussa]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley]]
[[Kategoria:Wykładowcy Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles]]