Tekst źródłowy strony Koszt energii elektrycznej w zależności od źródła

Różne metody produkcji energii elektrycznej cechują się różnymi kosztami, które są obliczane na etapie przyłączenia instalacji do sieci lub odbiornika energii elektrycznej. Wartości te są zwykle podawane w przeliczeniu na kilowatogodziny lub megawatogodziny. W koszt produkcji jednostki energii elektrycznej wliczane są koszty inwestycji,&nbsp;[[efektywna roczna stopa dyskontowa]], koszty działania instalacji, paliwa oraz konserwacji.

Wyrównany koszt energii elektrycznej (ang.&nbsp;''levelized cost of electricity'', LCOE) jest miarą umożliwiającą wiarygodne porównanie ekonomiczne różnych źródeł energii elektrycznej. Opiera się na oszacowaniu przeciętnego kosztu całkowitego budowy i eksploatacji instalacji w całkowitym czasie jej funkcjonowania. Uśredniony koszt energii elektrycznej jest także minimalną ceną w jakiej energia musi być sprzedana aby przekroczyć [[próg rentowności]] inwestycji.

== Czynniki generujące koszty ==
Podczas oceny kosztów inwestycji należy wziąć pod uwagę kilka wewnętrznych czynników<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.ukerc.ac.uk/Downloads/PDF/07/0706_TPA_A_Review_of_Electricity.pdf |tytuł = ''A Review of Electricity Unit Cost Estimates Working Paper'' |opublikowany = ukerc.ac.uk |archiwum = https://web.archive.org/web/20100108013039/http://www.ukerc.ac.uk/Downloads/PDF/07/0706_TPA_A_Review_of_Electricity.pdf |zarchiwizowano = 2010-01-08}}, 12.2006 – Updated 2007 dostęp przez the Wayback Machine.</ref> (Koszt nie jest tożsamy z ceną energii elektrycznej, ponieważ wpływają na nią także czynniki zewnętrzne, takie jak podatki, dotacje i marża producenta):

=== Koszty budowy ===
[[Plik:Koszty budowy różnych elektrowni na jednostkę mocy.svg|mały|alt=Koszty budowy różnych elektrowni na jednostkę mocy|Koszty budowy różnych elektrowni na jednostkę mocy na podstawie oszacowań Lazarda z 2020 r.<ref>{{Cytuj stronę |url = https://www.lazard.com/media/451419/lazards-levelized-cost-of-energy-version-140.pdf |tytuł = Lazard’s Levelized Cost of Energy Version 14.0}}</ref> Wielkoskalowe elektrownie fotowoltaiczne, wiatrowe (naziemne) i gazowe są najtańsze w budowie na jednostkę mocy, z kolei jądrowe, węglowe i wiatrowe morskie należą do najdroższych.]]

Żeby wiarygodnie porównać koszty budowy różnych rodzajów elektrowni trzeba w porównaniu uwzględnić całkowitą ilość produkowanej energii. Taka metodologia pozwala na wyrażenie kosztów budowy na jednostkę mocy, orientacyjne wartości zawiera tabela poniżej:

{| class="wikitable"
!Rodzaj elektrowni !! Koszt budowy na jednostkę mocy<br />[$/kW]
|-
|Panele słoneczne (nieruchome) || 830 (instalacje wielkopowierzchniowe)<ref name=":1">[https://www.nrel.gov/docs/fy22osti/80694.pdf U.S. Solar Photovoltaic System Cost Benchmark: Q1 2021], Nrel.gov.</ref> 1800<ref name="aeo" />
|-
|Panele słoneczne (śledzące słońce) || 860 (instalacje wielkopowierzchniowe)<ref name=":1" /> 2000<ref name="aeo" />
|-
|[[układ gazowo-parowy|Gaz lub ropa]] || 1000<ref name="aeo">{{Cytuj stronę |url = https://www.eia.gov/outlooks/aeo/assumptions/pdf/table_8.2.pdf |tytuł = Cost and Performance Characteristics of New Generating Technologies, Annual Energy Outlook 2019 (U.S. Energy Information Administration) |rok = 2019}}</ref>
|-
|Wiatrowe naziemne || 1600<ref name="aeo" />
|-
|Tradycyjne wodne || 2752<ref name="aeo" />
|-
|Geotermalne || 2800<ref name="aeo" />
|-
|Węglowe (wraz z filtrami SO<sub>2</sub> i NO<sub>x</sub>) || 3500–3800<ref>{{Cytuj stronę |url = https://web.archive.org/web/20200429032024/https://atb.nrel.gov/electricity/2017/index.html?t=cc |tytuł = Annual Technology Baseline (National Renewable Energy Laboratory, 2019)}}</ref>
|-
|Nowoczesne jądrowe || 6000<ref name="aeo" />
|-
|Wiatrowe morskie || 6500<ref name="aeo" />
|}

