Tekst źródłowy strony Dołowanie Słońca

'''Dołowanie Słońca''' – moment [[doba|doby słonecznej]], w którym Słońce znajduje się „najgłębiej” pod albo (podczas [[Dzień polarny|dnia polarnego]]) najniżej nad [[horyzont]]em. Przechodzi ono wtedy przez północną część [[południk geograficzny|południka geograficznego]] ([[azymut geograficzny]] 0°).

W obrębie [[strefa podbiegunowa|strefy podbiegunowej]], jeśli danego dnia [[deklinacja (astronomia)|deklinacja]] Słońca <math>\delta</math> spełnia warunek ([[nierówność]] dla północnej [[Szerokość geograficzna|szerokości geograficznej]] <math>\varphi</math>):
:: <math>\varphi + \delta - 90^\circ > -0^\circ51',</math>

Słońce dołuje nad horyzontem (następuje dzień polarny). Stała po prawej stronie wynika z [[refrakcja atmosferyczna|refrakcji atmosferycznej]] (35′ przy horyzoncie) oraz promienia tarczy Gwiazdy Dziennej (16′).

Dla obserwatora na półkuli północnej wysokość Słońca nad horyzontem (dokładniej środka tarczy tej gwiazdy, którego współrzędne podaje się na dany dzień roku w tablicach) wynosi wtedy
:: <math>h = \varphi + \delta - 90^\circ + \Delta h.</math>

<math>\Delta h</math> jest poprawką na [[refrakcja atmosferyczna|refrakcję atmosferyczną]], zwiększającą wysokość [[ciało niebieskie|ciał niebieskich]]. Wpływ refrakcji maleje wraz ze zmniejszaniem się [[odległość zenitalna|odległości zenitalnej]]. Największy jest więc tuż przy horyzoncie, gdzie wynosi 35′ (nieco przekracza średnicę tarczy słonecznej).

== Zobacz też ==
* [[górowanie Słońca]]

== Bibliografia ==
* {{Cytuj książkę |tytuł = Tablice fizyczno-astronomiczne |inni = Pod red. Witolda Mizerskiego |data = 2005 |wydawca = Adamantan |miejsce = Warszawa |isbn = 83-7350-065-0 |strony = 381}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Wszołek |imię=Bogdan |nazwisko2=Kuźmicz |imię2=Agnieszka |tytuł= Elementy astronomii dla geografów |url= http://web.archive.org/web/20150402153138/http://www.ptma.ajd.czest.pl/publikacje_elektroniczne/ElementyAstronomii.pdf |data=2009 |wydawca= Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego |miejsce=Kraków |strony = 39–40 |isbn = 978-83-88424-44-1}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Mietelski |imię=Jan |tytuł= Astronomia w geografii |data=2013 |wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN]] |miejsce=Warszawa |strony = 106 |isbn = 978-83-01-13432-7}}
* {{Cytuj książkę |nazwisko=Rybka |imię=Eugeniusz |tytuł= Astronomia ogólna |data=1952 |wydawca=[[Wydawnictwo Naukowe PWN|Państwowe Wydawnictwo Naukowe]] |miejsce=Warszawa}}

[[Kategoria:Astronomia sferyczna]]
[[Kategoria:Mechanika nieba]]