Tekst źródłowy strony Równanie Hammetta

'''Równanie Hammetta''' – równanie opisujące wpływ [[grupa funkcyjna|podstawników]] przy [[węglowodory aromatyczne|pierścieniach aromatycznych]] na [[stała szybkości reakcji|stałą szybkości reakcji]] [[substytucja elektrofilowa|podstawienia elektrofilowego]] [[związek chemiczny|związków chemicznych]] posiadających te pierścienie. Równanie to zostało opublikowane w roku 1937 przez fizykochemika amerykańskiego, [[Louis Hammett|Louisa Hammetta]] (1894–1987)<ref name="Hammett">{{cytuj pismo|autor=Louis P. Hammett|tytuł=The Effect of Structure upon the Reactions of Organic Compounds. Benzene Derivatives|czasopismo=[[Journal of the American Chemical Society|J. Am. Chem. Soc.]]|wydanie=1|wolumin=59|strony=96–103|data=1937|doi=10.1021/ja01280a022}}</ref>.

Równanie ma postać:
:: <math>\log\frac{k}{k_0}=\rho \sigma,</math>

gdzie:
: <math>k</math> – stała szybkości w reakcji cząsteczki o pierścieniu z podstawnikiem, do którego eksperymentalnie przypisano współczynnik wpływu na reaktywność <math>\sigma,</math>
: <math>k_0</math> – stała szybkości w reakcji analogicznej cząsteczki o pierścieniu bez przyłączonego podstawnika
: <math>\rho</math> (''ro'') – stała dla określonego typu reakcji,
: <math>\sigma</math> (''sigma'') – stała dla określonego podstawnika.

Otrzymane doświadczalnie wartości ρ mogą służyć do wnioskowania o [[mechanizmy reakcji chemicznych|mechanizmie]] badanej reakcji. Wartości te także mogą posłużyć do wyznaczenia niezależnych stałych grup funkcyjnych, dzięki którym można oszacować wpływ konkretnych podstawników na reaktywność cząsteczki oraz przez analogię przenosić wyniki na związki wykazujące pewne strukturalne podobieństwo.

Dla pierścieni z więcej niż jednym podstawnikiem można przyjąć z pewną ostrożnością addytywny charakter współczynników <math>\sigma.</math> Współczynniki <math>\sigma</math> są wyznaczane doświadczalnie, większość z nich jest publikowana w specjalnych poradnikach w formie tabelarycznej.

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

== Bibliografia ==
* {{cytuj książkę |nazwisko=Molski |imię=Andrzej |tytuł=Wprowadzenie do kinetyki chemicznej |wydawca=Wydawnictwa Naukowo-Techniczne |miejsce=Warszawa |rok=2001 |isbn=83-204-2660-X}}

[[Kategoria:Kinetyka chemiczna]]