=== Koszty zmienne ===
* Koszty paliwa – wysokie dla elektrowni konwencjonalnych oraz wykorzystujących [[Biomasa|biomasę]], niskie dla elektrowni jądrowych i zerowe dla instalacji korzystających z [[Odnawialne źródła energii|odnawialnych źródeł energii]]. Koszty paliwa mogą się zmieniać w czasie w&nbsp;sposób nieprzewidywalny z powodów politycznych lub innych.
* Koszty zarządzania odpadami oraz koszty ubezpieczenia.
* Koszt energii zużytej na potrzeby własne.
W celu oszacowania całkowitego kosztu otrzymywania energii elektrycznej poszczególne koszty są przeliczane na [[Wartość bieżąca netto|wartość bieżącą netto]]&nbsp;przy użyciu [[Rachunek wartości pieniądza w czasie|rachunku wartości pieniądza w czasie]]. Koszty te są sumowane w formie [[Zdyskontowane przepływy pieniężne|zdyskontowanych przepływów pieniężnych]]<ref>[https://claverton-energy.com/killer-wind-graphs.html „Cost of wind, nuclear and gas powered generation in the UK”]. Claverton-energy.com. dostęp 2016-05-22.</ref><ref>„[https://claverton-energy.com/energy-experts-library/downloads/windenergy David Millborrows paper on wind costs”]. Claverton-energy.com. dostęp 2016-05-22.</ref>.

=== Wyrównany koszt energii elektrycznej ===
{{Osobny artykuł|wyrównany koszt energii}}

Wyrównany koszt energii elektrycznej (ang LCOE – levelized cost of energy) to wartość bieżąca netto kosztu jednostki energii elektrycznej w całym okresie funkcjonowania elektrowni. Często uważa się, że średnia cena jednostki energii elektrycznej powinna mieć taka samą wartość w celu przekroczenia progu rentowności inwestycji. &nbsp;Jest to ekonomiczna ocena pierwszego rzędu konkurencyjności instalacji wytwarzającej [[Energia elektryczna|energię elektryczną]], która bierze pod uwagę wszystkie koszty wygenerowane w całkowitym czasie działania instalacji: koszty inwestycyjne, eksploatacyjne, konserwacyjne, koszt paliwa oraz [[koszt długu]].&nbsp;

Wyrównany koszt to wartość dla której równoważna wartość dochodów uzyskana podczas całkowitego czasu pracy instalacji jest wystarczająca do osiągnięcia progu rentowności. Ogólnie rzecz biorąc można go przedstawić jako wartość bieżąca netto wszystkich kosztów poniesionych w całkowitym czasie eksploatacji instalacji, podzielona przez całkowitą ilość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację<ref>{{Cytuj stronę |url = http://www.iea.org/Textbase/publications/free_new_Desc.asp?PUBS_ID=1472 |tytuł = Nuclear Energy Agency/International Energy Agency/Organization for Economic Cooperation and Development Projected Costs of Generating Electricity. |opublikowany = iea.org |archiwum = https://web.archive.org/web/20070712214423/http://www.iea.org/Textbase/publications/free_new_Desc.asp?PUBS_ID=1472 |zarchiwizowano = 2007-07-12}} dostęp przez web.archive.org 22.05.2016.</ref>.

Wyrównany koszt energii elektrycznej (LCOE) opisuje wzór:

: <math>
\mathrm{LCOE} = \frac{\text{suma kosztów w czasie całkowitym}}{\text{ilość energii elektrycznej otrzymanej w czasie całkowitym}} = \frac{\sum_{t=1}^n \frac{ I_t + M_t + F_t}{\left({1+r}\right)^t} }{\sum_{t=1}^n \frac{E_t}{\left({1+r}\right)^t} }
</math>

: {| style="width: 400px; margin-top: 12px;"
|-
|'''''I<sub>t</sub>''''' || : || wydatki inwestycyjne w roku ''t''
|-
|'''''M<sub>t</sub>''''' || : || koszty konserwacji w roku ''t''
|-
|'''''F<sub>t</sub>''''' || : || koszt paliwa w roku ''t''
|-
|'''''E<sub>t</sub>''''' || : || ilość energii elektrycznej wytworzonej w roku ''t''
|-
|'''''r''''' || : || [[roczna efektywna stopa dyskontowa]]
|-
|'''''n''''' || : || [[resurs]] instalacji
|}
{{small|Uwagi: Poleca się zachowanie ostrożności podczas obliczania wyrównanego kosztu przy użyciu wzorów, ponieważ często zawierają niewidoczne założenia, pomijają czynniki takie jak np. podatki oraz mogą być wyrażone w wartościach nominalnych lub realnych.}}

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Rynek energii elektrycznej]]
[[Kategoria:Koszty]]