Tekst źródłowy strony Ścinanie

[[Plik:Shear scherung.svg|thumb|Stan czystego ścinania]]
'''Ścinanie''' – [[odkształcenie postaciowe]] ciała spowodowane [[naprężenie styczne|naprężeniami stycznymi]]. Skutkiem ścinania jest zmiana kształtu ciała bez żadnej zmiany jego objętości<ref>Gawęcki A., ''Podstawy mechaniki konstrukcji prętowych'', str. 208, Wyd. Politechniki Poznańskiej, Poznań, 1985</ref>.

Ścinaniu zazwyczaj towarzyszą inne odkształcenia, przy innych typach stanów obciążenia, na przykład [[docisk]]u. Dzieje się tak, między innymi, w połączeniach [[połączenie nitowe|nitowych]], [[połączenie klinowe|klinowych]] i [[połączenie wpustowe|wpustowych]].

Istnieje również przypadek '''czystego ścinania''', w którym naprężenia normalne są równe zero, a naprężenia styczne są różne od zera. Przypadek taki ma miejsce w złożonym stanie naprężenia, gdy materiał jest [[Rozciąganie|rozciągany]] wzdłuż jednego kierunku i ściskany wzdłuż drugiego (prostopadłego) kierunku. Naprężenia normalne działające w tych kierunkach mają wtedy jednakowe wartości bezwzględne.

== Obliczenia wytrzymałościowe ==
Rozkład naprężeń stycznych w przekroju poprzecznym jest silnie nieliniowy.
W przypadku [[zginanie|zginania poprzecznego]], pręta pryzmatycznego rozkład ten określony jest wzorem<ref>N.M. Bielajew, ''Wytrzymałość materiałów'', Warszawa, 1954, Wyd. Ministerstwa Obrony Narodowej.</ref>
:: <math>\tau_{zy} = \frac{Q(z)S_x(y)}{I_x b(y)},</math>

w którym
: <math>x,y</math> – pozioma i pionowa oś przekroju poprzecznego
: <math>z</math> – podłużna oś pręta
: <math>Q(z)</math> – siła poprzeczna (ścinająca) w przekroju <math>z = \text{const}</math>
: <math>S_x(y)</math> – moment statyczny (względem osi <math>x</math>) części przekroju leżącej ponad prostą <math>y = \text{const}</math>
: <math>I_x</math> – [[moment bezwładności]] przekroju względem osi <math>x</math>
: <math>b(y)</math> – szerokość przekroju poprzecznego na wysokości <math>y = \text{const}</math>

W szczególnym przypadku pręta o przekroju prostokątnym <math>b\times h</math> otrzymuje się: <math>\tau_\max = \frac{3Q}{2A},\;A=bh.</math>

Zgodnie z [[wytężenie|hipotezą wytężeniową]] [[naprężenie ścinające]] musi spełniać warunek:
:: <math>\tau_\max < k_t,</math>

gdzie:
: <math>k_t</math> – wytrzymałość na ścinanie.

== Zobacz też ==
* [[wytrzymałość gruntu na ścinanie]]

== Przypisy ==
{{Przypisy}}

{{Kontrola autorytatywna}}

[[Kategoria:Wytrzymałość materiałów]]