Tekst źródłowy strony Akcelerator liniowy z falą stojącą

[[Plik:Akcelerator liniowy z falą stojącą.svg|thumb|350px|Schemat budowy i działania akceleratora wysokiej częstości z falą stojącą:<br />1. cząstki<br />2. elektrody<br />3. kanał akceleratora<br />4. generator]]
'''Akcelerator liniowy z falą stojącą''' – rodzaj [[akcelerator cząstek|przyspieszacza cząstek]] wykorzystującego [[Fala stojąca|stojącą]] [[Promieniowanie elektromagnetyczne|falę elektromagnetyczną]] do rozpędzania [[Cząstka|cząstek]], głównie [[proton]]ów i ciężkich [[jon]]ów, przyspieszają protony do [[Energia (fizyka)|energii]] rzędu 100 [[Elektronowolt|MeV]]{{r|ET}}.

== Zasada działania ==
Cząstka przelatująca przez akcelerator jest przyspieszana [[Pole elektryczne|polem elektrycznym]] wielkiej [[Częstotliwość|częstotliwości]]. Kolejne [[elektroda|elektrody]] są na przemian przyłączone do biegunów źródła [[Napięcie elektryczne|napięcia]] wielkiej częstotliwości. Elektrody ustawione są w takiej odległości, by cząstka będąc przed elektrodą była zawsze [[Przyspieszenie|przyspieszana]]. By w czasie zmiany kierunku napięcia cząstka nie była hamowana elektrody wykonane są w postaci rur, gdy długość fali jest większa od średnicy rury ekranującej, pole nie wnika do wnętrza rury{{r|ET}}.

W początkowym okresie budowy akceleratorów elektrody podłączano, jak opisano wyżej do generatora wielkiej częstotliwości, obecnie wykorzystuje się własności fali elektromagnetycznej, w akceleratorach kolejne elektrody w postaci rurek umieszczone są w rezonatorze [[Mikrofale|mikrofalowym]], w którym wzbudzana jest generatorem wielkiej częstotliwości fala stojąca{{r|ET}}.

Spełnienie warunku ciągłego przyspieszania wymaga, aby czas lotu cząstki od początku jednej elektrody do początku następnej, przyłączonej do przeciwległego bieguna był równy połowie [[Okres (fizyka)|okresu]] pola przyspieszającego wysokiej częstości{{r|ET}}:
:: <math>T=\frac{2l}{\nu},</math>

gdzie: <math>\nu</math> – prędkość cząstki, <math>l</math> – odległość między poszczególnymi odcinkami.

W miarę jak wzrasta [[prędkość]] cząstki w akceleratorze kolejne segmenty mają coraz większą długość{{r|ET}}.

Akcelerator wymaga by cząstki przyspieszane miały już początkową, dość dokładnie określoną prędkość, dlatego akceleratory wymagają stosowania [[Akcelerator wstrzykujący|akceleratora wstrzykującego]], zazwyczaj są nimi akceleratory elektrostatyczne{{r|ET}}.

== Przypisy ==
{{Przypisy|
<ref name="ET">{{Cytuj książkę |autor = red. nacz. Heliodor Chmielewski |tytuł = Encyklopedia Techniki |wydawca = Wydawnictwa Naukowo-Techniczne |miejsce = Warszawa |data = 1970 |seria = Encyklopedia Techniki |strony = 16 |tytuł tomu = Energia jądrowa |nazwisko r = Jan Zienkiewicz |imię r = red. nacz. tomu |data dostępu = 2017-10-09}}</ref>
}}

[[Kategoria:Akceleratory|L]]