Tekst źródłowy strony Faza drgań

'''Faza''' – w [[fizyka|fizyce]] [[Wymiar wielkości fizycznej|wielkość bezwymiarowa]] opisująca procesy okresowe, przedstawiająca, w której części okresu znajduje się ciało (zjawisko).

Zjawiska okresowe lub prawie okresowe są przedstawiane jako [[drgania]] (oscylacje) pewnej wielkości w czasie.

== Faza drgań harmonicznych ==
Dla drgań harmonicznych opisanych równaniem:
: <math>x(t)=A \sin(\omega t+ \varphi)</math>

fazą drgań określa się argument funkcji [[Funkcje trygonometryczne|sinus]]<ref name="epwn">{{Encyklopedia PWN | id = 3900134 | tytuł = faza drgań | data dostępu = 2021-10-17 }}</ref>, czyli:
: <math>\omega t+ \varphi</math>

lub resztę z dzielenia tego kąta przez miarę kąta pełnego:
: <math>(\omega t+ \varphi) \mod(2\pi).</math>

Faza jest wyrażana w jednostkach kąta, zwykle w [[Układ SI|układzie SI]] w [[radian]]ach.

Kąt <math>\varphi</math> nazywa się '''fazą początkową''' drgań, czyli fazą w chwili początkowej <math>t=0.</math>

== Faza drgań nieharmonicznych ==
Dla drgań nieharmonicznych, w których można wyróżnić drganie o najdłuższym okresie, fazę drgań określa się właśnie jako fazę drgania składowego o najdłuższym okresie.

Czasami fazę, szczególnie w ruchu nieharmonicznym, określa się jako ułamek fazy pełnej <math>2\pi.</math>

== Przesunięcie fazowe ==
[[Plik:Phase shift.svg|thumb|300x300px|Definicja przesunięcia fazowego]]

Dla dwóch drgań, ich przesunięciem fazowym nazywa się różnicę faz tych drgań w tym samym momencie.

Jeżeli drgania mają jednakową fazę, to mówi się, że są one w '''fazie zgodnej''' (w żargonie technicznym – ''w fazie''). W ośrodkach liniowych wychylenia spowodowane tymi drganiami dodają się (wzmacniają).

O drganiach różniących się fazą o <math>\pi</math> mówi się, że są drganiami w '''fazie przeciwnej''' (w żargonie technicznym – w ''przeciwfazie''). Wychylenia spowodowane tymi drganiami odejmują się, a gdy oba drgania mają jednakowe [[Amplituda|amplitudy]], następuje wygaszenie drgań (drgania znoszą się).

== Faza fali ==
{{osobny artykuł|Faza fali}}
Fala rozchodząc się w ośrodku wywołuje drgania każdego punktu ośrodka. Faza fali w danym punkcie jest to faza drgań w tym punkcie przestrzeni.

Mówiąc o przesunięciu fazowym jednej fali względem drugiej ma się na myśli przesunięcie przestrzenne (różne fazy w różnych miejscach w tym samym czasie) lub czasowe (różne fazy w tym samym czasie w różnych momentach).

== Zobacz też ==
* [[faza Księżyca]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

[[Kategoria:Wielkości kinematyczne]]
[[Kategoria:Wielkości obrotowe]]