Tekst źródłowy strony Adsorpcja zlokalizowana i mobilna

W przypadku [[adsorpcja fizyczna|adsorpcji fizycznej]] rozróżnienie [[adsorpcja|adsorpcji]] jako '''zlokalizowanej''' lub '''mobilnej''' związane jest z możliwością przemieszczania się [[cząsteczka|cząsteczek]] [[Sorpcja|adsorbatu]] po powierzchni [[adsorbent]]u. Jeżeli bariera [[potencjał adsorpcyjny|potencjału]] pomiędzy sąsiednimi miejscami „s1" i „s2" równa ΔE<sub>s1,s2</sub> jest duża w porównaniu z [[energia kinetyczna|energią kinetyczną]] zaadsorbowanych cząsteczek (2 [[stopień swobody|stopnie swobody]] dla ruchu na [[płaszczyzna|płaszczyźnie]], E<sub>kin,2D</sub> = kT), wówczas mówimy o adsorpcji zlokalizowanej, jeżeli ta bariera jest znacznie mniejsza, wówczas przeważa charakter mobilny (cząsteczki poruszają się dość swobodnie po powierzchni), przy wielkości bariery ~kT mówimy o adsorpcji częściowo mobilnej:
* ΔE<sub>s1,s2</sub> &gt;&gt; kT – '''adsorpcja zlokalizowana'''
* ΔE<sub>s1,s2</sub> &le; kT – '''adsorpcja mobilna'''
* wartości pośrednie – '''adsorpcja częściowo mobilna'''

== Wpływ mobilności na adsorpcję ==
Należy zwrócić uwagę na to, że na przykład w przypadku adsorpcji z roztworów gęste upakowanie cząsteczek rozpuszczalnika i innych składników roztworu (szczególnie przy powierzchni w pewien sposób dodatkowo porządkującej układ), powoduje że mobilność cząsteczek jest ograniczona niezależnie od wielkości bariery potencjału pomiędzy miejscami adsorpcyjnymi. Podobną rolę odgrywają cząsteczki adsorbatu przy dużych zapełnieniach powierzchni.
Niezależnie od ruchów w płaszczyźnie powierzchni, cały czas zachodzą procesy adsorpcji na powierzchni i desorpcji już zaadsorbowanych cząsteczek co warunkuje istnienie równowagi dynamiczna pomiędzy procesami adsorpcji i procesami desorpcji.

Mobilność adsorpcji powoduje zmniejszenie adsorpcji (cząsteczki bardziej sobie przeszkadzają) – widać to szczególnie przy porównaniu par typowych izoterm opisujących adsorpcją zlokalizowaną i mobilną:
* izotermy bez oddziaływań:
** [[izoterma Langmuira]] – zlokalizowana
** [[izoterma Volmera]] – mobilna

* izotermy z oddziaływaniami
** [[izoterma FG|izoterma Fowlera-Guggenheima]] – zlokalizowana
** [[izoterma HB|izoterma Hilla-deBoera]] – mobilna

W obu przypadkach (dla każdej z par izoterm) osiągnięcie tej samej wartości [[pokrycie powierzchniowe|pokrycia powierzchniowego]] θ<sup>*</sup> wymaga zwiększenia ciśnienia adsorbatu ''p'' o ten sam czynnik:
: <math>p_{mob}(\theta^{*}) = p_{lok}(\theta^{*}) \cdot \exp\left(\frac{\theta^{*}}{1-\theta^{*}}\right)</math>

== Adsorpcja częściowo mobilna ==
Izotermy '''adsorpcji częściowo mobilnej''' (np. [[izoterma LC|izoterma Lee-O’Connella]] lub [[izoterma Hollanda]]) pozwalają opisać przypadki pośrednie. Po wykorzystaniu w [[Ogólne równanie całkowe (adsorpcja)|całkowej izotermie adsorpcji]] możemy otrzymać odpowiednią izotermę dla [[powierzchnia heterogeniczna|powierzchni heterogenicznej]] (niejednorodnej energetycznie).

[[Kategoria:Adsorpcja]]