Tekst źródłowy strony Proces s

[[Plik:S-process-elem-Ag-to-Sb.svg|thumb|300px|Przykładowa reakcja procesu s]]
'''Proces s''' ([[język angielski|ang.]] ''s-process'', ''slow neutron captures process'') – [[reakcja jądrowa]] [[nukleosynteza|nukleosyntezy]] zachodząca przy stosunkowo niskiej gęstości neutronów i średniej temperaturze. Ma miejsce w gwiazdach o masach porównywalnych do [[masa Słońca|masy Słońca]] w końcowym etapie ich życia, gdy gwiazda przechodzi przez fazę [[gwiazda AGB|AGB]].

Proces polega na wychwycie niezbyt szybkich [[neutron]]ów przez [[nuklid]]y i [[rozpad beta minus|rozpadach beta minus]], prowadząc do powstawania [[jądro atomowe|jąder]] o coraz większej [[liczba atomowa|liczbie atomowej]]. Proces ten pozwala na powstanie jąder cięższych od [[nikiel|niklu]].

Przykładowa reakcja:
: <math>^{110}_{48}\hbox{Cd} +^1_0 n\;\to\;^{111}_{48}\hbox{Cd}</math>
: <math>^{111}_{48}\hbox{Cd} +^1_0 n\;\to\;^{112}_{48}\hbox{Cd}</math>
: <math>^{112}_{48}\hbox{Cd} +^1_0 n\;\to\;^{113}_{48}\hbox{Cd}</math>
: <math>^{113}_{48}\hbox{Cd} +^1_0 n\;\to\;^{114}_{48}\hbox{Cd}</math>
: <math>^{114}_{48}\hbox{Cd} +^1_0 n\;\to\;^{115}_{48}\hbox{Cd}</math>
: <math>^{115}_{48}\hbox{Cd}\;\to\;^{115}_{49}\hbox{In} + e^- + \overline{\nu}_e</math>
: <math>^{115}_{49}\hbox{In} +^1_0 n\;\to\;^{116}_{49}\hbox{In}</math>
: <math>^{116}_{49}\hbox{In}\;\to\;^{116}_{50}\hbox{Sn} + e^- + \overline{\nu}_e</math>
: <math>^{117}_{50}\hbox{Sn} +^1_0 n\;\to\;^{118}_{50}\hbox{Sn}</math>
: <math>^{118}_{50}\hbox{Sn} +^1_0 n\;\to\;^{119}_{50}\hbox{Sn}</math>
: <math>^{119}_{50}\hbox{Sn} +^1_0 n\;\to\;^{120}_{50}\hbox{Sn}</math>
: <math>^{120}_{50}\hbox{Sn} +^1_0 n\;\to\;^{121}_{50}\hbox{Sn}</math>
: <math>^{121}_{50}\hbox{Sn}\;\to\;^{121}_{51}\hbox{Sb} + e^- + \overline{\nu}_e</math>
: <math>^{121}_{51}\hbox{Sb} +^1_0 n\;\to\;^{122}_{51}\hbox{Sb}</math>
: <math>^{122}_{51}\hbox{Sb}\;\to\;^{122}_{52}\hbox{Te} + e^- + \overline{\nu}_e</math>

[[Izotopy]], dla których izotop zawierający o jeden neutron mniej nie jest trwały ([[kadm]]-116, [[cyna]]-122, cyna-124, [[antymon]]-123), nie mogą powstać w wyniku tego procesu.

W procesie s skala czasowa wychwytu neutronu jest dużo dłuższa od skali czasowej rozpadu beta, w związku z czym zachodzą wszystkie możliwe rozpady. Powstające nuklidy leżą zatem na [[tabela nuklidów|płaszczyźnie A-Z]] wzdłuż linii beta stabilności.

Ciąg ten kończy się na jądrach z [[liczba masowa|liczbą masową]] A = 209 ([[bizmut]]). Następne nuklidy są już nietrwałe ze względu na [[rozpad alfa]].

== Zobacz też ==
* [[proces r]]
* [[proces rp]]

== Bibliografia ==
* {{Cytuj |autor = Frank H. Shu |tytuł = Galaktyki, gwiazdy, życie. Fizyka wszechświata |data = 2003 |isbn = 83-7255-173-1 |inni = Stanisław Bajtlik (tłum.) |miejsce = Warszawa |wydawca = Prószyński i S-ka |s = 135–137 |oclc = 749280745}}

{{fizyka jądrowa}}
{{Procesy jądrowe}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Astrofizyka]]
[[Kategoria:Nukleosynteza]]