Tekst źródłowy strony Phi

{{Grafem infobox
 |nazwa               = Phi
 |grafika             = Greek letter phi on font lines.svg
 |opis grafiki        = 
 |znak                = Φ&nbsp;φ
 |majuskuła           = Φ
 |minuskuła           = φ
 |podstawowy alfabet  = grecki
 |oparty na grafemie  = 
 |wartość liczbowa    = 500
 |wikisłownik         = phi
}}
'''Phi''' ('''fi''', {{greka|φῖ}}, [[język nowogrecki|nw.gr.]] '''φι''', pisana '''Φφ''' lub '''ϕ''') – dwudziesta pierwsza [[litera]] [[alfabet grecki|alfabetu greckiego]]. W [[grecki system liczbowy|greckim systemie liczbowym]] oznacza liczbę [[500 (liczba)|500]].

Dawniej w języku polskim (tj. od XIII do I połowy XVI w.) ''phi'' używano do oddania samogłoski nosowej (samogłosek nosowych), ze względu na brak odpowiedniego znaku w alfabecie łacińskim:
* φ („o wąsate”) – występujące w „[[Kazania świętokrzyskie|Kazaniach świętokrzyskich”]]: ''Ta sloua pise mφdry Salomon''.
* ϕ („o rogate”; zobacz też [[Ꟁ]], oraz znaku zbliżonego do cyrylickiego ''онъ''/''onŭ'', czyli tzw. „okrągłej [[Omega|omegi”]] – ѻ) – występujące w „[[Psałterz floriański|Psałterzu floriańskim”]]: ''Slaw''ϕ'' krolewstwa twego powedz''ϕ'', y mocz twoy''ϕ'' molwycz b''ϕ''d''ϕ (Ps 144, 11)<ref>Joanna Kulwicka-Kamińska, ''[http://www.juls.savba.sk/ediela/varia/14/Varia14.pdf Cechy wspólne piśmiennictwa Tatarów litewsko–polskich i kanonu tekstów scs. Geneza. Grafia. Ortografia.]'', "VARIA" XIV - Zborník materiálov zo XIV. kolokvia mladých jazykovedcov, Nitra-Šintava 8-10 12 2004, s.20-21</ref>.

== Użycie jako symbolu ==
=== Φ ===
* używany jako symbol [[średnica|średnicy]]
* [[strumień świetlny]]
* [[strumień indukcji magnetycznej]]
* [[dystrybuanta rozkładu normalnego]]

=== φ ===
* [[szerokość geograficzna]]
* [[Funkcja charakterystyczna (teoria prawdopodobieństwa)|funkcja charakterystyczna]] rozkładu [[Teoria prawdopodobieństwa|prawdopodobieństwa]]
* [[Złoty podział|liczba phi]]
* [[Funkcja φ]] (zwana też funkcją Eulera)
* [[Mezony|mezon]] [[fi (cząstka)|φ]]
* [[potencjał elektryczny]]
* [[Faza fali|przesunięcie fazowe]]
* [[współczynnik fi]]
* [[Funkcja gęstości prawdopodobieństwa|funkcja gęstości]] [[Rozkład normalny|rozkładu normalnego]]

== Kodowanie ==
W [[Unicode]] litera jest zakodowana:
{| class="wikitable"
! Znak !! Unicode !! Kod [[HTML]] !! Nazwa unikodowa !! Nazwa polska
|-
| style="font-size: 3em; line-height: 1.0; font-family: serif; font-weight: normal" | Φ
| U+03A6 || <code>&amp;Phi;</code> '' lub'' <code>&amp;#x03A6;</code> '' lub'' <code>&amp;#934;</code>
| GREEK CAPITAL LETTER PHI || wielka litera grecka phi
|-
| style="font-size: 3em; line-height: 1.0; font-family: serif; font-weight: normal" | φ
| U+03C6 || <code>&amp;phi;</code> '' lub'' <code>&amp;#x03C6;</code> '' lub'' <code>&amp;#966;</code>
| GREEK SMALL LETTER PHI || mała litera grecka phi
|}

W [[LaTeX]]-u używa się znacznika:
{| class="wikitable"
! Znak !! LaTeX
|-
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif; font-weight: normal" | <math>\Phi</math> || <code>\Phi</code>
|-
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif; font-weight: normal" | <math>\phi</math> || <code>\phi</code>
|-
| style="font-size: 2em; line-height: 1.0; font-family: serif; font-weight: normal" | <math>\varphi</math> || <code>\varphi</code>
|}

== Zobacz też ==
{{commonscat|Phi (letter)}}
* [[lista jednoliterowych skrótów i symboli]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Alfabet grecki}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Litery alfabetu greckiego]]